Medisch Tandheelkundige Interactie I
Inhoudsopgave
Medisch Tandheelkundige Interactie I............................................................................................................ 1
Hoorcollege 1 – Introductie..................................................................................................................................1
Thema 1 - Infectieziekten............................................................................................................................... 5
Hoorcollege 2 – Orale geneeskunde.....................................................................................................................5
Hoorcollege 3 – Farmacotherapie: Antibiotica..................................................................................................16
Hoorcollege 4 – Endocarditis Profylaxe..............................................................................................................21
Thema 2 - Infectiepreventie......................................................................................................................... 28
Hoorcollege 5 – Infectiepreventie bij infectieziekten.........................................................................................28
Thema 3 - Maagdarm ziekten....................................................................................................................... 36
Hoorcollege 6 – Gastro-intestinale ziekten........................................................................................................36
Hoorcollege 7 - Patiënten demonstratie maagdarmziekten..............................................................................45
Hoorcollege 8 – Farmacokinetiek maagdarm middelen....................................................................................47
Hoorcollege 9 – Cystische Fibrose......................................................................................................................51
Thema 4 – Endocriene ziekten...................................................................................................................... 52
Hoorcollege 9 – Introductie college...................................................................................................................52
Hoorcollege 10 – Het endocriene systeem fysiologie.........................................................................................62
Hoorcollege 11 – Farmacotherapie endocriene ziekten....................................................................................69
Hoorcollege 1 – Introductie
Door: Alexa Laheij
1
,Voorzetting medisch onderwijs voor tandartsen, vervolg van de zieke mens. Waarom
belangrijk?
Bevolkingsopbouw NL:
- Leeftijd van 60 is in de meerderheid (babyboomers)
- Leeftijd van 75 zal over 15 jaar in de meerderheid zijn
- In 2060 zal deze piek weg zijn, maar de hoeveelheid van oudere mensen is groot
In 2040 is 25% van de bevolking ouder dan 65 jaar. In 2040 zijn er 2 miljoen 80-plussers, dat
zijn er nu 750,000. Deze mensen hebben meer ziektes dan jongere mensen.
- Bijna 20% van de veertigers en 90% van de tachtigers heeft een chronische
aandoening.
- Mensen met geen aandoeningen neemt af. Mensen met 1 of meerdere
aandoeningen neemt toe.
Welke ziektes komen het meest voor bij 40 plussers:
1. Hart- en vaatziekten
2. Diabetes
3. Kanker
4. COPD
5. Parkinson/dementie
Dus forse toename van medisch gecompromitteerde patiënten in de tandartspraktijk.
Op ACTA heeft 1 op de 5 (20%) patiënten een ASA score van 3 of 4. Dat zijn ongeveer 55
patiënten per dag.
ASA classificatie:
- ASA 1: een perfect gezonde patiënt zonder langdurig medicatiegebruik
- ASA 2: een patiënt met een lichte aandoening, waarvoor eventueel medicatie moet
genomen worden. De aandoening heeft echter geen invloed op het dagelijks leven
(bijvoorbeeld behandelde hypertensie)
- ASA 3: een patiënt met een ernstige aandoening waarvoor medicatie wordt
genomen. De aandoening heeft een lichte beperking op de dagelijkse activiteiten
(bijvoorbeeld goed ingestelde diabetes)
- ASA 4: een patiënt met een ernstige aandoening waarvoor medicatie wordt genomen
en die een ernstige beperking inhoudt van het dagelijks leven (bijvoorbeeld dialyse
patiënt)
- ASA 5: patiënt zal waarschijnlijk binnen 24 uur overlijden (krijgen wij niet in de stoel).
Medische anamnese bij de tandarts:
- Welke ziekten zijn van belang?
- Wat moet je ermee?
- Hoe kom je erachter?
- De gezondheidsvragenlijst
- Medisch risico registrerende anamneselijst.
2
,Op ACTA gebruiken we de gezondheidsvragenlijst die we aan de patiënt mee geven en
vervolgens checken we dit.
