Samenvatting Biologie, Hoofdstuk 4, Voortplanting, Nectar 4vwo

H4.1 Nieuw leven


STAPPEN VAN BEVRUCHTING :

 Van een zaadcel dringt de kern de eicel binnen
 Die kern versmelt met de kern van de eicel
 Bij de bevruchting vormt zich een ondoordringbaar ‘bevruchtingsmembraan’ aan de
buitenzijde van het celmembraan

ONTWIKKELING

-5 DAGEN NA DE BEVRUCHTING

 Embryo met 100 cellen
 Innesteling vindt 1 of 2 dagen later plaats (het ingroeien van het embryo in het
baarmoederslijmvlies)
 Embryo bestaat uit een blastula (blaasje)
 Meeste cellen zitten aan de buitenkant van het blaasje – trofoblast
 Uit de embryoblast (een klompje cellen) ontstaan kiemschijf en de blastocyste (lever
dooierblaasje)
 Trofoblast: produceert HCG (2 weken na de bevruchting aan te tonen in urine)
 Trofoblast: vormt uitstulpingen: vlokken die tussen de cellen van het baarmoederslijmvlies
ingroeien en het embryonale deel van de placenta vormen
 Cellen van de kiemschijf groeien uit tot een kind
 Cellen tussen trofoblast en de kiemschijf vormen de hechtsteel: begin van navelstreng
 Aan beide zijden van de kiemschijf ontstaat een holte: de holte van het dooierblaasje
(kleine); de amnionholte (grote)
 Dooierblaasje vormt de eerste bloedcellen; later neemt de lever dit over en verdwijnt het
dooierblaasje; uiteindelijk vormt het rode beenmerg de bloedcellen
 Amnionholte vult de gehele blastulaholte; gevuld met vruchtwater
 Het embryo is omgeven door vruchtwater binnen 2 vruchtvliezen, het amnion en de chorion;
vruchtvliezen groeien met het embryo mee

-NA DRIE WEKEN

 Na 3 weken is het bloedvatenstelsel gevormd
 Via de navelstreng gaat bloed van het embryo naar de placenta
 Placenta bevat bloedvaten van zowel de moeder als het embryo
 Beide bloedsomlopen blijven gescheiden; de uitwisseling van stoffen tussen beiden
bloedsomlopen vindt plaats via de celmembranen van de vlokken
 Navelstreng bevat 1 ader en 2 slagaders
 Navelstrengslagaders vervoeren bloed, met afvalstoffen vanuit het embryo naar de placenta
 Navelstrengader voert voedingstoffen en zuurstof vanuit de placenta naar het embryo toe
 Na 8 weken heet de embryo foetus (ongeveer 3 cm lang)
 Een miskraam: een spontane abortus; het lichaam stoot de foetus af door bijv.
chromosomale afwijking

,  Na 30 uur – eerste deling
 Na 5 dagen – embryo bestaat uit 100 cellen; embryo
komt in de baarmoeder
 Tussen 5 en 7 dagen – productie van HCG; vorming
amnionholte; vorming dooierblaasje
 Na 7 dagen - innesteling in baarmoederslijmvlies




ONTWIKKELING GESLACHTSORGANEN

 Bij beide geslachten ontstaan er eerst gangen van Wolff en Muller en de genitale knop en
groeve

JONGENS :

 Door het invloed van SRY-gen op het Y chromosoom ontwikkelen zich zaadballen rond de 6e
week
 De gangen van Wolff groeien uit tot de zaadleiders
 De genitale knop groeit uit tot de eikel
 De randen van de genitale groeve groeien aaneen en vormen de balzak

MEISJES

 De gangen van Muller groeien uit tot eileiders
 De genitale knop groeit uit tot de clitoris
 De randen van de genitale groeve groeien uit tot de buitenste schaamlippen



LEEFSTIJL

 Eerste 8 weken is foetus het meest kwetsbaar
 Stress en roken hebben vergelijkbare gevolgen – lager gewicht bij de geboorte
 Goede voeding belangrijk
 Kalk is belangrijk voor de ontwikkeling van botten en tanden
 Extra foliumzuur slikken verlaagt de kans op een open rug bij de baby




H4.2 Vorming geslachtscellen