Literatuurgeschiedenis
§ Historische achtergrond
De Republiek had geen vorst, maar er was een Staten-Generaal aan
het hoofd. De omringende landen hadden wel een vorst.
Er ontstonden twee stromingen in de Republiek; de patriotten en
prinsgezinden. Ook kwam er een Franse revolutie waardoor Willem
V naar Engeland vluchtte.
--> meer democratie vs. Aanhangers van de stadhouders uit het
huis van oranje
In de 17e eeuw waren in Europa de ‘absolute monarchieën’
ontstaan: koninkrijken waarin alle macht bij de vorst berustte.
In de tweede helft van de 18e eeuw ontstonden er twee
stromingen in de Republiek. Ook in Frankrijk was er een opstand
tegen de koning op gang gekomen. Een van de stromingen, de
patriotten, kregen steun van de Fransen en Willem V vluchtte
daardoor naar Engeland.
De Bataafse Republiek werd genoemd naar de Bataven, een
Germaanse stam die ten tijde van Julius Caesar de Nederlandse
delta bewoonde.
Van scheiding van kerk en staat is sprake wanneer de kerkelijke
macht en staatkundige macht niet in dezelfde handen zijn en zij
geen beslissende invloed op elkaar uitoefenen.
Pruikentijd: sfeer die er hing terwijl er een arme tijd was.
(Reize door Apenland, J.A. Schasz)
, § Verlichting
18e eeuw gevoel dat de wereld duidelijk werd
Geestelijke duisternis--> inzichten van de renaissance--> verder
ontwikkeld door de denkers van de 18e eeuw.
16e en 17e eeuw was een wetenschappelijke revolutie
op een systematische manier kennis verwerven door middel van
empirisme: rationalisme:
Nieuwe kennis door Nieuwe kennis door
waarneming en ervaring gebruik van de rede
Ontdekking van natuurwetten waren belangrijke gevolgen
Belangrijke begrippen:
- Rationalisme --> de opvatting dat het menselijke verstand in staat
was alles op te lossen.
- Deïsme --> wel een oppergod, maar godsdienst is zinloos
- Tolerantie --> verdraagzaamheid (Voltaire, schrijver propaganda
tolerantie)
Politiek komt tot uiting in de Trias Politica (John Locke en Montesquieu)
- Uitvoerende, rechterlijke en wetgevende macht scheiden.
Optimisme:
- Groot vertrouwen in menselijke geest
- Mens is in wezen goed
--> verkeerd gedrag doordat mensen niet weten hoe het goed
moet; gebrek aan kennis.
Opvoeding en onderwijs belangrijk
2
§ Historische achtergrond
De Republiek had geen vorst, maar er was een Staten-Generaal aan
het hoofd. De omringende landen hadden wel een vorst.
Er ontstonden twee stromingen in de Republiek; de patriotten en
prinsgezinden. Ook kwam er een Franse revolutie waardoor Willem
V naar Engeland vluchtte.
--> meer democratie vs. Aanhangers van de stadhouders uit het
huis van oranje
In de 17e eeuw waren in Europa de ‘absolute monarchieën’
ontstaan: koninkrijken waarin alle macht bij de vorst berustte.
In de tweede helft van de 18e eeuw ontstonden er twee
stromingen in de Republiek. Ook in Frankrijk was er een opstand
tegen de koning op gang gekomen. Een van de stromingen, de
patriotten, kregen steun van de Fransen en Willem V vluchtte
daardoor naar Engeland.
De Bataafse Republiek werd genoemd naar de Bataven, een
Germaanse stam die ten tijde van Julius Caesar de Nederlandse
delta bewoonde.
Van scheiding van kerk en staat is sprake wanneer de kerkelijke
macht en staatkundige macht niet in dezelfde handen zijn en zij
geen beslissende invloed op elkaar uitoefenen.
Pruikentijd: sfeer die er hing terwijl er een arme tijd was.
(Reize door Apenland, J.A. Schasz)
, § Verlichting
18e eeuw gevoel dat de wereld duidelijk werd
Geestelijke duisternis--> inzichten van de renaissance--> verder
ontwikkeld door de denkers van de 18e eeuw.
16e en 17e eeuw was een wetenschappelijke revolutie
op een systematische manier kennis verwerven door middel van
empirisme: rationalisme:
Nieuwe kennis door Nieuwe kennis door
waarneming en ervaring gebruik van de rede
Ontdekking van natuurwetten waren belangrijke gevolgen
Belangrijke begrippen:
- Rationalisme --> de opvatting dat het menselijke verstand in staat
was alles op te lossen.
- Deïsme --> wel een oppergod, maar godsdienst is zinloos
- Tolerantie --> verdraagzaamheid (Voltaire, schrijver propaganda
tolerantie)
Politiek komt tot uiting in de Trias Politica (John Locke en Montesquieu)
- Uitvoerende, rechterlijke en wetgevende macht scheiden.
Optimisme:
- Groot vertrouwen in menselijke geest
- Mens is in wezen goed
--> verkeerd gedrag doordat mensen niet weten hoe het goed
moet; gebrek aan kennis.
Opvoeding en onderwijs belangrijk
2
