CRITICAL
APPRAISAL OF A
TOPIC
Master advanced nursing practice jaar 1
,Inhoudsopgave
Klinisch scenario.................................................................................................................2
Anamnese..........................................................................................................................2
Achtergrondinformatie......................................................................................................2
Klinische vraag...................................................................................................................3
Toelichting trefwoorden.....................................................................................................3
Zoekstrategie.....................................................................................................................3
Selectie van de gevonden literatuur...................................................................................3
Gekozen artikelen en resultaten.........................................................................................4
Interpretaties en duiding van resultaten............................................................................6
Conclusie............................................................................................................................7
Vertaling naar de praktijk..................................................................................................7
Literatuurlijst.....................................................................................................................8
Bronnen uit Pubmed met reden van afvallen......................................................................8
Bronnen uit Cochrane met reden van afvallen..................................................................11
(56) Nosko D, Ferraye MU, Fraix V, Goetz L, Chabardès S, Pollak P, et al. Low-frequency versus high-
frequency stimulation of the pedunculopontine nucleus area in Parkinson’s disease: a randomized
controlled trial. Journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry. 2015;86(6):674-9............................13
Bijlagen............................................................................................................................14
Zoekresultaten Pubmed...................................................................................................14
Zoekresultaten Cochrane..................................................................................................17
1
, Klinisch scenario
Meneer G. is 67 jaar en bekend met de ziekte van Parkinson (ZvP) sinds 2011. Patiënt is in 2018
doorverwezen door zijn eigen neuroloog met de vraag of hij in aanmerking zou komen voor een
geavanceerde therapie, namelijk de diepe hersenstimulatie (DBS). Patiënt is gescreend en hij leek
een geschikte kandidaat voor de DBS. Sinds april 2019 wordt patiënt behandeld met diepe
hersenstimulatie.
Diepe hersenstimulatie van de subthalamische kern wordt geplaatst voor de ziekte van Parkinson
wanneer er responsfluctuaties ontstaan en aanpassingen in de medicatie onvoldoende helpen 1,2.
Patiënt komt jaarlijks terug op de polikliniek van de neurologie. Patiënt komt nu met hinderlijke
freezingsklachten.
Anamnese
Patiënt ervaart de freezingsklachten al enkele jaren maar sinds een paar maanden zijn deze erger
geworden, zo erg dat hij er hinder van ervaart. Patiënt kan niet meer al zijn dagelijkse bezigheden
uitvoeren door de freezing. Hij heeft de gehele dag last van deze klacht, na het innemen van zijn
medicatie wordt het niet beter of slechter.
In patiënt zijn voorgeschiedenis staat een KNO ingreep van toen hij 19 jaar was en de ziekte van
Parkinson sinds 2011. Patiënt slikt 4 keer per dag een halve tablet van Madopar 100/25 mg en 1 keer
per dag een tablet van Sifrol 0,375 mg. De tractusanamnese vermeld geen bijzonderheden. Er
bestaan geen allergieën. Patiënt rookt niet, gebruikt geen drugs en drinkt niet. Patiënt was musicus,
op 60-jarige leeftijd is hij gestopt met werken door de ziekte van Parkinson. Patiënt is gehuwd, heeft
geen kinderen.
Het lichamelijk onderzoek toont lichte rigiditeit van zijn rechterarm en bradykinesie links meer dan
rechts. Verder licht verkorte paslengte, licht voorovergebogen houding, draaien in meerdere pasjes,
freezing bij binnenkomen van kamer, bij cognitieve afleiding neiging tot festinerende gang. Patiënt
heeft ook last van dystonie in zijn linkervoet.
Patiënt wil graag weten of er een oplossing is voor de freezing. Hij wil daarnaast graag dat de
freezingsklachten verminderen, want hij ondervindt veel hinder hiervan in het dagelijks leven.
Achtergrondinformatie
Bij freezing heeft de patiënt het gevoel aan de grond genageld te staan. Bij freezing lukt het plotseling
niet meer om doelgerichte stap-bewegingen te maken. Meestal doet freezing zich voor wanneer de
patiënt wil gaan lopen, bij het draaien, bij het door een nauwe doorgang willen stappen, bij het
bereiken van een open ruimte of een doel of bij het lopen in het donker. Freezing is hinderlijk voor de
patiënten, aangezien zij hierdoor niet alle dagelijkse activiteiten meer zoals voorheen kunnen
uitvoeren. Verder kan freezing ook gevaarlijk zijn, patiënten vallen namelijk vaker. De prevalentie van
freezing neemt toe naarmate de ziekte langer aanwezig is en ernstiger wordt. De behandeling van
balansproblemen, vallen en freezing is niet eenvoudig en helaas meestal ontoereikend. De
behandeling is vaak gericht op het omgaan met en voorkomen van de klachten, door bijvoorbeeld
medicatie, fysiotherapie en ergotherapie 3,4.
In de DBS-systemen kan de frequentie, stroom en pulsbreedte worden verlaagd of verhoogd om
klachten die bij de ziekte van Parkinson horen te behandelen. In de laatste jaren is er veel onderzoek
gedaan naar welke aanpassing het beste werkt voor de symptomen die gepaard gaan met de
verslechtering van de ziekte van Parkinson. Toch is het nog niet helemaal duidelijk wat de stappen
zijn bij freezing. Vaak wordt gezien dat medicatie en/of DBS-aanpassing weinig verbetering geeft. Er
is geen richtlijn waarin staat wat de beste interventies zijn voor freezing. Daarom dat onderstaande
vraag bij mij opspeelde.
