Functieherstel met bruggen
Hoorcollege 1 – Introductie
Blok coördinator: dr. J. Muris
Hoorcolleges 4 september:
- Introductie, planning en evaluatie van het blok (1)
- Algemene introductie en context van het blok (1)
- Zorgplanning (2)
- Oplossingen van functieherstel (3)
Leerstof:
- Wiskott H1,7
- Kronen en bruggen H2, 4, 9
Leerstof en tentamen
De leerstof is:
- Blok functieherstel met kronen wordt bekend verondersteld
- College hand-outs (planning hoorcolleges zie Canvas)
- Boeken:
o Fixed prosthodontics (Wiskott)
o Kronen en bruggen (Creugers et al.)
- Artikelen (zie canvas)
- Werkbesprekingen van lijn TVIII
Het blok duurt 8 weken, bestaat uit 6 colleges en 1 tentamen.
Tentamen: 60 3-keuzevragen (23 oktober 2019 15.00 uur)
Een behandelplan is verplicht, moet in de kaart staan. Hierbij moet je patiënt meenemen in
het besluit.
Docenten:
- Kleverlaan
- Jongsma
- Muris
- Roeters
Leerdoelen
1. de indicaties en contra-indicaties kunnen noemen om ontbrekende gebitselementen
door middel van brugconstructies te vervangen, alsmede de mondcondities aangeven
om met brugwerk te kunnen starten
2. in klinische situaties een inschatting kunnen maken van de levensduur van de diverse
soorten bruggen
3. de mogelijke gevolgen van een gereduceerd occlusiesysteem kunnen aangeven
4. een overzicht kunnen geven van de verschillende soorten bruggen, evenals hun
toepassingsmogelijkheden kunnen aangeven
1
,5. de verschillende typen pijlerelement en pijlerrestauratie kunnen noemen, alsmede
kunnen aangeven aan welke eisen deze moeten voldoen
6. de verankeringsmogelijkheden tussen brugtussendelen, pijlerelementen en
pijlerrestauraties kunnen noemen, alsmede aan kunnen geven aan welke eisen brugunits
op grond van de wijze waarop ze belast worden, qua uitvoering moeten voldoen
7. de problemen die zich bij het maken van brugconstructies kunnen voordoen
onderkennen alsmede kunnen aangeven hoe deze problemen zijn op te lossen
8. de vormgeving van een brugtussendeel kunnen beargumenteren
9. de tandtechnische stappen kunnen uitleggen om een brug te vervaardigen
10. de behandelstappen voor het maken van een brugconstructie kunnen beschrijven en
beargumenteren, alsmede de daarbij benodigde instrumenten en materialen kunnen
opsommen
11. kroonpreparaties voor een brug kunnen beschrijven, alsmede de stappen en materialen
opsommen om een tijdelijke brug te vervaardigen
De retentie van kronen is gebaseerd op macromechanische retentie (coniciteit etc.), maar
doordat we steeds meer weefsel willen besparingen gaan we meer over op retentie door
middel van adhesieve middelen.
Mondzorg
Vijf criteria van mondgezondheid:
- Functie
- Esthetiek
- Geen pijn
- Geen ontsteking
- Welbevinden
Mondzorg = het beïnvloeden van de prognose van zieke en mondgezondheid door
risicomanagement, procesbeheersing en problemen oplossen.
In een mond waar heel veel cariës zit, moet je eerst het achterliggende probleem oplossen
en geen kronen en bruggen maken.
