Motiverende gespreksvoering
Hoofdstuk 1 Op verandering gerichte gesprekken
Motiverende gespreksvoering is ontwikkeld om op een constructieve manier om te gaan met de
uitdagingen die zich voordoen als iemand het aandurft zich bezig te houden met de motivatie voor
verandering van een ander. Het gaat vooral over het op zodanige manier voeren van gesprekken dat
mensen zelf al pratend komen tot verandering die overeenstemt met hun waarden en belangen.
Er zijn verschillende soorten gespreksstijlen.
o De sturende stijl, waarbij de helper informatie, instructies en advies geeft. De impliciete
boodschap is ik weet wat jij moet doen en hoe je het moet doen. De ontvanger heeft een
complementaire rol, namelijk gehoorzamen, meedoen en volgen. Voorbeelden zijn een
huisarts die het gebruik van een medicijn uitlegt en de reclasseringswerker.
o De volgende stijl. De luisteraar heeft aandacht voor wat de ander te zeggen heeft, probeert
de ander te begrijpen en onthoudt zich er in ieder geval tijdelijk van om zelf dingen in te
brengen. De impliciete boodschap is ik vertrouw op je wijsheid en laat je dit op je eigen manier
uitzoeken. Hierbij horen complementaire rollen als het voortouw nemen, voorop lopen en
uitzoeken. Voorbeelden zijn een stervende voor wie alles geregeld is of een cliënt die erg
geëmotioneerd is.
o De gidsende stijl. Een vaardige gids zal goed luisteren en zijn expertise aanbieden op de
momenten dat dat nodig is.
Het verbeterreflex: het verlangen om te herstellen wat er fout is en mensen zonder aarzelen op het
goede pad zetten, bij voorkeur op een directieve manier.
Ambivalentie: het willen en niet willen tegelijk, ofwel tegelijkertijd twee dingen willen die niet
samengaan.
Verandertaal: uitspraken van de persoon zelf ten gunste van verandering.
Behoudtaal: de argumenten van de persoon om niet te veranderen.
Wanneer je als hulpverlener pleit voor één kant zal de ambivalente persoon het tegenovergestelde
noemen en dat verdedigen.
Mensen leren hun eigen attitudes en meningen kennen op dezelfde manier als anderen dat doen:
door zichzelf te horen spreken.
Een normale reactie op de verbeterreflex is dat de ‘geholpen’ persoon tot de conclusie komt dat hij niet
geholpen wil worden. Hij voelt zich boos, defensief, ongemakkelijk of machteloos.
Dit kan voorkomen worden door geen advies te geven, maar door het gesprek aan te gaan en de
volgende 5 vragen te stellen:
1. Waarom zou je dit willen veranderen?
2. Hoe zou je deze verandering aan kunnen pakken?
3. Wat zijn de drie belangrijkste redenen om te veranderen?
4. Hoe belangrijk is deze verandering voor je en waarom?
5. En, wat ga je doen denk je?
Dit roept vaak positieve gevoelens op, als betrokkenheid, gesterkt, open en begrepen.
De eerste definitie van motiverende gespreksvoering legt nadruk op het doel van MGV, namelijk:
Motiverende gespreksvoering is een op samenwerking gerichte gespreksstijl die iemands
eigen motivatie en bereidheid tot verandering versterkt.
Hoofdstuk 2 De spirit van motiverende gespreksvoering
Er zijn vier onderling samenhangende kernelementen van de spirit van MGV:
o Partnerschap
o Acceptatie
Motiverende gespreksvoering 1
, o Compassie
o Ontlokken
Partnerschap: MGV pas je niet toe ‘op’ of ‘bij’ iemand, MGV wordt gedaan ‘voor’ en ‘met’ iemand. Het
is een actief samenwerkingsproces tussen experts. Een metafoor dat hierbij past is dat MGV meer
weg heeft van dansen dan van worstelen. Je beweegt meer met iemand mee dan tegen hem in.
MGV is niet een manier om mensen op een misleidende wijze tot veranderen te brengen, het is een
manier om hun eigen motivatie en bronnen voor verandering te activeren.
De valkuil van deskundigheid moet hierbij vermeden worden. Je moet afstand doen van de
aanname dat je verondersteld wordt overal het juiste antwoord op te hebben.
Acceptatie: het accepteren van wat de cliënt inbrengt gaat er niet om dat je per se iemands daden
goedkeurt of je neerlegt bij de status quo. Het gaat om het vermogen iemand te zien zoals hij is, met
een bewustzijn van zijn unieke individualiteit. Ook gaat het om het vermogen om het referentiekader
van de ander te begrijpen, gekoppeld aan de overtuiging dat dat ook de moeite waard is. Daarnaast
moet je afstand doen van het idee en de last dat je mensen moet (en kunt) veranderen. Je moet ten
alle tijden bewust zijn dat de mensen onherroepelijk recht hebben op en in staat zijn tot het maken van
hun eigen keuzes. Als laatste gaat het om bevestiging, met het gericht zijn op en herkennen van
iemands sterken kanten en inzet.