In Axium vind je onder ‘Forms’ de ASA vragenlijst. ASA score staat berekent boven de
vragenlijst. Bij alerts zie je de redenen waardoor de ASA verhoogd is.
Bij een ASA score van 1 betekent het niet dat de patiënt 100% gezond is. Niet alle ziektes
worden in de ASA vragenlijst behandeld. Alleen die ziektes die voor de tandarts belangrijk
zijn.
Als de ASA score hoger is dan I: Er moet ‘iets’ met deze patiënt:
- Extra voorzorgen
- Overleg vooraf met behandelend arts/specialist
- Alleen behandelen na staken medicijnen
- Extra instructie na de tandheelkundige behandeling
- Kans op ‘onwel’ worden van de patiënt in de behandelstoel
ASA III of IV: meerdere positief beantwoorde sub vragen:
- Altijd voor bespreken tijdens de voorbesprekingen 8.00-8.30 uur en 12.30-13.15 uur
- Voorbeeld ASA IV: allergie voor anesthesie, geen last, maar risico op overlijden is
aanwezig, dus ASA IV
Blok MTI I:
- Wat houden de ziektes in
- Kennis van de medicijnen die patiënten gebruiken
- Zelf medicatie voorschrijven
- Invloed ziekte/medicatie op de mondgezondheid
- Invloed ziekte/medicatie op tandheelkundige zorg die je verleent
Drie thema’s worden behandeld:
- Infectieziekten
- HIP
- Endocriene ziekten
- Maagdarm ziekten
Leerdoelen blok MTI I:
- De student kan een goede medische anamnese afnemen
- De student kan in grote lijnen beschrijven hoe de ziekte zich in het lichaam
ontwikkelt
- De student begrijpt het globale werkingsmechanisme van veel voorgeschreven
medicijnen
- De student kan een juist recept voor een antibioticum (antibacterieel middel) of
antimycoticum (anti schimmel middel) opstellen
- De student kan tijdens de tandheelkundige behandeling van een patiënt met een
dergelijke ziekte en/of daarvoor voorgeschreven medicatie, symptomen van de
ziekte/medicatie herkennen in de mond
3
, - De student kan passende maatregelen treffen ten behoeve van tandheelkundige
behandeling van een patiënt met een dergelijke ziekte/medicatiegebruik
- De student kan maatregelen kiezen die bijdragen aan het voorkomen van de
verspreiding van infectieziekten in de mondzorgpraktijk
Leeractiviteiten (vier weken lesactiviteiten):
- Week 1: infectieziekten (week 44)
- Week 2: infectieziekten/hip (week 46)
- Week 3: maagdarm ziekten (week 47)
- Week 4: endocriene ziekten (week 49)
Leeractiviteiten per thema:
- Zelfstudie aan de hand van thema opdrachten
- Patiënten demonstraties
- Hoor- en werkcollege, verdieping
- Werkcollege farmacotherapie
- Parate kennistoets
- Medicijnlijst
- Zelfstudie niet behandelde onderwerpen
Thema opdrachten:
- Vier stuks, Canvas
- Iedere donderdag voorafgaand klassikale onderwijs inleveren, voor 12 uur
- Plagiaatcheck! Maak ze alleen
- Per voldoende gemaakte opdracht 0,25 bonuspunt
- Alleen bij eerste tentamengelegenheid, niet voor recidivisten
- Minimale eindcijfer moet 5,3 zijn
- Bronnen: aanbevolen literatuur en online: betrouwbare sites
Patiëntendemonstraties:
- In VUMC of ACTA
- Patiënt met ziekte, samen met behandelend internist
- Verplicht! Wees op tijd!
- Let op: beroepsgeheim en actieve houding van studenten is verplicht!
- Vragen:
o Wat wil je weten?
o Hoe is het om te leven met deze ziekte?
o Wat betekent het voor het dagelijks leven?
o Problemen met de tandarts?
o Problemen met de mondgezondheid?
