Aantekeningen bewustzijns filosofie
Wat is filosofie? (college 1)
conceptueel onderzoek:
het doen van onderzoek naar concepten. Er wordt gekeken naar het manifeste wereldbeeld (het
idee over de wereld wat we krijgen door onze eigen ervaringen, de wereld zoals deze beleefd word.)
vs. Het normale wereldbeeld (het wetenschappelijke wereldbeeld). Filosofen doen onderzoek naar
hoe concepten zich uiten in beide wereldbeelden, en wat de link tussen deze wereldbeelden zijn.
conceptuele verheldering:
een stap verder als conceptueel onderzoek, er wordt niet alleen gekeken naar wat er met de
concepten bedoeld wordt maar deze concepten worden met behulp van
wetenschap/wetenschappelijke inzichten ook bijgesteld.
Geldigheidswetenschap:
Bij normaal wetenschappelijk onderzoek wordt er gebruik gemaakt van fundamentele concepten
(zoals oorzaak-gevolg). Filosofie wordt in dit geval gebruikt om vast te stellen of deze concepten wel
kloppen.
Perspectiefwisseling:
Filosofie wordt gebruikt om een concept vanuit meerdere standpunten te kunnen bekijken. Dit is
fundamenteel om een goed maatschappelijk debat te kunnen voeren.
zoektocht naar de waarheid:
filosofie werd gebruikt om te leren argumenteren, te twijfelen aan autoriteit, en je eigen waarheid
te vinden. (vergelijkbaar met advocaten nu).
Waarom filosofie voor psychologen?
Filosofie:
Filosofie is een vorm van kritisch denken, het is belangrijk om kritisch te kijken naar het eigen
vakgebied (psychologie).
wat wordt er besproken:
er worden een aantal centrale concepten binnen de psychologie besproken zoals, de geest, de
psyché, het bewustzijn, en hoe dit allemaal in de fysische wereld past.
wat wordt er niet besproken:
Bij filosofie gaat het echter niet om ethische kwesties hier wordt ook verder op in gegaan bij
beroepsethiek. Ook het twijfelen aan wetenschappelijkheid wordt niet in deze cursus besproken dit
wordt besproken in wetenschapsfilosofie.
Wat is bewustzijn?
Mentale categoriën
1. Bewuste ervaringen:
De kwalitatieve ervaringen gekoppeld aan onze zintuigen.
2. Cognitie:
, Propositionele attitudes(PA) zijn houdingen tegenover proposities. PA’s hebben intentionaliteit,
ze gaan altijd ergens over, en PA’s zijn discrete entiteiten.
3. Emoties:
Emoties zijn een combinatie van bewuste ervaringen en cognitieve toestanden. Dit betekend dat
emoties een quale (kwalitatief karakter) en intentionaliteit bezitten.
Het algemene probleem:
Hoe past bewustzijn in de fysische wereld?
Drie subproblemen
1. Hoe verhouden ervaringen zich tot de rest van de fysische wereld, met name tot het lichaam
en specifiek het brein?
2. Hoe verhouden cognitieve toestanden zich tot de fysische wereld, met name tot het brein?
3. Hoe verhouden emoties zich tot de fysische wereld, met name tot het lichaam?
Omdat emoties een combinatie zijn van ervaringen en cognitieve toestanden, is de 3 e vraag te
beantwoorden zodra de eerste 2 beantwoord zijn.
Verschillende stromingen:
1. Substantie-dualisme:
2. Idealisme:
3. Behaviorisme:
4. Reductionisme/identiteitstheorie:
5. Eliminativisme:
6. Functionalisme
7. Connectionisme
8. Embodied & embedden/extended mind
dualisme (college 1)
een substantie is iets wat op zichzelf kan bestaan, volgens substantie dualisme zijn er dus 2
substanties. De geestelijke en de materiele substantie. Deze theorie werd verdedigd door René
Descartes.
Methodes
1. Radicale twijfel: overtuigingen waar aan te twijfelen valt, tellen niet als bron van kennis.
Hieruit ontstond “ik denk, dus ik ben.”
2. Alles wat hij helder en duidelijk inzach werd als waar beschouwd.
Theorie
Geest: denken
Lichaam: uitgebreidheid
Deze 2 entiteiten botsen constant met elkaar, hierdoor ontstaat beweging in de fysisce wereld.
Idealisme (college 2)
Dit ontstond na twijfel over dualisme, er was daar een interactie probleem tussen de 2 entiteiten.
