Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 6.5 Jessica van Walstijn
Samenvatting
Hoofdstuk 6 Bedrijfsprocessen besturen
Financiële sturing
Financieel management betreft het sturen van de financiële processen in het bedrijf. Dit is een
uitgebreid toepassingsgericht vakgebied waarvan er zes elementaire elementen voor de beginnend
bedrijfskundige bespreken:
1. Begroting
2. De financiële planning-en-controlcyclus
3. De financiële balans
4. De winst-en-verliesrekening
5. De balanced scorecard
6. Managementkengetallen
1. Begroting
Een begroting geeft de herkomst en besteding van de verwachte middelen weer. Een bedrijf kan ook
een begroting opstellen. Belangrijk is te weten welke belangengroep de begroting bestemd is.
Zo kan het management een begroting maken voor mensen binnen het bedrijf, interne begroting.
En zo kan men een externe begroting maken voor belanghebbende buiten het bedrijf.
Een andere vorm van begroting is de liquiditeitsbegroting die met name de financieringsstructuur
van het bedrijf bewaakt.
De liquiditeitsbegroting bevat een overzicht van de geldstromen binnen een bedrijf.
De meerjarenbegroting geeft het management van een bedrijf inzicht in de gevolgen van het
gevoerde en voorgenomen beleid over een reeks van jaren.
De begroting heeft de volgende functies:
Budgetteringsfunctie. Een begroting is een middel om geld toe te wijzen aan de verschillende
onderdelen en processen in het bedrijf.
Financieringsfunctie. Een begroting dient aan te geven hoe alles dient te worden
gefinancierd.
Beleidsfunctie. Een begroting geeft aan op welke manier het beleid uitgevoerd gaat worden.
Beheersfunctie. Een begroting geeft de kaders aan van het te voeren beleid.
Autorisatiefunctie. In een begroting wordt aangegeven wie (welke afdeling of manager) voor
welk bedrag welke uitgaven mag doen.
Informatiefunctie. Een begroting bevat informatie die is bestemd voor vele belanghebbende
en belangstellenden.
1
, Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 6.5 Jessica van Walstijn
2. De financiële planning-en-conrolcyclus
Sturing komen we in bedrijven veelal tegen in de vorm van een planning-en-controlcyclus. Aan de
basis hiervan ligt het principe van sturing.
Het sturingsprincipe schematisch weergegevn:
Norm of plan
Meten Maximaal 25 mensen
op wachtlijst
Meting:
40 mensen op de wachtlijst Vergelijken met norm
Proces
Ziekenhuisoperaties Eventueel ingrijpen
Meer capaciteit
In organisatieprocessen meten we of alles volgens planning verloopt.
Bijvoorbeeld: In het ziekenhuis meting van het aantal patiënten en hoe lang ze gemiddeld op de
wachtlijst van een operatie staan. Deze meting wordt vergeleken met de norm. Stel de planning was
niet meer dan 25 mensen op de wachtlijst en de meting laat meer dan 40 zien, dan leidt de
vergelijking tot ingrijpen. Ingrijpen kan zijn, uitbreiden van de capaciteit of verwijzen naar een ander
ziekenhuis.
Dit principe zien we terug in de planning-en-controlcyclus in bedrijven. Voorbeeld: een bedrijf waar
door medewerkers producten worden gemaakt of halffabricaten in elkaar worden gezet die verkocht
worden. Voor deze afdeling nemen we da financiële planning-en-controlcyclus door:
1. Begroting. In een begroting worden de verwachte middelen (inkomsten uit de markt of f
2. Goedkeuring begroting. De deelbegrotingen van alle afdelingen en onderdelen van het
bedrijf worden bij elkaar gevoegd. Op basis van het totaal zal de leiding van het bedrijf aan
de afdelingsleiding doorgeven of de begroting akkoord is.
3. Realisatie. Op enig moment breekt het tijdvak aan waarvoor de begroting gemaakt is. Er kan
een machine kapotgaan en je moet een nieuwe kopen, de kosten vallen dan hoger uit dan
eerder begroot.
4. Nacalculatie en jaarverslag. Op het moment dat het tijdvak voorbij is gaat het bedrijf
nacalculeren. Er wordt dan berekend waar afwijking zitten tussen het doel en het werkelijk
bereikte resultaat.
5. De volgende ronde in de cyclus. Het bedrijf heeft een begroting gemaakt voor het volgende
tijdvak, daarmee is de volgende rond van de planning-en-controlcyclus gestart.
