Toets 1.3.1: samen staan we sterk.
advies voor een specifieke groep volwassenen uit een gemeente die een
sociaaleconomische achterstandspositie heeft.
Door: Meeke Andréa, Tess Christiaan, Sammy Lehmann, Tamara Nieswaag en Chanice
Schotvanger
,Inhoud
1 Inleiding........................................................................................................................... 3
2 Theoretisch kader............................................................................................................ 6
2.1 Afweer en coping..........................................................................................................6
2.2 Sociale stratificatie en sociale ongelijkheid...................................................................6
2.3 Psychologische processen............................................................................................7
2.4 Sociale zekerheid..........................................................................................................8
3 Analyse van de interviews................................................................................................9
3.1 Topic 1: introductie........................................................................................................9
3.2 Topic 2: inter-/intragenerationele armoede en achtergrond.........................................10
3.3 Topic 3: hulp............................................................................................................... 12
3.4 Topic 4: gevolgen/invloed...........................................................................................14
4 Doelgroep in beeld brengen...........................................................................................17
4.1 Microniveau................................................................................................................. 17
4.2 Mesoniveau................................................................................................................. 19
4.3 Macroniveau............................................................................................................... 19
5 Verschillende perspectieven op armoede......................................................................20
6 Verschillende oorzaken van armoede............................................................................21
7 Aanbod.......................................................................................................................... 23
8 Oplossingsscenario’s.........................................................................................................24
8.1 Oplossingsscenario 1: voedselpakketten bezorgen....................................................24
8.2 Oplossingsscenario 2: aanbieden van lessen over geld, schulden en armoede..........25
9 Het advies...................................................................................................................... 27
10 Bijlagen............................................................................................................................ 29
10.1 Literatuurlijst.............................................................................................................. 29
10.2 Interviewvragen.........................................................................................................31
10.3 Uitgewerkte interviews..............................................................................................32
10.3.1 Respondent 1 (Sammy).........................................................................................32
10.3.2 Respondent 2 (Tamara).........................................................................................34
10.3.3 Respondent 3 (Chanice)........................................................................................36
10.3.4 Respondent 4 (Tess)..............................................................................................39
10.3.5 Respondent 5 (Meeke)...........................................................................................41
10.3.6 Respondent 6 (Meeke)...........................................................................................43
2
,1 Inleiding
In dit verslag wordt de aandacht gevestigd op armoede in de wijk Poelenburg in Zaandam.
Als er gesproken wordt over armoede wordt hiermee mensen die op of onder de
armoedegrens leven bedoeld. Ook wordt er gekeken naar welke maatschappelijke instanties
een rol spelen bij armoede. Er kan geconcludeerd worden dat armoede een probleem is in
deze wijk. In dit verslag wordt er gekeken naar de gevolgen die financiële belemmeringen
met zich meebrengen.
Poelenburg is een wijk in het oosten van de stad Zaandam. In 2009 werd Poelenburg
vermeld op een door het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer opgestelde lijst van Nederlandse probleemwijken.
In 2016 kwam de wijk negatief in het nieuws, vlogger Ismail Ilgun startte in de zomer van
2016 met zijn ‘Hoodvlogs’. In zijn video’s was te zien hoe hij en andere jongeren uit de wijk
rondhingen voor een lokale supermarkt en daar overlast veroorzaakten. De landelijke
aandacht die dit opleverde leidde tot een actieplan om de problematiek in Poelenburg en de
aangrenzende wijk Peldersveld aan te pakken.
Veel jongeren uit de wijk hebben te maken met achterstanden op verschillende
leefgebieden. Een derde van alle kinderen groeit op in armoede. Meer jongeren dan
gemiddeld hebben te maken met een taalachterstand, lagere Cito-scores en
schooladviezen, en gezondheidsproblemen zoals overgewicht. Er zijn daarbij ook weinig
zichtbare positieve rolmodellen in de wijk waar jongeren zich aan kunnen spiegelen (Kansrijk
Poelenburg/Peldersveld | Inholland, 2018).
