Inhoudsopgave
1. GEDEELTE ONDERNEMINGSRECHT ................................................................................... 1
1.1 SUB GEDEELTE – RECHTSPERSONEN ................................................................................. 1
HOOFDSTUK 1 – ONDERNEMINGSVORMEN ......................................................................................... 1
1.1 Besloten Vennootschap .................................................................................................... 1
1.2 De Naamloze Vennootschap ............................................................................................ 2
1.3 Aandeel(houders) ............................................................................................................. 2
1.4 Maatschap en Vennootschap onder Firma ...................................................................... 2
1.5 Tussenvormen: coöperatie ............................................................................................... 2
1.7 Rechtspersoon ................................................................................................................... 3
1.8 Eenmanszaak..................................................................................................................... 3
1.9 Vereniging en stichting .................................................................................................... 3
1.10 Handelsregister ................................................................................................................. 3
1.11 Wet op de ondernemingsraden........................................................................................ 4
1.12 Verschillende typen NV’s en BV’s ................................................................................... 4
1.13 Belangenpluralisme .......................................................................................................... 5
HOOFDSTUK 2 – OPRICHTING ............................................................................................................. 5
2.1 N.V. en B.V. ...................................................................................................................... 5
2.2 Coöperatie ......................................................................................................................... 6
2.3 Vereniging en stichting .................................................................................................... 6
2.4 Preconsitutief handelen ................................................................................................... 7
2.5 Niet-bestaande rechtspersonen ........................................................................................ 8
HOOFDSTUK 3 – VERMOGENSSTRUCTUUR ........................................................................................... 8
3.1 Stortingsplicht op aandelen bij een NV en BV ............................................................... 8
3.2 Ingehouden winst bij de NV en BV ................................................................................. 9
3.3 Balans en kapitaalbegrippen ............................................................................................ 9
3.4 Extra verplichtingen van een aandeelhouder ............................................................... 11
3.5 Kapitaal- en vermogensbescherming in de NV en de BV ............................................ 11
De NV ...................................................................................................................................................................... 11
De BV ....................................................................................................................................................................... 13
3.6 Vereniging, coöperatie en stichting............................................................................... 14
HOOFDSTUK 7 – VERANTWOORDELIJKHEID EN AANSPRAKELIJKHEID ............................................... 14
7.1 Verantwoordelijkheid bij de BV .................................................................................... 14
7.2 Interne aansprakelijkheid van bestuurders van een BV ............................................... 15
Art. 2:9 BW .............................................................................................................................................................. 15
Art. 6:162 BW .......................................................................................................................................................... 16
Art. 2:216 BW .......................................................................................................................................................... 16
7.3 Externe aansprakelijkheid van bestuurder van een BV................................................ 17
Art. 2:248 BW .......................................................................................................................................................... 17
Art. 6:162 BW .......................................................................................................................................................... 18
7.4 Aansprakelijkheid bij de NV .......................................................................................... 18
7.5 Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid bij andere rechtspersonen ..................... 18
HOOFDSTUK 4 – AANDEELHOUDERSCHAP EN LIDMAATSCHAP ......................................................... 19
4.1 Aandeelhouderschap ...................................................................................................... 19
4.2 Geschillenregeling en uitkoopregeling.......................................................................... 20
4.3 Soorten aandelen ............................................................................................................ 21
4.4 Lidmaatschap van vereniging of coöperatie .................................................................. 22
HOOFDSTUK 5 – DE ORGANISATIE ..................................................................................................... 22
1
, 5.1 Bevoegdheidsverdeling................................................................................................... 22
5.2 Aandeelhoudersvergadering en besluitvorming ........................................................... 24
5.3 Nietigheid en vernietigbaarheid van besluiten ............................................................. 26