Colleges:
- Verdieping op thema’s
- Belangrijke zaken thema aan bod
- Ruimte voor vragen over themaopdrachten en andere vragen
- Worden niet opgenomen
4
Inhoudsopgave
Medisch Tandheelkundige Interactie I............................................................................................................ 1
Hoorcollege 1 – Introductie..................................................................................................................................1
Thema 1 - Infectieziekten............................................................................................................................... 5
Hoorcollege 2 – Orale geneeskunde.....................................................................................................................5
Hoorcollege 3 – Farmacotherapie: Antibiotica..................................................................................................16
Hoorcollege 4 – Endocarditis Profylaxe..............................................................................................................21
Thema 2 - Infectiepreventie......................................................................................................................... 28
Hoorcollege 5 – Infectiepreventie bij infectieziekten.........................................................................................28
Thema 3 - Maagdarm ziekten....................................................................................................................... 36
Hoorcollege 6 – Gastro-intestinale ziekten........................................................................................................36
Hoorcollege 7 - Patiënten demonstratie maagdarmziekten..............................................................................45
Hoorcollege 8 – Farmacokinetiek maagdarm middelen....................................................................................47
Hoorcollege 9 – Cystische Fibrose......................................................................................................................51
Thema 4 – Endocriene ziekten...................................................................................................................... 52
Hoorcollege 9 – Introductie college...................................................................................................................52
Hoorcollege 10 – Het endocriene systeem fysiologie.........................................................................................62
Hoorcollege 11 – Farmacotherapie endocriene ziekten....................................................................................69
Hoorcollege 1 – Introductie
Door: Alexa Laheij
1
,Voorzetting medisch onderwijs voor tandartsen, vervolg van de zieke mens. Waarom
belangrijk?
Bevolkingsopbouw NL:
- Leeftijd van 60 is in de meerderheid (babyboomers)
- Leeftijd van 75 zal over 15 jaar in de meerderheid zijn
- In 2060 zal deze piek weg zijn, maar de hoeveelheid van oudere mensen is groot
In 2040 is 25% van de bevolking ouder dan 65 jaar. In 2040 zijn er 2 miljoen 80-plussers, dat
zijn er nu 750,000. Deze mensen hebben meer ziektes dan jongere mensen.
- Bijna 20% van de veertigers en 90% van de tachtigers heeft een chronische
aandoening.
- Mensen met geen aandoeningen neemt af. Mensen met 1 of meerdere
aandoeningen neemt toe.
Welke ziektes komen het meest voor bij 40 plussers:
1. Hart- en vaatziekten
2. Diabetes
3. Kanker
4. COPD
5. Parkinson/dementie
Dus forse toename van medisch gecompromitteerde patiënten in de tandartspraktijk.
Op ACTA heeft 1 op de 5 (20%) patiënten een ASA score van 3 of 4. Dat zijn ongeveer 55
patiënten per dag.
ASA classificatie:
- ASA 1: een perfect gezonde patiënt zonder langdurig medicatiegebruik
- ASA 2: een patiënt met een lichte aandoening, waarvoor eventueel medicatie moet
genomen worden. De aandoening heeft echter geen invloed op het dagelijks leven
(bijvoorbeeld behandelde hypertensie)
- ASA 3: een patiënt met een ernstige aandoening waarvoor medicatie wordt
genomen. De aandoening heeft een lichte beperking op de dagelijkse activiteiten
(bijvoorbeeld goed ingestelde diabetes)
- ASA 4: een patiënt met een ernstige aandoening waarvoor medicatie wordt genomen
en die een ernstige beperking inhoudt van het dagelijks leven (bijvoorbeeld dialyse
patiënt)
- ASA 5: patiënt zal waarschijnlijk binnen 24 uur overlijden (krijgen wij niet in de stoel).
Medische anamnese bij de tandarts:
- Welke ziekten zijn van belang?
- Wat moet je ermee?
- Hoe kom je erachter?
- De gezondheidsvragenlijst
- Medisch risico registrerende anamneselijst.
2
,Op ACTA gebruiken we de gezondheidsvragenlijst die we aan de patiënt mee geven en
vervolgens checken we dit.
