Uitwerking Hoorcolleges Humane Anatomie en Fysiologie (HAF)

Hoorcolleges Humane Anatomie & Fysiologie
HC 1 Introductiecollege
Definities:
- Anatomie (bouw): groter (orgaanniveau). Relatie vorm & functie.
Ontleedkunde, de leer van de samenstellende delen van de levende
organismen.
- Fysiologie (functie): meer cellulair. De leer van de vitale werking van
organismen

Van cel naar mens
- Cel  weefsel: Groep cellen (met tussenstof), die dezelfde kenmerken (vorm,
functie, en/of herkomst) vertonen.
o Epitheel: cellen naast elkaar, zonder tussenstof. Productie (secretie)
o Spierweefsel: Chemische  mechanische energie.
o Zenuwweefsel: reactiepotentiaal. Enige weefsel dat prikkels kan
genereren.
o Bindweefsel: houdt de andere weefsel bij elkaar.

- Orgaanstelsels: Stelsel met algemene functie

Huid Integumentary Bescherming, warmtegeleider,
afvalstoffen
Skelet Skeletal Stevigheid, maken bloedcellen
Gewricht Systema Niet in het boek. Verbinding tussen
articulare botten
Spier Muscular
Zenuwstelsel Nervous Hersenen + ruggenmerg, draden rest
lichaam. Aansturen processen
Hormonale Endocrine Aansturen processen
systeem
Hart&Bloedva Cardiovascular Stelsel vaten met pomp  circulatie,
ten transport
Lymfevatenst Lymphatic Begint blind, drukverschil  vaten.
elsel Dump in bloedvaten
Ademhaling Respiratory Gasuitwisseling
Spijsvertering Digestive Verteringsstelsel
Uitscheiding Urinary Nier, blaas (ook huid)
Geslachtsorga Male/Female
nen reproductive
Zintuigen Organa Afferent voor zenuwstelsel
Sensuum
o Skelet + spier (+gewrichten)  bewegingsapparaat (tractus locomotorius)
- Organisatieniveau’s
o Menselijk lichaam  orgaanstelsel/tractus  orgaan  weefsel/histologie
 cel/cytologie

,Terminologie
- Vlakken:
o Frontaal: plakjes gesneden van voor naar achter of andersom
o Sagittaal: plakjes gesneden van links naar rechts of andersom
o Transversaal/dwars: gesneden van boven naar beneden of andersom
 Dwars op lengte lichaamsdeel
- Richtingaanduidende termen
o Frontaal:
 Binnen één structuur
 Superior: Boven
 Inferior: onder
 Structuren ten opzichte van elkaar
 Craniaal: boven
 Caudaal: onder
 Extremiteiten:
 Proximaal: richting starter
 Distaal: richting vingers, tenen
 Sinister: links
 Dexter: rechts
 Mediaal: naar midden toe
 Lateraal: naar buiten gericht
 Radiaal: aan duimzijde
 Ulnair: pinkzijde (DRUP)
o Sagitaal
 Binnen één structuur
 Anterior: voor
 Posterior: achter
 Structuren ten opzichte van elkaar
 Ventraal: voor
 Dorsaal: achter
o Regio gebonden: Handen en voeten
 Palmair: Handpalm (anatomische houding: ventraal)
 Volair: Handpalm (anatomische houding: ventraal)
 Plantair: Voetpalm (waar je op staat). Dorsaal
Voetrug (voorkant) zit ventraal
 Radiaal: Duimzijde
 Ulnair: Pinkzijde
o Overig (naar centrum, 3D)
 Superficiaal: oppervlakkig
 Profundiaal: diep gelegen

,Bewegen
Assen
Sagittale as

- Ab- & adductie: schouder & heup
- Lateroflexie: wervelkolom
- Rediaal- & ulnairabductie: pols
- Eversie & inversie: enkel

Frontale/transversale as

- Ante- & retroflexie: schouder & heup
- Flexie & Extensie: elleboog, knie, wervelkolom
- Plantair, palmair, dorsaalflexie: pols, enkel