5.4 Vereniging, coöperatie en stichting............................................................................... 27
WEEK 2 – VERPLICHTE JURISPRUDENTIE ........................................................................................... 27
Beklamel....................................................................................................................................... 27
Poot/ABP...................................................................................................................................... 28
Staleman/Van de Ven .................................................................................................................. 28
HOOFDSTUK 6 – VERTEGENWOORDIGING ........................................................................................ 28
6.1 NV en BV ........................................................................................................................ 28
6.2 Tegenstrijdig belang ....................................................................................................... 30
6.3 Vertegenwoordiging bij besluit ..................................................................................... 31
6.4 Vereniging, coöperatie en stichting............................................................................... 31
6.5 Doeloverschrijding ......................................................................................................... 31
6.6 Onrechtmatige daad ....................................................................................................... 32
HOOFDSTUK 8 – HERSTRUCTURERING .............................................................................................. 32
8.1 Soorten van herstructureringen bij NV’s en BV’s......................................................... 32
8.2 Vergroting van het aandelenkapitaal ............................................................................ 32
8.3 Vermindering van het aandelenkapitaal ....................................................................... 32
8.4 Statutenwijziging ............................................................................................................ 33
1.2 SUB GEDEELTE – PERSONENVENNOOTSCHAPPEN........................................................ 33
HOOFDSTUK 1 - ONDERNEMINGSVORMEN ........................................................................................ 33
1.3 Maatschap en Vennootschap onder Firma .................................................................... 33
1.4 Verschillen NV/BV en maatschap/VOF ........................................................................ 35
1.5 Tussenvorm: Commanditaire Vennootschap ................................................................ 36
HOOFDSTUK 2 – OPRICHTING ........................................................................................................... 36
HOOFDSTUK 3 – VERMOGENSSTRUCTUUR ......................................................................................... 37
HOOFDSTUK 7 – VERANTWOORDELIJKHEID EN AANSPRAKELIJKHEID ............................................... 38
HOOFDSTUK 4 – LIDMAATSCHAP (PARTNERSCHAP) .......................................................................... 38
HOOFDSTUK 5 – DE ORGANISATIE .................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 6 – VERTEGENWOORDIGING......................................................................................... 40
6.7 Doeloverschrijding maatschap, VOF en CV ................................................................. 41
WETSVOORSTEL MODERNISERING PERSONENVENNOOTSCHAPPEN ................................................... 41
WEEK 3 – VERPLICHTE JURISPRUDENTIE ........................................................................................... 42
Bibolini ......................................................................................................................................... 42
Dierenartsenmaatschap ............................................................................................................... 42
VDV Totaalbouw ......................................................................................................................... 43
2. GEDEELTE FAILLISSEMENTSRECHT ................................................................................. 43
HOOFDSTUK 1 – INLEIDING ............................................................................................................... 43
HOOFDSTUK 2 – DE FAILLIETVERKLARING ........................................................................................ 44
HOOFDSTUK 3 – DE OMVANG VAN DE FAILLIETE BOEDEL ................................................................. 45
HOOFDSTUK 4 – INVLOED FAILLISSEMENT OP DE RECHTSPOSITIE VAN DE SCHULDENAAR................ 45
HOOFDSTUK 5 – DE ACTIO PAULIANA............................................................................................... 47
HOOFDSTUK 6 – POSITIE VAN DE SCHULDEISERS ............................................................................... 48
HOOFDSTUK 7 – DE ORGANEN DIE EEN ROL KUNNEN SPELEN BIJ HET BESTUUR VAN DE BOEDEL ...... 51
HOOFDSTUK 8 – DE VERIFICATIE VAN DE VORDERINGSRECHTEN ..................................................... 52
HOOFDSTUK 9 – EINDE VAN HET FAILLISSEMENT NA EEN AKKOORD OF VEREFFENING ..................... 52
HOOFDSTUK 11 SURSEANCE VAN BETALING (ART. 214 – 283 FW) .................................................... 53
2
,WEEK 6 – VERPLICHTE JURISPRUDENTIE ........................................................................................... 55
Bosselaar q.q./Interniber ............................................................................................................. 55
3
, 1. Gedeelte Ondernemingsrecht
1.1 Sub gedeelte – Rechtspersonen
Hoofdstuk 1 – Ondernemingsvormen
Het ondernemingsrecht bestrijkt de rechtsvormen met behulp waarvan ondernemingen gedreven
worden. De rechtsvorm is in de eerste plaats facilitair: een hulpmiddel om de onderneming goed in
rechte te kunnen laten functioneren.
Er zijn drie hoofdthema’s in het ondernemingsrecht:
• Juridische organisatie: inrichting van de interne structuur van ondernemingen.
• Vertegenwoordiging: de bevoegdheid om namens de onderneming op te treden.
• Aansprakelijkheid: wie verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor de zaken in de
onderneming.
Ondernemingen zijn gericht op winst. De vereniging en stichting worden dan ook wel behandeld,
maar het is uitzonderlijk dat een van deze twee als rechtsvorm van een onderneming wordt
gebruikt.