Compassie: dit houdt in dat je je actief inzet voor het welzijn van een ander, dat je de behoeften van
de ander voorop stelt. Je verleent diensten aan de cliënt met het oog op hun welzijn en niet op dat van
jezelf.
Ontlokken: in plaats van op zoek gaan naar gebreken, is het bijzonder belangrijk je te richten op
iemands sterke punten en eigen bronnen en die te leren begrijpen. Mensen die ambivalent zijn ten
opzichte van verandering hebben zowel voor- als tegenargumenten in zich. Dit houdt in dat ze al
beschikken over eigen positieve beweegredenen voor verandering. Deze zijn veel overtuigender om te
veranderen dan de argumenten waar de hulpverlener mee komt. Het is de taak van de hulpverlener
om deze positieve beweegredenen aan te boren en te versterken.
Tweede definitie van MGV die antwoord geeft op ‘waarom zou ik MGV willen leren en hoe moet ik het
gebruiken’:
Motiverende gespreksvoering is een persoonsgerichte hulpverleningsstijl om het veel
voorkomende probleem van ambivalentie ten aanzien van verandering aan te pakken.
Hoofdstuk 3 Motiverende gespreksvoering – de methode
Er worden vier processen gezien binnen MGV. Deze zijn zowel opeenvolgend als repeterend.
o Engageren
o Focussen
o Ontlokken
o Plannen
Engageren: het proces waarbij 2 partijen een nuttig contact en een werkrelatie aangaan. Factoren die
engagement kunnen vergemakkelijken of verhinderen zijn:
Het systeem van de cliënt en hulpverlener
De emotionele toestand van de hulpverlener
De mentale toestand van de cliënt op het moment dat deze binnenkomt.
De beoordeling van de cliënt van de kwaliteit met de hulpverlener lijkt te voorspellen of de cliënt in
behandeling blijft en wat het resultaat is. Therapeutisch engagement is een voorwaarde voor alles wat
erop volgt.
Engageren leidt tot focussen. Focussen is het proces waarmee in een gesprek over verandering een
bepaalde richting wordt ingeslagen. Doelen kunnen al dan niet verandering van gedrag inhouden.
Focussen helpt om in motiverende gespreksvoering een duidelijke richting te kiezen.
Motiverende gespreksvoering 2
Hoofdstuk 1 Op verandering gerichte gesprekken
Motiverende gespreksvoering is ontwikkeld om op een constructieve manier om te gaan met de
uitdagingen die zich voordoen als iemand het aandurft zich bezig te houden met de motivatie voor
verandering van een ander. Het gaat vooral over het op zodanige manier voeren van gesprekken dat
mensen zelf al pratend komen tot verandering die overeenstemt met hun waarden en belangen.
Er zijn verschillende soorten gespreksstijlen.
o De sturende stijl, waarbij de helper informatie, instructies en advies geeft. De impliciete
boodschap is ik weet wat jij moet doen en hoe je het moet doen. De ontvanger heeft een
complementaire rol, namelijk gehoorzamen, meedoen en volgen. Voorbeelden zijn een
huisarts die het gebruik van een medicijn uitlegt en de reclasseringswerker.
o De volgende stijl. De luisteraar heeft aandacht voor wat de ander te zeggen heeft, probeert
de ander te begrijpen en onthoudt zich er in ieder geval tijdelijk van om zelf dingen in te
brengen. De impliciete boodschap is ik vertrouw op je wijsheid en laat je dit op je eigen manier
uitzoeken. Hierbij horen complementaire rollen als het voortouw nemen, voorop lopen en
uitzoeken. Voorbeelden zijn een stervende voor wie alles geregeld is of een cliënt die erg
geëmotioneerd is.
o De gidsende stijl. Een vaardige gids zal goed luisteren en zijn expertise aanbieden op de
momenten dat dat nodig is.
Het verbeterreflex: het verlangen om te herstellen wat er fout is en mensen zonder aarzelen op het
goede pad zetten, bij voorkeur op een directieve manier.
Ambivalentie: het willen en niet willen tegelijk, ofwel tegelijkertijd twee dingen willen die niet
samengaan.
Verandertaal: uitspraken van de persoon zelf ten gunste van verandering.
Behoudtaal: de argumenten van de persoon om niet te veranderen.
Wanneer je als hulpverlener pleit voor één kant zal de ambivalente persoon het tegenovergestelde
noemen en dat verdedigen.
Mensen leren hun eigen attitudes en meningen kennen op dezelfde manier als anderen dat doen:
door zichzelf te horen spreken.
Een normale reactie op de verbeterreflex is dat de ‘geholpen’ persoon tot de conclusie komt dat hij niet
geholpen wil worden. Hij voelt zich boos, defensief, ongemakkelijk of machteloos.
