10.1 - conservatisme en politiek liberalisme
Restauratie = herstel maatschappelijke en politieke verhoudingen van voor de
Franse revolutie. (periode tussen 1814 en 1830)
Edmund Burke » voorspelde dat een generaal de macht zou proberen te grijpen tijdens de
Franse revolutie en zou uitlopen tot een dictatuur.
Volgens Burke had de geschiedenis laten zien dat vasthouden aan oude wetten zou leiden
tot groeiende inspraak van burgers en parlement. Hij kreeg gelijk, Napoleon kwam en de
macht en veroverde veel omliggende gebieden en uiteindelijk bijna heel Europa.
15 jaar Napoleon aan de macht had Europa overhoop gegooid, nieuwe grenzen,
staatshoofden en bestuursfuncties waren door onderdeel van. Oude koningen wilden alles
terugdraaien (restaureren) en nieuwe revoluties voorkomen.
Er werd besloten om bijna alles terug te draaien, maar dat lukte niet omdat niet iedereen het
hiermee eens was.
Conservatisme = tegen maatschappelijke vernieuwingen van o.a. Franse revolutie,
liberalisme en socialisme. » steunde restauratie.
Politiek liberalisme = voor vrijheid van individu tegenover de macht van de staat.
- vrijheid van meningsuiting, drukpers en vergadering.
In 1830 was er een nieuwe revolutie in Frankrijk, er kwam een nieuwe ‘burgerkoning’ die
meer rechten aan burgers gaf. In 1848 begonnen er nog meer revoluties in Frankrijk, er
kwam weer een nieuwe koning die nog meer rechten aan burgers gaf + algemeen kiesrecht
voor de man.
Ook in de rest van Europa kregen burgers steeds meer macht. Wel was er een nieuw
gevaar, niet de tirannie van de koning, maar de tirannie van de meerderheid. John Stuart Mill
pleitte optimale vrijheid van het individu behalve wanneer dit gevaar opleverde.
Nederland had genoeg van de Fransen en zette koning Willem I aan de macht. Het koninkrijk
was heel anders dan de voormalige republiek:
Eenheidsstaat = centraal gezag, overal dezelfde wetten.
Constitutionele monarchie = vorst heeft macht, erfelijk, macht beperkt door
grondwet (constitutie)
Ook waren er nu verkiezingen. Het klinkt allemaal heel democratisch maar de koning had
heel veel macht. Ook was er censuskiesrecht, dat was kiesrecht alleen voor mannen die veel
belasting betaalden. In 1830 werd België en apart land, dit werd erkend door Willem II in
1839.
Grondwet 1848: (kiesrecht werd beperkt tot een klein deel van de bevolking)
Ministeriële verantwoordelijkheid = ministers alleen aan parlement verantwoording
verschuldigd.
Vrijheid van onderwijs = recht van burgers om scholen op te richten.
Vrijheid van vereniging en vergadering= recht van burgers om zich te organiseren.
Kiesrecht = recht om deel te nemen aan verkiezingen voor bestuurlijke functies.
Restauratie = herstel maatschappelijke en politieke verhoudingen van voor de
Franse revolutie. (periode tussen 1814 en 1830)
Edmund Burke » voorspelde dat een generaal de macht zou proberen te grijpen tijdens de
Franse revolutie en zou uitlopen tot een dictatuur.
Volgens Burke had de geschiedenis laten zien dat vasthouden aan oude wetten zou leiden
tot groeiende inspraak van burgers en parlement. Hij kreeg gelijk, Napoleon kwam en de
macht en veroverde veel omliggende gebieden en uiteindelijk bijna heel Europa.
15 jaar Napoleon aan de macht had Europa overhoop gegooid, nieuwe grenzen,
staatshoofden en bestuursfuncties waren door onderdeel van. Oude koningen wilden alles
terugdraaien (restaureren) en nieuwe revoluties voorkomen.
Er werd besloten om bijna alles terug te draaien, maar dat lukte niet omdat niet iedereen het
hiermee eens was.
Conservatisme = tegen maatschappelijke vernieuwingen van o.a. Franse revolutie,
liberalisme en socialisme. » steunde restauratie.
Politiek liberalisme = voor vrijheid van individu tegenover de macht van de staat.
- vrijheid van meningsuiting, drukpers en vergadering.
In 1830 was er een nieuwe revolutie in Frankrijk, er kwam een nieuwe ‘burgerkoning’ die
meer rechten aan burgers gaf. In 1848 begonnen er nog meer revoluties in Frankrijk, er
kwam weer een nieuwe koning die nog meer rechten aan burgers gaf + algemeen kiesrecht
voor de man.
Ook in de rest van Europa kregen burgers steeds meer macht. Wel was er een nieuw
gevaar, niet de tirannie van de koning, maar de tirannie van de meerderheid. John Stuart Mill
pleitte optimale vrijheid van het individu behalve wanneer dit gevaar opleverde.
Nederland had genoeg van de Fransen en zette koning Willem I aan de macht. Het koninkrijk
was heel anders dan de voormalige republiek:
Eenheidsstaat = centraal gezag, overal dezelfde wetten.
Constitutionele monarchie = vorst heeft macht, erfelijk, macht beperkt door
grondwet (constitutie)
Ook waren er nu verkiezingen. Het klinkt allemaal heel democratisch maar de koning had
heel veel macht. Ook was er censuskiesrecht, dat was kiesrecht alleen voor mannen die veel
belasting betaalden. In 1830 werd België en apart land, dit werd erkend door Willem II in
1839.
Grondwet 1848: (kiesrecht werd beperkt tot een klein deel van de bevolking)
Ministeriële verantwoordelijkheid = ministers alleen aan parlement verantwoording
verschuldigd.
Vrijheid van onderwijs = recht van burgers om scholen op te richten.
Vrijheid van vereniging en vergadering= recht van burgers om zich te organiseren.
Kiesrecht = recht om deel te nemen aan verkiezingen voor bestuurlijke functies.