1.1 Besloten Vennootschap
De besloten vennootschap (ofwel B.V.) (art. 2:175-274 BW) is een kapitaalvennootschap (of
kapitaalassociatie). De BV heeft namelijk een in een of meer overdraagbare aandelen verdeeld
kapitaal. Bij oprichting dient er ten minste één aandeel te worden uitgekeerd met een nominale
waarde van € 0,01. De nominale waarde is de beginwaarde van aandelen zoals deze in de statuten is
vermeld. Het is mogelijk dat de aandelen in handen zijn van één aandeelhouder. Sprake is dan van
een eenpersoons-bv.
De bv is besloten: aandelen staan op naam en zijn in beginsel niet vrij overdraagbaar (art. 2:175
BW). De aandeelhouder die zijn aandelen wil overdragen, dient deze in beginsel eerst aan te bieden
aan zijn medeaandeelhouders (art. 2:195 lid 1 BW). De statuten mogen aandelenoverdracht
vrijmaken, maar dat kan slechts binnen bepaalde grenzen: in de wet zijn zgn. blokkeringsregelingen
opgenomen. De aandelenoverdracht moet bij notariële akte plaatsvinden. Het bestuur van de bv
houdt een register bij waarin de namen van de aandeelhouders zijn opgenomen (art. 2:194 BW). Zo
weet de bv wie haar aandeelhouders zijn.
De aandeelhouders (en ook de bestuurders) zijn in beginsel niet aansprakelijk voor hetgeen in naam
van de BV is verricht. Voor aandeelhouders blijkt dit uit art. 2:175 lid 1 BW.
Op de BV zijn verschillende wetsbepalingen van toepassing die niet op een plek zijn te vinden.
Verder wordt een BV geregeerd door haar statuten. Bij de oprichting dienen voor het eerst statuten
te worden vastgesteld (art. 2:177 BW). De statuten liggen ter inzage op het kantoor van het
handelsregister (art. 2:180 lid 1 BW). De statuten bevatten ten minste (art. 2:177 BW):
• De naam
• De zetel
• Het doel (omschrijving werkterrein vennootschap)
• Daarnaast (art. 2:178 BW): het aantal en nominale bedrag van de aandelen
1
1. GEDEELTE ONDERNEMINGSRECHT ................................................................................... 1
1.1 SUB GEDEELTE – RECHTSPERSONEN ................................................................................. 1
HOOFDSTUK 1 – ONDERNEMINGSVORMEN ......................................................................................... 1
1.1 Besloten Vennootschap .................................................................................................... 1
1.2 De Naamloze Vennootschap ............................................................................................ 2
1.3 Aandeel(houders) ............................................................................................................. 2
1.4 Maatschap en Vennootschap onder Firma ...................................................................... 2
1.5 Tussenvormen: coöperatie ............................................................................................... 2
1.7 Rechtspersoon ................................................................................................................... 3
1.8 Eenmanszaak..................................................................................................................... 3
1.9 Vereniging en stichting .................................................................................................... 3
1.10 Handelsregister ................................................................................................................. 3
1.11 Wet op de ondernemingsraden........................................................................................ 4
1.12 Verschillende typen NV’s en BV’s ................................................................................... 4
1.13 Belangenpluralisme .......................................................................................................... 5
HOOFDSTUK 2 – OPRICHTING ............................................................................................................. 5
2.1 N.V. en B.V. ...................................................................................................................... 5
2.2 Coöperatie ......................................................................................................................... 6
2.3 Vereniging en stichting .................................................................................................... 6
2.4 Preconsitutief handelen ................................................................................................... 7
2.5 Niet-bestaande rechtspersonen ........................................................................................ 8
HOOFDSTUK 3 – VERMOGENSSTRUCTUUR ........................................................................................... 8
3.1 Stortingsplicht op aandelen bij een NV en BV ............................................................... 8
3.2 Ingehouden winst bij de NV en BV ................................................................................. 9
3.3 Balans en kapitaalbegrippen ............................................................................................ 9
3.4 Extra verplichtingen van een aandeelhouder ............................................................... 11
3.5 Kapitaal- en vermogensbescherming in de NV en de BV ............................................ 11
De NV ...................................................................................................................................................................... 11
De BV ....................................................................................................................................................................... 13