Dit kan voorkomen worden door geen advies te geven, maar door het gesprek aan te gaan en de
volgende 5 vragen te stellen:
1. Waarom zou je dit willen veranderen?
2. Hoe zou je deze verandering aan kunnen pakken?
3. Wat zijn de drie belangrijkste redenen om te veranderen?
4. Hoe belangrijk is deze verandering voor je en waarom?
5. En, wat ga je doen denk je?
Dit roept vaak positieve gevoelens op, als betrokkenheid, gesterkt, open en begrepen.
De eerste definitie van motiverende gespreksvoering legt nadruk op het doel van MGV, namelijk:
Motiverende gespreksvoering is een op samenwerking gerichte gespreksstijl die iemands
eigen motivatie en bereidheid tot verandering versterkt.
Hoofdstuk 2 De spirit van motiverende gespreksvoering
Er zijn vier onderling samenhangende kernelementen van de spirit van MGV:
o Partnerschap
o Acceptatie
Motiverende gespreksvoering 1
, o Compassie
o Ontlokken
Partnerschap: MGV pas je niet toe ‘op’ of ‘bij’ iemand, MGV wordt gedaan ‘voor’ en ‘met’ iemand. Het
is een actief samenwerkingsproces tussen experts. Een metafoor dat hierbij past is dat MGV meer
weg heeft van dansen dan van worstelen. Je beweegt meer met iemand mee dan tegen hem in.
MGV is niet een manier om mensen op een misleidende wijze tot veranderen te brengen, het is een
manier om hun eigen motivatie en bronnen voor verandering te activeren.
De valkuil van deskundigheid moet hierbij vermeden worden. Je moet afstand doen van de
aanname dat je verondersteld wordt overal het juiste antwoord op te hebben.
Acceptatie: het accepteren van wat de cliënt inbrengt gaat er niet om dat je per se iemands daden
goedkeurt of je neerlegt bij de status quo. Het gaat om het vermogen iemand te zien zoals hij is, met
een bewustzijn van zijn unieke individualiteit. Ook gaat het om het vermogen om het referentiekader
van de ander te begrijpen, gekoppeld aan de overtuiging dat dat ook de moeite waard is. Daarnaast
moet je afstand doen van het idee en de last dat je mensen moet (en kunt) veranderen. Je moet ten
alle tijden bewust zijn dat de mensen onherroepelijk recht hebben op en in staat zijn tot het maken van
hun eigen keuzes. Als laatste gaat het om bevestiging, met het gericht zijn op en herkennen van
iemands sterken kanten en inzet.
Compassie: dit houdt in dat je je actief inzet voor het welzijn van een ander, dat je de behoeften van
de ander voorop stelt. Je verleent diensten aan de cliënt met het oog op hun welzijn en niet op dat van
jezelf.
Ontlokken: in plaats van op zoek gaan naar gebreken, is het bijzonder belangrijk je te richten op
iemands sterke punten en eigen bronnen en die te leren begrijpen. Mensen die ambivalent zijn ten
opzichte van verandering hebben zowel voor- als tegenargumenten in zich. Dit houdt in dat ze al
beschikken over eigen positieve beweegredenen voor verandering. Deze zijn veel overtuigender om te
veranderen dan de argumenten waar de hulpverlener mee komt. Het is de taak van de hulpverlener
om deze positieve beweegredenen aan te boren en te versterken.
Tweede definitie van MGV die antwoord geeft op ‘waarom zou ik MGV willen leren en hoe moet ik het
gebruiken’:
Motiverende gespreksvoering is een persoonsgerichte hulpverleningsstijl om het veel
voorkomende probleem van ambivalentie ten aanzien van verandering aan te pakken.
Hoofdstuk 3 Motiverende gespreksvoering – de methode
Er worden vier processen gezien binnen MGV. Deze zijn zowel opeenvolgend als repeterend.
o Engageren
o Focussen
o Ontlokken
o Plannen
Engageren: het proces waarbij 2 partijen een nuttig contact en een werkrelatie aangaan. Factoren die
engagement kunnen vergemakkelijken of verhinderen zijn:
Het systeem van de cliënt en hulpverlener
De emotionele toestand van de hulpverlener
De mentale toestand van de cliënt op het moment dat deze binnenkomt.
De beoordeling van de cliënt van de kwaliteit met de hulpverlener lijkt te voorspellen of de cliënt in
behandeling blijft en wat het resultaat is. Therapeutisch engagement is een voorwaarde voor alles wat
erop volgt.
Engageren leidt tot focussen. Focussen is het proces waarmee in een gesprek over verandering een
bepaalde richting wordt ingeslagen. Doelen kunnen al dan niet verandering van gedrag inhouden.
Focussen helpt om in motiverende gespreksvoering een duidelijke richting te kiezen.
Motiverende gespreksvoering 2
