2.1 Het gezicht van de aarde verandert
Het ontstaan van de aarde
De aarde was eerst alleen gloeiend heet en alles was gesmolten. Doordat de aarde
langzaam afkoelde is de aardkern, aardmantel en aardkorst ontstaan.
Door vulkanische activiteiten kwam er CO² en waterdamp in de lucht.
→de waterdamp condenseerde voor een groot deel, dit zijn nu onze oceanen.
Drie miljard jaar geleden ontstonden bacteriën die CO² uit de lucht opnamen en zuurstof
afgaven.
De geologische geschiedenis
1. Precambrium: Continenten verschenen, aarde bevroor meerdere malen.
Landoppervlak was kaal, leven was alleen onderwater (geen ozonlaag of zuurstof)
→Aan het einde ontstond er het eerste leven op het aardoppervlak
2. Paleozoïcum:
Continenten bewegen naar elkaar toe:
Supercontinent Pangea vormt zich:
, 3. Mesozoïcum: Planten- en dierenwereld veranderde. Tijd van de dino's,
→Pangea valt uit elkaar en huidige continenten ontstaan.
4. Kenozoïcum: Uitsterven van de dino's. Ontstaan van het leven zoals dat nu is, en
het ontstaan van de mens.
Een komen en gaan van soorten.
Vijf keer verdwijnt een groot deel van al het leven op aarde.
→Massa-extenties
De redenen hiervoor zijn nog niet duidelijk en de oorzaken zijn vaak divers. Zo gaat men
ervan uit dat 440 miljoen jaar geleden het zou zijn uitgestorven doordat grote delen continent
werden bedekt met landijs en de zeespiegel daalde. Daardoor nam de CO² af en werd de
voedselketen verstoord. En zo denkt men dat 65 miljoen jaar geleden een grote
meteorietinslag zorgde voor veel stof in de atmosfeer, hierdoor kwam er geen zonlicht meer
door de atmosfeer en stierf het leven uit op aarde.
Hoe weten we dit?
● Boren naar ijskernen (CO² gehalte in ijs)
● Sedimentenlagen op de oceaan (verval van stoffen in het gesteente)
● Bomen -> boomringen in bomen (meer zuurstof – meer groei van bomen)
● Platentektoniek (Samenstelling van gesteente op verschillende continenten)
2.2 Het dagboek van de aarde
Gesteenten en fossielen
Door gesteenten en fossielen die men op aarde heeft gevonden te onderzoeken konden we
de ontwikkeling van het leven op aarde bestuderen.
→Elk wezen kan gefossiliseerd worden als het maar snel genoeg onder modder of
zand wordt begraven, zodat het niet kan wegrotten.
Als je bijvoorbeeld in de grond een laag kalksteen tegenkomt dan weet je dat daar vroeger
kalkskeletjes van zeedieren naar de bodem zijn gezakt. Er was daar dan vroeger een zee.
Als je ergens een fossiel van een ammoniet tegenkomt, dan weet je dat die zee tussen 250
en 65 miljoen jaar geleden daar was.
→Ammoniet is een gidsfossiel
Het ontstaan van de aarde
De aarde was eerst alleen gloeiend heet en alles was gesmolten. Doordat de aarde
langzaam afkoelde is de aardkern, aardmantel en aardkorst ontstaan.
Door vulkanische activiteiten kwam er CO² en waterdamp in de lucht.
→de waterdamp condenseerde voor een groot deel, dit zijn nu onze oceanen.
Drie miljard jaar geleden ontstonden bacteriën die CO² uit de lucht opnamen en zuurstof
afgaven.
De geologische geschiedenis
1. Precambrium: Continenten verschenen, aarde bevroor meerdere malen.
Landoppervlak was kaal, leven was alleen onderwater (geen ozonlaag of zuurstof)
→Aan het einde ontstond er het eerste leven op het aardoppervlak
2. Paleozoïcum:
Continenten bewegen naar elkaar toe:
Supercontinent Pangea vormt zich:
, 3. Mesozoïcum: Planten- en dierenwereld veranderde. Tijd van de dino's,
→Pangea valt uit elkaar en huidige continenten ontstaan.
4. Kenozoïcum: Uitsterven van de dino's. Ontstaan van het leven zoals dat nu is, en
het ontstaan van de mens.
Een komen en gaan van soorten.
Vijf keer verdwijnt een groot deel van al het leven op aarde.
→Massa-extenties
De redenen hiervoor zijn nog niet duidelijk en de oorzaken zijn vaak divers. Zo gaat men
ervan uit dat 440 miljoen jaar geleden het zou zijn uitgestorven doordat grote delen continent
werden bedekt met landijs en de zeespiegel daalde. Daardoor nam de CO² af en werd de
voedselketen verstoord. En zo denkt men dat 65 miljoen jaar geleden een grote
meteorietinslag zorgde voor veel stof in de atmosfeer, hierdoor kwam er geen zonlicht meer
door de atmosfeer en stierf het leven uit op aarde.
Hoe weten we dit?
● Boren naar ijskernen (CO² gehalte in ijs)
● Sedimentenlagen op de oceaan (verval van stoffen in het gesteente)
● Bomen -> boomringen in bomen (meer zuurstof – meer groei van bomen)
● Platentektoniek (Samenstelling van gesteente op verschillende continenten)
2.2 Het dagboek van de aarde
Gesteenten en fossielen
Door gesteenten en fossielen die men op aarde heeft gevonden te onderzoeken konden we
de ontwikkeling van het leven op aarde bestuderen.
→Elk wezen kan gefossiliseerd worden als het maar snel genoeg onder modder of
zand wordt begraven, zodat het niet kan wegrotten.
Als je bijvoorbeeld in de grond een laag kalksteen tegenkomt dan weet je dat daar vroeger
kalkskeletjes van zeedieren naar de bodem zijn gezakt. Er was daar dan vroeger een zee.
Als je ergens een fossiel van een ammoniet tegenkomt, dan weet je dat die zee tussen 250
en 65 miljoen jaar geleden daar was.
→Ammoniet is een gidsfossiel