3.6 Vereniging, coöperatie en stichting............................................................................... 14
HOOFDSTUK 7 – VERANTWOORDELIJKHEID EN AANSPRAKELIJKHEID ............................................... 14
7.1 Verantwoordelijkheid bij de BV .................................................................................... 14
7.2 Interne aansprakelijkheid van bestuurders van een BV ............................................... 15
Art. 2:9 BW .............................................................................................................................................................. 15
Art. 6:162 BW .......................................................................................................................................................... 16
Art. 2:216 BW .......................................................................................................................................................... 16
7.3 Externe aansprakelijkheid van bestuurder van een BV................................................ 17
Art. 2:248 BW .......................................................................................................................................................... 17
Art. 6:162 BW .......................................................................................................................................................... 18
7.4 Aansprakelijkheid bij de NV .......................................................................................... 18
7.5 Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid bij andere rechtspersonen ..................... 18
HOOFDSTUK 4 – AANDEELHOUDERSCHAP EN LIDMAATSCHAP ......................................................... 19
4.1 Aandeelhouderschap ...................................................................................................... 19
4.2 Geschillenregeling en uitkoopregeling.......................................................................... 20
4.3 Soorten aandelen ............................................................................................................ 21
4.4 Lidmaatschap van vereniging of coöperatie .................................................................. 22
HOOFDSTUK 5 – DE ORGANISATIE ..................................................................................................... 22
1
, 5.1 Bevoegdheidsverdeling................................................................................................... 22
5.2 Aandeelhoudersvergadering en besluitvorming ........................................................... 24
5.3 Nietigheid en vernietigbaarheid van besluiten ............................................................. 26
5.4 Vereniging, coöperatie en stichting............................................................................... 27
WEEK 2 – VERPLICHTE JURISPRUDENTIE ........................................................................................... 27
Beklamel....................................................................................................................................... 27
Poot/ABP...................................................................................................................................... 28
Staleman/Van de Ven .................................................................................................................. 28
HOOFDSTUK 6 – VERTEGENWOORDIGING ........................................................................................ 28
6.1 NV en BV ........................................................................................................................ 28
6.2 Tegenstrijdig belang ....................................................................................................... 30
6.3 Vertegenwoordiging bij besluit ..................................................................................... 31
6.4 Vereniging, coöperatie en stichting............................................................................... 31
6.5 Doeloverschrijding ......................................................................................................... 31
6.6 Onrechtmatige daad ....................................................................................................... 32
HOOFDSTUK 8 – HERSTRUCTURERING .............................................................................................. 32
8.1 Soorten van herstructureringen bij NV’s en BV’s......................................................... 32
8.2 Vergroting van het aandelenkapitaal ............................................................................ 32
8.3 Vermindering van het aandelenkapitaal ....................................................................... 32
8.4 Statutenwijziging ............................................................................................................ 33
1.2 SUB GEDEELTE – PERSONENVENNOOTSCHAPPEN........................................................ 33
HOOFDSTUK 1 - ONDERNEMINGSVORMEN ........................................................................................ 33
1.3 Maatschap en Vennootschap onder Firma .................................................................... 33
1.4 Verschillen NV/BV en maatschap/VOF ........................................................................ 35
1.5 Tussenvorm: Commanditaire Vennootschap ................................................................ 36
HOOFDSTUK 2 – OPRICHTING ........................................................................................................... 36
