Ethics: vertegenwoordigt een systeem van morele principes en standaarden.
Respect en veiligheid voor de deelnemers. Heeft invloed op hoe onderzoekers
variabelen manipuleren en meten, werven van participanten (gedwongen dan
andere responsen), analyseren van data en rapportoren van bevindingen. Ook
goed voor de validiteit. Onderzoekers kunnen namelijk kernaspecten misleiden
(vb van de sollicitatie)
Codes
1. Hippocratisch Oath: meer dan 2000 jaar geleden ontstaan. Nog steeds
een aantal codes hedendaags terug te vinden (handelen met
competentie/profiteren van anderen/kwaad doen)
2. The Nuremberg code: Ontstaan na WOII. Set van ethische principes
essentieel voor een medisch experiment om ‘toelaatbaar’ te zijn. Geldt ook
voor gedragsonderzoek:
- Mensen moeten vrijwillig toestemming geven om mee te doen en
mogen zichzelf
terugtrekken als ze dit willen
- Mensen moeten geïnformeerd worden over het doel en de risico’s
mbt het welzijn.
- Alle onnodige risico’s moeten vermeden worden.
- Opbrengst van de resultaten (voordeel voor de maatschappij)
moeten afgewogen
worden met de potentiele risico’s van de participanten.
- Alleen gekwalificeerde onderzoekers mogen het onderzoek
uitvoeren.
3. The Belmont report (1979): ethische code die de basis vormt voor
Amerikaanse federale regelgeving met betrekking tot de menselijke
proefpersonen onderzoek (biomedisch/gedrags).
3 primaire ethische principes:
- Respect voor personen: respecteren van beslissingen. Bescherming van
mensen die
geen zelf- beschikking hebben.
- Profiteren: vergroten van voordelen en vermijden (verminderen) van de
schade
aan participanten/maatschappij
- Gerechtigheid: alle mensen moeten toegang kunnen krijgen tot het
onderzoek.
Mensen van specifieke groepen (mentale problemen/geen geld) moeten
niet nog
meer uitgebuit worden.
Vanuit deze 3 zijn er richtlijnen opgesteld:
- Verkrijgen van toestemming van de participanten
- Beoordelen van de voordelen en de risico’s
- Rechtvaardige selectie van de participanten
Common rule: afgeleid van de Belmont. Kernset van ethische voorschriften.
4. American Psychological Association (APA) Etics code (2010). Beschrijft
generale ethische principes en specifieke ethische standaarden om het
professionele gedrag van psychologen te begeleiden.
Ontwikkeling: 1892 uitgevonden, was geen formele ethische code.1930