2
Samenvatting
Hoofdstuk 6 Bedrijfsprocessen besturen
Financiële sturing
Financieel management betreft het sturen van de financiële processen in het bedrijf. Dit is een
uitgebreid toepassingsgericht vakgebied waarvan er zes elementaire elementen voor de beginnend
bedrijfskundige bespreken:
1. Begroting
2. De financiële planning-en-controlcyclus
3. De financiële balans
4. De winst-en-verliesrekening
5. De balanced scorecard
6. Managementkengetallen
1. Begroting
Een begroting geeft de herkomst en besteding van de verwachte middelen weer. Een bedrijf kan ook
een begroting opstellen. Belangrijk is te weten welke belangengroep de begroting bestemd is.
Zo kan het management een begroting maken voor mensen binnen het bedrijf, interne begroting.
En zo kan men een externe begroting maken voor belanghebbende buiten het bedrijf.
Een andere vorm van begroting is de liquiditeitsbegroting die met name de financieringsstructuur
van het bedrijf bewaakt.
De liquiditeitsbegroting bevat een overzicht van de geldstromen binnen een bedrijf.
De meerjarenbegroting geeft het management van een bedrijf inzicht in de gevolgen van het
gevoerde en voorgenomen beleid over een reeks van jaren.
De begroting heeft de volgende functies:
Budgetteringsfunctie. Een begroting is een middel om geld toe te wijzen aan de verschillende
onderdelen en processen in het bedrijf.
Financieringsfunctie. Een begroting dient aan te geven hoe alles dient te worden
gefinancierd.
Beleidsfunctie. Een begroting geeft aan op welke manier het beleid uitgevoerd gaat worden.
Beheersfunctie. Een begroting geeft de kaders aan van het te voeren beleid.
Autorisatiefunctie. In een begroting wordt aangegeven wie (welke afdeling of manager) voor
welk bedrag welke uitgaven mag doen.
Informatiefunctie. Een begroting bevat informatie die is bestemd voor vele belanghebbende
en belangstellenden.
1
, Bedrijfsvoering BV1 Hoofdstuk 6.5 Jessica van Walstijn
2. De financiële planning-en-conrolcyclus
Sturing komen we in bedrijven veelal tegen in de vorm van een planning-en-controlcyclus. Aan de
basis hiervan ligt het principe van sturing.
Het sturingsprincipe schematisch weergegevn:
Norm of plan
Meten Maximaal 25 mensen
op wachtlijst
Meting:
40 mensen op de wachtlijst Vergelijken met norm
Proces
Ziekenhuisoperaties Eventueel ingrijpen
Meer capaciteit
In organisatieprocessen meten we of alles volgens planning verloopt.
Bijvoorbeeld: In het ziekenhuis meting van het aantal patiënten en hoe lang ze gemiddeld op de
wachtlijst van een operatie staan. Deze meting wordt vergeleken met de norm. Stel de planning was
niet meer dan 25 mensen op de wachtlijst en de meting laat meer dan 40 zien, dan leidt de
vergelijking tot ingrijpen. Ingrijpen kan zijn, uitbreiden van de capaciteit of verwijzen naar een ander
ziekenhuis.
Dit principe zien we terug in de planning-en-controlcyclus in bedrijven. Voorbeeld: een bedrijf waar
door medewerkers producten worden gemaakt of halffabricaten in elkaar worden gezet die verkocht
worden. Voor deze afdeling nemen we da financiële planning-en-controlcyclus door:
1. Begroting. In een begroting worden de verwachte middelen (inkomsten uit de markt of f
2. Goedkeuring begroting. De deelbegrotingen van alle afdelingen en onderdelen van het
bedrijf worden bij elkaar gevoegd. Op basis van het totaal zal de leiding van het bedrijf aan
de afdelingsleiding doorgeven of de begroting akkoord is.
3. Realisatie. Op enig moment breekt het tijdvak aan waarvoor de begroting gemaakt is. Er kan
een machine kapotgaan en je moet een nieuwe kopen, de kosten vallen dan hoger uit dan
eerder begroot.
4. Nacalculatie en jaarverslag. Op het moment dat het tijdvak voorbij is gaat het bedrijf
nacalculeren. Er wordt dan berekend waar afwijking zitten tussen het doel en het werkelijk
bereikte resultaat.
5. De volgende ronde in de cyclus. Het bedrijf heeft een begroting gemaakt voor het volgende
tijdvak, daarmee is de volgende rond van de planning-en-controlcyclus gestart.
2