HOOFDSTUK 3 – VERMOGENSSTRUCTUUR ......................................................................................... 37
HOOFDSTUK 7 – VERANTWOORDELIJKHEID EN AANSPRAKELIJKHEID ............................................... 38
HOOFDSTUK 4 – LIDMAATSCHAP (PARTNERSCHAP) .......................................................................... 38
HOOFDSTUK 5 – DE ORGANISATIE .................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 6 – VERTEGENWOORDIGING......................................................................................... 40
6.7 Doeloverschrijding maatschap, VOF en CV ................................................................. 41
WETSVOORSTEL MODERNISERING PERSONENVENNOOTSCHAPPEN ................................................... 41
WEEK 3 – VERPLICHTE JURISPRUDENTIE ........................................................................................... 42
Bibolini ......................................................................................................................................... 42
Dierenartsenmaatschap ............................................................................................................... 42
VDV Totaalbouw ......................................................................................................................... 43
2. GEDEELTE FAILLISSEMENTSRECHT ................................................................................. 43
HOOFDSTUK 1 – INLEIDING ............................................................................................................... 43
HOOFDSTUK 2 – DE FAILLIETVERKLARING ........................................................................................ 44
HOOFDSTUK 3 – DE OMVANG VAN DE FAILLIETE BOEDEL ................................................................. 45
HOOFDSTUK 4 – INVLOED FAILLISSEMENT OP DE RECHTSPOSITIE VAN DE SCHULDENAAR................ 45
HOOFDSTUK 5 – DE ACTIO PAULIANA............................................................................................... 47
HOOFDSTUK 6 – POSITIE VAN DE SCHULDEISERS ............................................................................... 48
HOOFDSTUK 7 – DE ORGANEN DIE EEN ROL KUNNEN SPELEN BIJ HET BESTUUR VAN DE BOEDEL ...... 51
HOOFDSTUK 8 – DE VERIFICATIE VAN DE VORDERINGSRECHTEN ..................................................... 52
HOOFDSTUK 9 – EINDE VAN HET FAILLISSEMENT NA EEN AKKOORD OF VEREFFENING ..................... 52
HOOFDSTUK 11 SURSEANCE VAN BETALING (ART. 214 – 283 FW) .................................................... 53
2
,WEEK 6 – VERPLICHTE JURISPRUDENTIE ........................................................................................... 55
Bosselaar q.q./Interniber ............................................................................................................. 55
3
, 1. Gedeelte Ondernemingsrecht
1.1 Sub gedeelte – Rechtspersonen
Hoofdstuk 1 – Ondernemingsvormen
Het ondernemingsrecht bestrijkt de rechtsvormen met behulp waarvan ondernemingen gedreven
worden. De rechtsvorm is in de eerste plaats facilitair: een hulpmiddel om de onderneming goed in
rechte te kunnen laten functioneren.
Er zijn drie hoofdthema’s in het ondernemingsrecht:
• Juridische organisatie: inrichting van de interne structuur van ondernemingen.
• Vertegenwoordiging: de bevoegdheid om namens de onderneming op te treden.
• Aansprakelijkheid: wie verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor de zaken in de
onderneming.
Ondernemingen zijn gericht op winst. De vereniging en stichting worden dan ook wel behandeld,
maar het is uitzonderlijk dat een van deze twee als rechtsvorm van een onderneming wordt
gebruikt.
1.1 Besloten Vennootschap
De besloten vennootschap (ofwel B.V.) (art. 2:175-274 BW) is een kapitaalvennootschap (of
kapitaalassociatie). De BV heeft namelijk een in een of meer overdraagbare aandelen verdeeld
kapitaal. Bij oprichting dient er ten minste één aandeel te worden uitgekeerd met een nominale
waarde van € 0,01. De nominale waarde is de beginwaarde van aandelen zoals deze in de statuten is
vermeld. Het is mogelijk dat de aandelen in handen zijn van één aandeelhouder. Sprake is dan van
een eenpersoons-bv.
De bv is besloten: aandelen staan op naam en zijn in beginsel niet vrij overdraagbaar (art. 2:175
BW). De aandeelhouder die zijn aandelen wil overdragen, dient deze in beginsel eerst aan te bieden
aan zijn medeaandeelhouders (art. 2:195 lid 1 BW). De statuten mogen aandelenoverdracht
vrijmaken, maar dat kan slechts binnen bepaalde grenzen: in de wet zijn zgn. blokkeringsregelingen
opgenomen. De aandelenoverdracht moet bij notariële akte plaatsvinden. Het bestuur van de bv
houdt een register bij waarin de namen van de aandeelhouders zijn opgenomen (art. 2:194 BW). Zo
weet de bv wie haar aandeelhouders zijn.
De aandeelhouders (en ook de bestuurders) zijn in beginsel niet aansprakelijk voor hetgeen in naam
van de BV is verricht. Voor aandeelhouders blijkt dit uit art. 2:175 lid 1 BW.
Op de BV zijn verschillende wetsbepalingen van toepassing die niet op een plek zijn te vinden.
Verder wordt een BV geregeerd door haar statuten. Bij de oprichting dienen voor het eerst statuten
te worden vastgesteld (art. 2:177 BW). De statuten liggen ter inzage op het kantoor van het
handelsregister (art. 2:180 lid 1 BW). De statuten bevatten ten minste (art. 2:177 BW):
• De naam
• De zetel
• Het doel (omschrijving werkterrein vennootschap)
• Daarnaast (art. 2:178 BW): het aantal en nominale bedrag van de aandelen
1