2
APPRAISAL OF A
TOPIC
Master advanced nursing practice jaar 1
,Inhoudsopgave
Klinisch scenario.................................................................................................................2
Anamnese..........................................................................................................................2
Achtergrondinformatie......................................................................................................2
Klinische vraag...................................................................................................................3
Toelichting trefwoorden.....................................................................................................3
Zoekstrategie.....................................................................................................................3
Selectie van de gevonden literatuur...................................................................................3
Gekozen artikelen en resultaten.........................................................................................4
Interpretaties en duiding van resultaten............................................................................6
Conclusie............................................................................................................................7
Vertaling naar de praktijk..................................................................................................7
Literatuurlijst.....................................................................................................................8
Bronnen uit Pubmed met reden van afvallen......................................................................8
Bronnen uit Cochrane met reden van afvallen..................................................................11
(56) Nosko D, Ferraye MU, Fraix V, Goetz L, Chabardès S, Pollak P, et al. Low-frequency versus high-
frequency stimulation of the pedunculopontine nucleus area in Parkinson’s disease: a randomized
controlled trial. Journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry. 2015;86(6):674-9............................13
Bijlagen............................................................................................................................14
Zoekresultaten Pubmed...................................................................................................14
Zoekresultaten Cochrane..................................................................................................17
1
, Klinisch scenario
Meneer G. is 67 jaar en bekend met de ziekte van Parkinson (ZvP) sinds 2011. Patiënt is in 2018
doorverwezen door zijn eigen neuroloog met de vraag of hij in aanmerking zou komen voor een
geavanceerde therapie, namelijk de diepe hersenstimulatie (DBS). Patiënt is gescreend en hij leek
een geschikte kandidaat voor de DBS. Sinds april 2019 wordt patiënt behandeld met diepe
hersenstimulatie.
Diepe hersenstimulatie van de subthalamische kern wordt geplaatst voor de ziekte van Parkinson
wanneer er responsfluctuaties ontstaan en aanpassingen in de medicatie onvoldoende helpen 1,2.
Patiënt komt jaarlijks terug op de polikliniek van de neurologie. Patiënt komt nu met hinderlijke
freezingsklachten.
Anamnese
Patiënt ervaart de freezingsklachten al enkele jaren maar sinds een paar maanden zijn deze erger
geworden, zo erg dat hij er hinder van ervaart. Patiënt kan niet meer al zijn dagelijkse bezigheden
uitvoeren door de freezing. Hij heeft de gehele dag last van deze klacht, na het innemen van zijn
medicatie wordt het niet beter of slechter.
In patiënt zijn voorgeschiedenis staat een KNO ingreep van toen hij 19 jaar was en de ziekte van
Parkinson sinds 2011. Patiënt slikt 4 keer per dag een halve tablet van Madopar 100/25 mg en 1 keer
per dag een tablet van Sifrol 0,375 mg. De tractusanamnese vermeld geen bijzonderheden. Er
bestaan geen allergieën. Patiënt rookt niet, gebruikt geen drugs en drinkt niet. Patiënt was musicus,
op 60-jarige leeftijd is hij gestopt met werken door de ziekte van Parkinson. Patiënt is gehuwd, heeft
geen kinderen.
Het lichamelijk onderzoek toont lichte rigiditeit van zijn rechterarm en bradykinesie links meer dan
rechts. Verder licht verkorte paslengte, licht voorovergebogen houding, draaien in meerdere pasjes,
freezing bij binnenkomen van kamer, bij cognitieve afleiding neiging tot festinerende gang. Patiënt
heeft ook last van dystonie in zijn linkervoet.
Patiënt wil graag weten of er een oplossing is voor de freezing. Hij wil daarnaast graag dat de
freezingsklachten verminderen, want hij ondervindt veel hinder hiervan in het dagelijks leven.
Achtergrondinformatie
Bij freezing heeft de patiënt het gevoel aan de grond genageld te staan. Bij freezing lukt het plotseling
niet meer om doelgerichte stap-bewegingen te maken. Meestal doet freezing zich voor wanneer de
patiënt wil gaan lopen, bij het draaien, bij het door een nauwe doorgang willen stappen, bij het
bereiken van een open ruimte of een doel of bij het lopen in het donker. Freezing is hinderlijk voor de
patiënten, aangezien zij hierdoor niet alle dagelijkse activiteiten meer zoals voorheen kunnen
uitvoeren. Verder kan freezing ook gevaarlijk zijn, patiënten vallen namelijk vaker. De prevalentie van
freezing neemt toe naarmate de ziekte langer aanwezig is en ernstiger wordt. De behandeling van
balansproblemen, vallen en freezing is niet eenvoudig en helaas meestal ontoereikend. De
behandeling is vaak gericht op het omgaan met en voorkomen van de klachten, door bijvoorbeeld
medicatie, fysiotherapie en ergotherapie 3,4.
In de DBS-systemen kan de frequentie, stroom en pulsbreedte worden verlaagd of verhoogd om
klachten die bij de ziekte van Parkinson horen te behandelen. In de laatste jaren is er veel onderzoek
gedaan naar welke aanpassing het beste werkt voor de symptomen die gepaard gaan met de
verslechtering van de ziekte van Parkinson. Toch is het nog niet helemaal duidelijk wat de stappen
zijn bij freezing. Vaak wordt gezien dat medicatie en/of DBS-aanpassing weinig verbetering geeft. Er
is geen richtlijn waarin staat wat de beste interventies zijn voor freezing. Daarom dat onderstaande
vraag bij mij opspeelde.
2