Drie pijlers van de mondzorg
Drie pijlers van de mondzorg zijn:
- Diagnostiek
o Theorie en ervaring
o Denken vanuit verschillende perspectieven
o Denken in beslisbomen
o Bij- en nascholing
o Richtlijnen
o Literatuur
o PMO
- Veiligstellen
o Stoppen en/of beheersten van schadelijke processen:
▪ Cariës
▪ Parodontitis
2
, ▪ Slijtage
o Stabiele mondgezondheid
- Herstel
o Vorm
o Functie
o Esthetiek
Restauratieve tandheelkunde
Restauratieve tandheelkunde (eerst denken dan doen):
- Technisch en professioneel standpunt
- Patiënts standpunt
- Theoretische kennis
- Kritische besluitvorming
- Communicatie (verwachting is verkeerd)
- Praktische vaardigheden
Restauratieve tandheelkunde houdt zich bezig met:
- Herstellen van vorm, functie en esthetiek
- Gebruik van veel (niet-biologische) materialen (ontstekingen kunnen ontstaan door
allergieën, aangeboren immuunsysteem triggeren)
o De mond is minder gevoelig voor stoffen dan bijvoorbeeld de huid. Daarom kun
je heel veel in je mond doen, maar niet in je lichaam. Daarom moet je
terughoudend zijn met metalen (nikkel, palladium, goud)
- Vast versus uitneembaar
o Het liefst gaan we voor vaste voorzieningen (handiger voor de patiënt, kans op
secundaire problemen is kleiner, comfort, alles wat op de mucosa afsteunt is
minder fijn en wenselijk, omdat je er dan minder kracht op kan zetten en omdat
het parodontium kan worden geïrriteerd)
o Nadeel vaste voorzieningen is de prijs
- Partieel versus volledig omslijpen
o Een goed gemaakte etsbrug heeft dezelfde overlevingskans als conventionele
bruggen
o Er zit heel veel verschil tussen verschillende etsbruggen, daarom zijn ze niet altijd
even betrouwbaar. Al doe je het goed, dan is het een hele goede optie.
- Dentaal versus mucosaal
- Element versus implantaat gedragen
o Hangt heel erg van de patiënt (leeftijd, buurelementen, mondgezondheid). Je
moet per patiënt een afweging maken wat de beste keuze is.
o Peri-implantitis is een groot probleem. We weten niet zo veel af van titanium.
Hangt af van de praktijk.
o Implantaten zijn wel erg ingrijpend, meer ingrijpend dan een (ets)brug. Het is wel
een hele goede optie als het bij een patiënt goed uitkomt.
3
, Hoorcollege 2 – Behandelplanning
Door: J. Muris
Zorgplanning
Therapie is maar een klein stukje van de
behandeling. Analyse, herkenning,
erkenning en verkenning zijn heel erg
afhankelijk van je kennis en ervaring, maar
is wel heel belangrijk.
1. Anamnese (leer de patiënt kennen)
- Luisteren, samenvatten, doorvragen (LSD)
- Reden van bezoek, klachten en wensen, algemene gezondheid, tandheelkundige historie,
zelfzorg, dieet, mondgewoonten, thuis- en werksituatie, predispositie
- Twee overstijgende domeinen: leeftijd/leven en algemene gezondheid (de relaties
tussen parodontitis en ziektes zoals hartinfarcten en diabetes zijn niet super groot, maar
de lifestyle is wel heel belangrijk)
2. Onderzoek (krijg overzicht van de patiënt)
- Extra-oraal: algemene presentatie van de patiënt, hygiëne, musculoskeletaal, foetor ex
ore (wat verwacht je in de mond aan te treffen?)
- Intra-oraal:
o 8 domeinen/processen: musculoskeletaal, weke delen, stand en ontwikkeling,
parodontitis, cariës, slijtage, endodontologie, prothetische en restauratieve
tandheelkunde
o Standaard
o Aanvullend
3. Analyse (van alle domeinen 8+2)
- Diagnose: hoofd- en bijzaken onderscheiden
- Etiologie: begrijp waarom iemand een bepaalde aandoening heeft, waar komt het
vandaan?
- Risicoanalyse (is belangrijk voor een goede prognose)
- Prognose:
o Per element (behouden of extraheren): parodontale status, restaureerbaarheid,
endodontische status en functie
o Algemene prognose
- Complicerende factoren:
o Non compliance of de onmogelijkheid van de patiënt om een goede
mondhygiëne te onderhouden
o Crowding
o Financiële restricties
o Xerostomie
Analyse: vaak een moeilijk besluit, statistiek is geen individuele casuïstiek:
- Past beoogde behandeling binnen zorgdoel?
- Is het element strategisch?
