Samenvatting Grondslagen van Auditing en Assurance NIEUWSTE DRUK

Samenvatting Grondslagen van Auditing & Assurance

Hoofdstuk 1 Ontwikkelingen in het vakgebied

1.1 Accountantscontrole
Bedrijven hebben steeds meer te maken met regelgeving en controle. Dit komt
door de volgende ontwikkelingen, die een belangrijke invloed hebben op de
verantwoordingsinformatie en op het werkterrein van accountants:
 Voortgaande internationalisering;
 Groeiende mogelijkheden van informatie- en communicatietechnologie;
 Accentverschuivingen in regelgeving;
 Trends in verslaggeving;
 Groeiende maatschappelijke behoefte aan toezicht.

1.2 Assurance-opdrachten
Assurance-opdracht = een opdracht waarbij een accountant een conclusie
formuleert die is bedoeld om het vertrouwen van de beoogde gebruikers, niet-
zijnde de verantwoordelijke partij, in de uitkomst van de evaluatie van of de
toetsing van het object van onderzoek, t.o.v. de criteria, te versterken.

1.3 Vraag naar accountantscontrole

1.3.1 Historische ontwikkeling
Historisch gezien is de vraag naar accountantscontrole ontstaan door de
scheiding tussen de eigendom en het beheer van vermogensbestanddelen.
Ondernemingen geven met een jaarrekening een zodanig inzicht dat anderen een
verantwoord oordeel kunnen vormen over de financiële situatie van de
ondernemingen en leggen daarmee ook financiële verantwoording af. Deze
verantwoording wordt gecontroleerd door de accountant  controleverklaring.

1.3.2 Theoretische grondslagen
Voor het verklaren en analyseren van de behoefte aan accountantscontrole bestaan
wetenschappelijke theorieën:
 Informatietheorie:
Verklaart de behoefte aan accountantscontrole vanuit het informatierisico
(risico dat onjuiste informatie is verschaft). Het richt zich op de relatie tussen
het management en het maatschappelijk verkeer.
Het toepassen van accountantscontrole op jaarrekeningen van ondernemingen
heeft volgens de informatietheorie tot gevolg dat vermogensverschaffers in
het algemeen het informatierisico lager zullen inschatten en daarom een
lagere vergoeding zullen vragen voor het door hen ter beschikking gestelde
vermogen.
Oorzaken van het bestaan van het informatierisico:
- De afstand van de gebruiker tot het te beoordelen object (hij is afhankelijk
van anderen voor informatie);
- Het bestaan van tegengestelde belangen;
- De toenemende omvang van de te verwerken gegevens;
- De complexiteit van de transacties.
Mogelijkheden voor de gebruiker om het informatierisico te beperken:
- Hij kan zelf de informatie gaan controleren;
- Hij kan het risico beperken door het eisen van schadevergoedingen bij het
verstrekken van onjuiste informatie;
- Hij kan controle van de informatie eisen door een onafhankelijke
deskundige.

Pagina 1 van 52

,  Agencytheorie:
Verklaart de behoefte aan accountantscontrole vanuit de tegengestelde
belangen tussen management en aandeelhouders.
Bij een goederen- of dienstenovereenkomst verplicht de lasthebber
(agent/management) zich om bepaalde diensten te verrichten t.b.v. de
lastgever (principaal/aandeelhouders). In feite is er sprake van een
overeenkomst tussen het management van een onderneming (de
lasthebber) en de eigenaar (de lastgever), waarbij de lasthebber de
bedrijfsvoering voor zijn rekening neemt t.b.v. de lastgever.
Belangentegenstellingen zijn er: aandeelhouders willen dat winsten
volledig worden verantwoord, terwijl het management dit juist niet wil.
De principalen lopen dus risico en om dit te reduceren, is het afleggen van
verantwoording d.m.v. de jaarrekening nodig.
Agency costs: kosten die het gevolg zijn van de scheiding van eigendom
en beheer en van de delegatie van bevoegdheden. Deze bestaan uit:
- Kosten die het management maakt om aan te tonen dat het zijn
afspraken nakomt;
- Kosten die de aandeelhouders maken om het management te
controleren;
- Verlies door, voor de aandeelhouders niet optimale
managementbeslissingen.

 Verzekeringstheorie:
Controlekosten worden gezien als een vergoeding voor het overdragen van
het risico van onjuiste informatie.
2 vormen van aansprakelijkheid van de accountant:
- Specifieke aansprakelijkheid t.o.v. de opdrachtgevers = contractuele
aansprakelijkheid die voortvloeit uit overeenkomsten;
- Aansprakelijkheid t.o.v. derden = wettelijke aansprakelijkheid die
voortvloeit uit een onrechtmatige daad.

 Vertrouwenstheorie:
Dit is de theorie van Limperg. Het maatschappelijk verkeer staat centraal.
De accountant is de vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer.
Zijn functie moet worden beschermd door eisen te stellen aan de omvang
en aard van de controlewerkzaamheden.
Het bestaansrecht van de accountantscontrole is afhankelijk van het
vertrouwen dat de controlefunctie van de accountant wekt bij het
maatschappelijk verkeer.
Enerzijds wekt de accountant bij het maatschappelijk verkeer een zeker
vertrouwen op en dient de accountant zijn werkzaamheden hierop af te
stemmen. Anderzijds moet de accountant ervoor zorgen dat de door hem
gedane mededelingen bij het maatschappelijk verkeer geen groter
vertrouwen oproepen dan zijn werkzaamheden en bevindingen
rechtvaardigen.




Pagina 2 van 52