Wat is filosofie? (college 1)
conceptueel onderzoek:
het doen van onderzoek naar concepten. Er wordt gekeken naar het manifeste wereldbeeld (het
idee over de wereld wat we krijgen door onze eigen ervaringen, de wereld zoals deze beleefd word.)
vs. Het normale wereldbeeld (het wetenschappelijke wereldbeeld). Filosofen doen onderzoek naar
hoe concepten zich uiten in beide wereldbeelden, en wat de link tussen deze wereldbeelden zijn.
conceptuele verheldering:
een stap verder als conceptueel onderzoek, er wordt niet alleen gekeken naar wat er met de
concepten bedoeld wordt maar deze concepten worden met behulp van
wetenschap/wetenschappelijke inzichten ook bijgesteld.
Geldigheidswetenschap:
Bij normaal wetenschappelijk onderzoek wordt er gebruik gemaakt van fundamentele concepten
(zoals oorzaak-gevolg). Filosofie wordt in dit geval gebruikt om vast te stellen of deze concepten wel
kloppen.
Perspectiefwisseling:
Filosofie wordt gebruikt om een concept vanuit meerdere standpunten te kunnen bekijken. Dit is
fundamenteel om een goed maatschappelijk debat te kunnen voeren.
zoektocht naar de waarheid:
filosofie werd gebruikt om te leren argumenteren, te twijfelen aan autoriteit, en je eigen waarheid
te vinden. (vergelijkbaar met advocaten nu).
Waarom filosofie voor psychologen?
Filosofie:
Filosofie is een vorm van kritisch denken, het is belangrijk om kritisch te kijken naar het eigen
vakgebied (psychologie).
wat wordt er besproken:
er worden een aantal centrale concepten binnen de psychologie besproken zoals, de geest, de
psyché, het bewustzijn, en hoe dit allemaal in de fysische wereld past.
wat wordt er niet besproken:
Bij filosofie gaat het echter niet om ethische kwesties hier wordt ook verder op in gegaan bij
beroepsethiek. Ook het twijfelen aan wetenschappelijkheid wordt niet in deze cursus besproken dit
wordt besproken in wetenschapsfilosofie.
Wat is bewustzijn?
Mentale categoriën
1. Bewuste ervaringen:
De kwalitatieve ervaringen gekoppeld aan onze zintuigen.
2. Cognitie:
, Propositionele attitudes(PA) zijn houdingen tegenover proposities. PA’s hebben intentionaliteit,
ze gaan altijd ergens over, en PA’s zijn discrete entiteiten.
3. Emoties:
Emoties zijn een combinatie van bewuste ervaringen en cognitieve toestanden. Dit betekend dat
emoties een quale (kwalitatief karakter) en intentionaliteit bezitten.
Het algemene probleem:
Hoe past bewustzijn in de fysische wereld?
Drie subproblemen
1. Hoe verhouden ervaringen zich tot de rest van de fysische wereld, met name tot het lichaam
en specifiek het brein?
2. Hoe verhouden cognitieve toestanden zich tot de fysische wereld, met name tot het brein?
3. Hoe verhouden emoties zich tot de fysische wereld, met name tot het lichaam?
Omdat emoties een combinatie zijn van ervaringen en cognitieve toestanden, is de 3 e vraag te
beantwoorden zodra de eerste 2 beantwoord zijn.
Verschillende stromingen:
1. Substantie-dualisme:
2. Idealisme:
3. Behaviorisme:
4. Reductionisme/identiteitstheorie:
5. Eliminativisme:
6. Functionalisme
7. Connectionisme
8. Embodied & embedden/extended mind
dualisme (college 1)
een substantie is iets wat op zichzelf kan bestaan, volgens substantie dualisme zijn er dus 2
substanties. De geestelijke en de materiele substantie. Deze theorie werd verdedigd door René
Descartes.
Methodes
1. Radicale twijfel: overtuigingen waar aan te twijfelen valt, tellen niet als bron van kennis.
Hieruit ontstond “ik denk, dus ik ben.”
2. Alles wat hij helder en duidelijk inzach werd als waar beschouwd.
Theorie
Geest: denken
Lichaam: uitgebreidheid
Deze 2 entiteiten botsen constant met elkaar, hierdoor ontstaat beweging in de fysisce wereld.
Idealisme (college 2)
Dit ontstond na twijfel over dualisme, er was daar een interactie probleem tussen de 2 entiteiten.