In Axium vind je onder ‘Forms’ de ASA vragenlijst. ASA score staat berekent boven de
vragenlijst. Bij alerts zie je de redenen waardoor de ASA verhoogd is.
Bij een ASA score van 1 betekent het niet dat de patiënt 100% gezond is. Niet alle ziektes
worden in de ASA vragenlijst behandeld. Alleen die ziektes die voor de tandarts belangrijk
zijn.
Als de ASA score hoger is dan I: Er moet ‘iets’ met deze patiënt:
- Extra voorzorgen
- Overleg vooraf met behandelend arts/specialist
- Alleen behandelen na staken medicijnen
- Extra instructie na de tandheelkundige behandeling
- Kans op ‘onwel’ worden van de patiënt in de behandelstoel
ASA III of IV: meerdere positief beantwoorde sub vragen:
- Altijd voor bespreken tijdens de voorbesprekingen 8.00-8.30 uur en 12.30-13.15 uur
- Voorbeeld ASA IV: allergie voor anesthesie, geen last, maar risico op overlijden is
aanwezig, dus ASA IV
Blok MTI I:
- Wat houden de ziektes in
- Kennis van de medicijnen die patiënten gebruiken
- Zelf medicatie voorschrijven
- Invloed ziekte/medicatie op de mondgezondheid
- Invloed ziekte/medicatie op tandheelkundige zorg die je verleent
Drie thema’s worden behandeld:
- Infectieziekten
- HIP
- Endocriene ziekten
- Maagdarm ziekten
Leerdoelen blok MTI I:
- De student kan een goede medische anamnese afnemen
- De student kan in grote lijnen beschrijven hoe de ziekte zich in het lichaam
ontwikkelt
- De student begrijpt het globale werkingsmechanisme van veel voorgeschreven
medicijnen
- De student kan een juist recept voor een antibioticum (antibacterieel middel) of
antimycoticum (anti schimmel middel) opstellen
- De student kan tijdens de tandheelkundige behandeling van een patiënt met een
dergelijke ziekte en/of daarvoor voorgeschreven medicatie, symptomen van de
ziekte/medicatie herkennen in de mond
3
, - De student kan passende maatregelen treffen ten behoeve van tandheelkundige
behandeling van een patiënt met een dergelijke ziekte/medicatiegebruik
- De student kan maatregelen kiezen die bijdragen aan het voorkomen van de
verspreiding van infectieziekten in de mondzorgpraktijk
Leeractiviteiten (vier weken lesactiviteiten):
- Week 1: infectieziekten (week 44)
- Week 2: infectieziekten/hip (week 46)
- Week 3: maagdarm ziekten (week 47)
- Week 4: endocriene ziekten (week 49)
Leeractiviteiten per thema:
- Zelfstudie aan de hand van thema opdrachten
- Patiënten demonstraties
- Hoor- en werkcollege, verdieping
- Werkcollege farmacotherapie
- Parate kennistoets
- Medicijnlijst
- Zelfstudie niet behandelde onderwerpen
Thema opdrachten:
- Vier stuks, Canvas
- Iedere donderdag voorafgaand klassikale onderwijs inleveren, voor 12 uur
- Plagiaatcheck! Maak ze alleen
- Per voldoende gemaakte opdracht 0,25 bonuspunt
- Alleen bij eerste tentamengelegenheid, niet voor recidivisten
- Minimale eindcijfer moet 5,3 zijn
- Bronnen: aanbevolen literatuur en online: betrouwbare sites
Patiëntendemonstraties:
- In VUMC of ACTA
- Patiënt met ziekte, samen met behandelend internist
- Verplicht! Wees op tijd!
- Let op: beroepsgeheim en actieve houding van studenten is verplicht!
- Vragen:
o Wat wil je weten?
o Hoe is het om te leven met deze ziekte?
o Wat betekent het voor het dagelijks leven?
o Problemen met de tandarts?
o Problemen met de mondgezondheid?
Colleges:
- Verdieping op thema’s
- Belangrijke zaken thema aan bod
- Ruimte voor vragen over themaopdrachten en andere vragen
- Worden niet opgenomen
4