4
Hoorcollege 1 – Introductie
Blok coördinator: dr. J. Muris
Hoorcolleges 4 september:
- Introductie, planning en evaluatie van het blok (1)
- Algemene introductie en context van het blok (1)
- Zorgplanning (2)
- Oplossingen van functieherstel (3)
Leerstof:
- Wiskott H1,7
- Kronen en bruggen H2, 4, 9
Leerstof en tentamen
De leerstof is:
- Blok functieherstel met kronen wordt bekend verondersteld
- College hand-outs (planning hoorcolleges zie Canvas)
- Boeken:
o Fixed prosthodontics (Wiskott)
o Kronen en bruggen (Creugers et al.)
- Artikelen (zie canvas)
- Werkbesprekingen van lijn TVIII
Het blok duurt 8 weken, bestaat uit 6 colleges en 1 tentamen.
Tentamen: 60 3-keuzevragen (23 oktober 2019 15.00 uur)
Een behandelplan is verplicht, moet in de kaart staan. Hierbij moet je patiënt meenemen in
het besluit.
Docenten:
- Kleverlaan
- Jongsma
- Muris
- Roeters
Leerdoelen
1. de indicaties en contra-indicaties kunnen noemen om ontbrekende gebitselementen
door middel van brugconstructies te vervangen, alsmede de mondcondities aangeven
om met brugwerk te kunnen starten
2. in klinische situaties een inschatting kunnen maken van de levensduur van de diverse
soorten bruggen
3. de mogelijke gevolgen van een gereduceerd occlusiesysteem kunnen aangeven
4. een overzicht kunnen geven van de verschillende soorten bruggen, evenals hun
toepassingsmogelijkheden kunnen aangeven
1
,5. de verschillende typen pijlerelement en pijlerrestauratie kunnen noemen, alsmede
kunnen aangeven aan welke eisen deze moeten voldoen
6. de verankeringsmogelijkheden tussen brugtussendelen, pijlerelementen en
pijlerrestauraties kunnen noemen, alsmede aan kunnen geven aan welke eisen brugunits
op grond van de wijze waarop ze belast worden, qua uitvoering moeten voldoen
7. de problemen die zich bij het maken van brugconstructies kunnen voordoen
onderkennen alsmede kunnen aangeven hoe deze problemen zijn op te lossen
8. de vormgeving van een brugtussendeel kunnen beargumenteren
9. de tandtechnische stappen kunnen uitleggen om een brug te vervaardigen
10. de behandelstappen voor het maken van een brugconstructie kunnen beschrijven en
beargumenteren, alsmede de daarbij benodigde instrumenten en materialen kunnen
opsommen
11. kroonpreparaties voor een brug kunnen beschrijven, alsmede de stappen en materialen
opsommen om een tijdelijke brug te vervaardigen
De retentie van kronen is gebaseerd op macromechanische retentie (coniciteit etc.), maar
doordat we steeds meer weefsel willen besparingen gaan we meer over op retentie door
middel van adhesieve middelen.
Mondzorg
Vijf criteria van mondgezondheid:
- Functie
- Esthetiek
- Geen pijn
- Geen ontsteking
- Welbevinden
Mondzorg = het beïnvloeden van de prognose van zieke en mondgezondheid door
risicomanagement, procesbeheersing en problemen oplossen.
In een mond waar heel veel cariës zit, moet je eerst het achterliggende probleem oplossen
en geen kronen en bruggen maken.