Het gemiddelde inkomen in de wijk per inwoner is momenteel €17.600, dit ligt onder het
landelijk gemiddelde wat €30.800 ligt (CBS, 2020). Ook valt het op dat er een hoog
percentage migranten in de wijk is. 60,9% van alle inwoners is niet westerse migrant, 12.9%
is westers migrant en 26.2% is autochtoon. 43.9% van de inwoners in Poelenburg komt uit
Turkije (Héél véél informatie over Poelenburg
(update 2021!), 2021).
In de afbeelding hiernaast is het percentage
minimahuishoudens in de wijken van de
Zaanstad te zien. Rechtsonder is af te lezen
dat 22% van alle huishoudens in Poelenburg
een minimahuishouden is in het jaar 2017 (%
minimahuishoudens, 2017). Met
minimahuishoudens worden huishoudens
bedoeld die een inkomen hebben tot 110%
van het Wettelijk sociaal minimum. Dit is
bijvoorbeeld voor alleenstaanden en
alleenstaande ouders €986,52 bruto per
maand en voor gehuwden €1409,31 per
maand.
3
, Ook had 8% van de inwoners tussen de 18 en 65
jaar een bijstandsuitkering in het jaar 2019,
terwijl het landelijk gemiddelde in dat jaar op 4%
lag. Dat is te zien in de staafdiagram hiernaast,
waarin ook een goede vergelijking te zien is
tussen de verschillende wijken in Zaandam. In de
diagram is duidelijk te zien dat Poelenburg en
Peldersveld het hoogste percentage hebben (%
inwoners 18-65 met een bijstandsuitkering,
2019).
In dit verslag is de aandacht gevestigd op de doelgroep volwassenen van 25 tot 45 jaar die
in armoede leven in de wijk Poelenburg. We spreken in Nederland over absolute armoede
als mensen leven onder de lage-inkomensgrens en niet beschikken over (gezond) voedsel,
huisvesting, toegang tot gezondheidszorg (bijvoorbeeld een zorgverzekering) of geen
mogelijkheden hebben om verder te leren na de verplichte schoolperiode (Bratpack, 2019).
Armoede kan vergaande gevolgen voor iemand zijn leven hebben. Armoede kan
bijvoorbeeld zorgen voor een slechte kans op een opleiding en kan betrekking op je
woonsituatie en je gezondheid hebben. Schaamte, sociaal isolement, eenzaamheid, stress
en depressies kunnen een gevolg zijn van armoede. Ook kan armoede er voor zorgen dat
iemand in een maatschappelijk isolement raakt. Door een beperkt budget nemen de
mogelijkheden om deel te nemen aan activiteiten af. Een beperkt budget kan ervoor zorgen
dat het gebruik van een auto of het van openbaar vervoer te duur wordt. Net als een
telefoon, computer of internet. De mogelijkheid om ergens te komen, contact te leggen of
jezelf te voorzien van informatie wordt daardoor ook een stuk lastiger (Bratpack, 2019).
Zoals eerder genoemd, is er gekozen voor de
leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar. Op 1 januari 2020
behoorde het grootste deel van de inwoners van
Poelenburg tot de leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar.
Dit waren namelijk 2600 inwoners. Er is expliciet
voor deze leeftijdscategorie gekozen omdat het
grootste deel van de inwoners tot deze
leeftijdscategorie behoort. In de staafdiagram
hiernaast is een goede vergelijking tussen alle
leeftijdscategorieën in Poelenburg te zien. Je ziet
ook hier duidelijk dat de leeftijdscategorie 25 tot 45
jaar het grootste aandeel van alle inwoners vormt.
De wijk Poelenburg kwam in 2016 onder de aandacht te liggen door de YouTuber Ismail
Ilgun. Hij filmde hoe zijn leven eruit zag in Poelenburg in zijn zogenoemde ‘hoodvlogs’. Hier
4
advies voor een specifieke groep volwassenen uit een gemeente die een
sociaaleconomische achterstandspositie heeft.