Longitudinale as
- Exo- & endorotatie: schouder, heup, knie
- Rotatie naar links en rechts wervelkolom (homolaterale rotator 
heterolaterale rotator)
- Ab- & adductie: enkel
Speciale bewegingen
- Circumductie: schouder, heup, pols, vinger
- Pronatie & Supinatie onderarm, enkel
-

,HC 2 Bindweefsel, bot en skelet
Bindweefsel
Inleiding
- Definitie van weefsel: groep cellen die gelijk zijn qua structuur en een
gemeenschappelijke of gerelateerde functie hebben.
- Voorbeelden van aandoeningen aan bindweefsel: allergieën, astma,
neusbloedingen, hartkloppingen, blauwe plekken, auto-immuunziektes etc.
- Nooit in contact met buitenwereld (als er niks mis is: wond  wel
blootgesteld)

Bouw en functie
- Drie typen bindweefsel
o Bindweefsel in engere zin: vetweefsel, collageen
o Steunbindweefsel: kraakbeen & bot
o Vloeibaar bindweefsel: bloed

- Bouwstenen
o Cellen
 Vast: geen migratie
 Ongedifferentiëerd: fibroblast, chondroblast, osteoblast etc. Nog
niet uitgegroeid
 Gedifferentiëerd: fibrocyt, chondrocyte, osteocyte
 Fibro = bindweefsel (fibroblast maakt collageen aan)
 Chondro = kraakbeen
 Osteo= botweefsel
 Vrij: immuuncellen, mestcellen, melanocyten, adipocyten etc.
o Vezels:
 Collageen: heel sterk
 Elastine: rekbaar
 Reticulair: dunnere vezels
o Grondsubstantie
 Interstitiële vloeistof
 Proteoglycanen

 Glycoproteïnen } binden water
o Bindweefsel altijd gevuld met vocht
o Ieder type heeft dezelfde bouwstenen: verschil in soort cellen,
eiwitmoleculen, vezels en relatieve hoeveelheid.

, Bindweefsel in engere zin: typen en eigenschappen
Losmazig
- Areolair
o Bouw:
Alle vezels in random verloop in lage dichtheid (strepen:
elastine & collageen)
Fibroblasten (kernen op het plaatje)
Macrofagen
Witte bloedcellen
Vetcellen
Mestcellen.
o Functie:
Verbinding, vocht vast houden, afweer, voedselopslag,
transport
o Plek: laagje onder de huid (epidermis) & oedeem (vocht)
- Adipeus
o Bouw: Adipocyten (vetcellen) in hoge dichtheid, goed
doorbloed
o Functie: Voedselopslag, isolatie, schokdemping, steun (druk)
o Plek: Gelige substantie voor bescherming knie- en
heupgewricht, vetweefsel
- Reticulair
o Bouw: reticulaire vezels in lage dichtheid, fibroblasten,
gespecialiseerde functionele cellen (bloed- & levercellen)
o Functie: vangnet (skeletje als thuisbasis voor nesteling
gespecialiseerde cellen)
o Plek: lever (te veel bindweefsel  geen vangnet (te vol) 
leverfunctie omlaag)
Dicht/vezelig
- Regulair
o Bouw:
met name collagene vezels, maar ook elastine (zwart) (parallel
gerangschikt)
Fibroblasten (rondjes)
o Functie: steun tegen trekbelasting in specifieke richting &
verbinding
o Plek: pezen, kruisbanden. Bij teveel kracht  scheur
- Irregulair
o Bouw: hetzelfde als regulair, maar ongeordend
o Functie: steun tegen trekbelasting in alle richtingen &
verbinding
o Plek: gewrichtskapsel, peesplakken, ligamenten
- Elastisch
o Bouw: met name elastine, maar ook collageen in dikke bundels,
fibroblasten
o Functie: elastische verbinding & stabilisering
o Plek: tussen ruggenwervels voor schokdemping, huid (rimpels),
maar komt niet veel voor in het lichaam.