Drie pijlers van de mondzorg
Drie pijlers van de mondzorg zijn:
- Diagnostiek
o Theorie en ervaring
o Denken vanuit verschillende perspectieven
o Denken in beslisbomen
o Bij- en nascholing
o Richtlijnen
o Literatuur
o PMO
- Veiligstellen
o Stoppen en/of beheersten van schadelijke processen:
▪ Cariës
▪ Parodontitis
2
, ▪ Slijtage
o Stabiele mondgezondheid
- Herstel
o Vorm
o Functie
o Esthetiek
Restauratieve tandheelkunde
Restauratieve tandheelkunde (eerst denken dan doen):
- Technisch en professioneel standpunt
- Patiënts standpunt
- Theoretische kennis
- Kritische besluitvorming
- Communicatie (verwachting is verkeerd)
- Praktische vaardigheden
Restauratieve tandheelkunde houdt zich bezig met:
- Herstellen van vorm, functie en esthetiek
- Gebruik van veel (niet-biologische) materialen (ontstekingen kunnen ontstaan door
allergieën, aangeboren immuunsysteem triggeren)
o De mond is minder gevoelig voor stoffen dan bijvoorbeeld de huid. Daarom kun
je heel veel in je mond doen, maar niet in je lichaam. Daarom moet je
terughoudend zijn met metalen (nikkel, palladium, goud)
- Vast versus uitneembaar
o Het liefst gaan we voor vaste voorzieningen (handiger voor de patiënt, kans op
secundaire problemen is kleiner, comfort, alles wat op de mucosa afsteunt is
minder fijn en wenselijk, omdat je er dan minder kracht op kan zetten en omdat
het parodontium kan worden geïrriteerd)
o Nadeel vaste voorzieningen is de prijs
- Partieel versus volledig omslijpen
o Een goed gemaakte etsbrug heeft dezelfde overlevingskans als conventionele
bruggen
o Er zit heel veel verschil tussen verschillende etsbruggen, daarom zijn ze niet altijd
even betrouwbaar. Al doe je het goed, dan is het een hele goede optie.
- Dentaal versus mucosaal
- Element versus implantaat gedragen
o Hangt heel erg van de patiënt (leeftijd, buurelementen, mondgezondheid). Je
moet per patiënt een afweging maken wat de beste keuze is.
o Peri-implantitis is een groot probleem. We weten niet zo veel af van titanium.
Hangt af van de praktijk.
o Implantaten zijn wel erg ingrijpend, meer ingrijpend dan een (ets)brug. Het is wel
een hele goede optie als het bij een patiënt goed uitkomt.
3
, Hoorcollege 2 – Behandelplanning
Door: J. Muris
Zorgplanning
Therapie is maar een klein stukje van de
behandeling. Analyse, herkenning,
erkenning en verkenning zijn heel erg
afhankelijk van je kennis en ervaring, maar
is wel heel belangrijk.
1. Anamnese (leer de patiënt kennen)
- Luisteren, samenvatten, doorvragen (LSD)
- Reden van bezoek, klachten en wensen, algemene gezondheid, tandheelkundige historie,
zelfzorg, dieet, mondgewoonten, thuis- en werksituatie, predispositie
- Twee overstijgende domeinen: leeftijd/leven en algemene gezondheid (de relaties
tussen parodontitis en ziektes zoals hartinfarcten en diabetes zijn niet super groot, maar
de lifestyle is wel heel belangrijk)
2. Onderzoek (krijg overzicht van de patiënt)
- Extra-oraal: algemene presentatie van de patiënt, hygiëne, musculoskeletaal, foetor ex
ore (wat verwacht je in de mond aan te treffen?)
- Intra-oraal:
o 8 domeinen/processen: musculoskeletaal, weke delen, stand en ontwikkeling,
parodontitis, cariës, slijtage, endodontologie, prothetische en restauratieve
tandheelkunde
o Standaard
o Aanvullend
3. Analyse (van alle domeinen 8+2)
- Diagnose: hoofd- en bijzaken onderscheiden
- Etiologie: begrijp waarom iemand een bepaalde aandoening heeft, waar komt het
vandaan?
- Risicoanalyse (is belangrijk voor een goede prognose)
- Prognose:
o Per element (behouden of extraheren): parodontale status, restaureerbaarheid,
endodontische status en functie
o Algemene prognose
- Complicerende factoren:
o Non compliance of de onmogelijkheid van de patiënt om een goede
mondhygiëne te onderhouden
o Crowding
o Financiële restricties
o Xerostomie
Analyse: vaak een moeilijk besluit, statistiek is geen individuele casuïstiek:
- Past beoogde behandeling binnen zorgdoel?
- Is het element strategisch?
4