Door: Meeke Andréa, Tess Christiaan, Sammy Lehmann, Tamara Nieswaag en Chanice
Schotvanger
,Inhoud
1 Inleiding........................................................................................................................... 3
2 Theoretisch kader............................................................................................................ 6
2.1 Afweer en coping..........................................................................................................6
2.2 Sociale stratificatie en sociale ongelijkheid...................................................................6
2.3 Psychologische processen............................................................................................7
2.4 Sociale zekerheid..........................................................................................................8
3 Analyse van de interviews................................................................................................9
3.1 Topic 1: introductie........................................................................................................9
3.2 Topic 2: inter-/intragenerationele armoede en achtergrond.........................................10
3.3 Topic 3: hulp............................................................................................................... 12
3.4 Topic 4: gevolgen/invloed...........................................................................................14
4 Doelgroep in beeld brengen...........................................................................................17
4.1 Microniveau................................................................................................................. 17
4.2 Mesoniveau................................................................................................................. 19
4.3 Macroniveau............................................................................................................... 19
5 Verschillende perspectieven op armoede......................................................................20
6 Verschillende oorzaken van armoede............................................................................21
7 Aanbod.......................................................................................................................... 23
8 Oplossingsscenario’s.........................................................................................................24
8.1 Oplossingsscenario 1: voedselpakketten bezorgen....................................................24
8.2 Oplossingsscenario 2: aanbieden van lessen over geld, schulden en armoede..........25
9 Het advies...................................................................................................................... 27
10 Bijlagen............................................................................................................................ 29
10.1 Literatuurlijst.............................................................................................................. 29
10.2 Interviewvragen.........................................................................................................31
10.3 Uitgewerkte interviews..............................................................................................32
10.3.1 Respondent 1 (Sammy).........................................................................................32
10.3.2 Respondent 2 (Tamara).........................................................................................34
10.3.3 Respondent 3 (Chanice)........................................................................................36
10.3.4 Respondent 4 (Tess)..............................................................................................39
10.3.5 Respondent 5 (Meeke)...........................................................................................41
10.3.6 Respondent 6 (Meeke)...........................................................................................43
2
,1 Inleiding
In dit verslag wordt de aandacht gevestigd op armoede in de wijk Poelenburg in Zaandam.
Als er gesproken wordt over armoede wordt hiermee mensen die op of onder de
armoedegrens leven bedoeld. Ook wordt er gekeken naar welke maatschappelijke instanties
een rol spelen bij armoede. Er kan geconcludeerd worden dat armoede een probleem is in
deze wijk. In dit verslag wordt er gekeken naar de gevolgen die financiële belemmeringen
met zich meebrengen.
Poelenburg is een wijk in het oosten van de stad Zaandam. In 2009 werd Poelenburg
vermeld op een door het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer opgestelde lijst van Nederlandse probleemwijken.
In 2016 kwam de wijk negatief in het nieuws, vlogger Ismail Ilgun startte in de zomer van
2016 met zijn ‘Hoodvlogs’. In zijn video’s was te zien hoe hij en andere jongeren uit de wijk
rondhingen voor een lokale supermarkt en daar overlast veroorzaakten. De landelijke
aandacht die dit opleverde leidde tot een actieplan om de problematiek in Poelenburg en de
aangrenzende wijk Peldersveld aan te pakken.
Veel jongeren uit de wijk hebben te maken met achterstanden op verschillende
leefgebieden. Een derde van alle kinderen groeit op in armoede. Meer jongeren dan
gemiddeld hebben te maken met een taalachterstand, lagere Cito-scores en
schooladviezen, en gezondheidsproblemen zoals overgewicht. Er zijn daarbij ook weinig
zichtbare positieve rolmodellen in de wijk waar jongeren zich aan kunnen spiegelen (Kansrijk
Poelenburg/Peldersveld | Inholland, 2018).
Het gemiddelde inkomen in de wijk per inwoner is momenteel €17.600, dit ligt onder het
landelijk gemiddelde wat €30.800 ligt (CBS, 2020). Ook valt het op dat er een hoog
percentage migranten in de wijk is. 60,9% van alle inwoners is niet westerse migrant, 12.9%
is westers migrant en 26.2% is autochtoon. 43.9% van de inwoners in Poelenburg komt uit
Turkije (Héél véél informatie over Poelenburg
(update 2021!), 2021).
In de afbeelding hiernaast is het percentage
minimahuishoudens in de wijken van de
Zaanstad te zien. Rechtsonder is af te lezen
dat 22% van alle huishoudens in Poelenburg
een minimahuishouden is in het jaar 2017 (%
minimahuishoudens, 2017). Met
minimahuishoudens worden huishoudens
bedoeld die een inkomen hebben tot 110%
van het Wettelijk sociaal minimum. Dit is
bijvoorbeeld voor alleenstaanden en
alleenstaande ouders €986,52 bruto per
maand en voor gehuwden €1409,31 per
maand.
3
, Ook had 8% van de inwoners tussen de 18 en 65
jaar een bijstandsuitkering in het jaar 2019,
terwijl het landelijk gemiddelde in dat jaar op 4%
lag. Dat is te zien in de staafdiagram hiernaast,
waarin ook een goede vergelijking te zien is
tussen de verschillende wijken in Zaandam. In de
diagram is duidelijk te zien dat Poelenburg en
Peldersveld het hoogste percentage hebben (%
inwoners 18-65 met een bijstandsuitkering,
2019).
In dit verslag is de aandacht gevestigd op de doelgroep volwassenen van 25 tot 45 jaar die
in armoede leven in de wijk Poelenburg. We spreken in Nederland over absolute armoede
als mensen leven onder de lage-inkomensgrens en niet beschikken over (gezond) voedsel,
huisvesting, toegang tot gezondheidszorg (bijvoorbeeld een zorgverzekering) of geen
mogelijkheden hebben om verder te leren na de verplichte schoolperiode (Bratpack, 2019).
Armoede kan vergaande gevolgen voor iemand zijn leven hebben. Armoede kan
bijvoorbeeld zorgen voor een slechte kans op een opleiding en kan betrekking op je
woonsituatie en je gezondheid hebben. Schaamte, sociaal isolement, eenzaamheid, stress
en depressies kunnen een gevolg zijn van armoede. Ook kan armoede er voor zorgen dat
iemand in een maatschappelijk isolement raakt. Door een beperkt budget nemen de
mogelijkheden om deel te nemen aan activiteiten af. Een beperkt budget kan ervoor zorgen
dat het gebruik van een auto of het van openbaar vervoer te duur wordt. Net als een
telefoon, computer of internet. De mogelijkheid om ergens te komen, contact te leggen of
jezelf te voorzien van informatie wordt daardoor ook een stuk lastiger (Bratpack, 2019).
Zoals eerder genoemd, is er gekozen voor de
leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar. Op 1 januari 2020
behoorde het grootste deel van de inwoners van
Poelenburg tot de leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar.
Dit waren namelijk 2600 inwoners. Er is expliciet
voor deze leeftijdscategorie gekozen omdat het
grootste deel van de inwoners tot deze
leeftijdscategorie behoort. In de staafdiagram
hiernaast is een goede vergelijking tussen alle
leeftijdscategorieën in Poelenburg te zien. Je ziet
ook hier duidelijk dat de leeftijdscategorie 25 tot 45
jaar het grootste aandeel van alle inwoners vormt.
De wijk Poelenburg kwam in 2016 onder de aandacht te liggen door de YouTuber Ismail
Ilgun. Hij filmde hoe zijn leven eruit zag in Poelenburg in zijn zogenoemde ‘hoodvlogs’. Hier
4
