Future of Entrepreneurship samenvatting
MICRO
Definitie ethiek = de rationele studie van de moraliteit (dus niet op basis van gevoel).
Definitie moraliteit = de moraliteit geeft aan wat goed is en wat fout is binnen een bepaalde groep.
Definitie bedrijfsethiek = de rationele studie over hoe bedrijven moeten functioneren.
Waarom de future of entrepreneurship? Alles om ons heen is ethiek.
Let op: de mores tussen verschillende groepen kan verschillen (culturele gewoontes).
Het is niet altijd makkelijk om ‘gewoon’ het juiste te doen. Daarom gebruiken wij een manier die vaak
goed werkt en die manier is bedacht door verlichtingsfilosoof Immanuel Kant. Kant gaat uit van de
mens als een denkend, rationeel wezen. Hij gaat uit van het principe van omkeerbaarheid. Dit
noemde hij het categorisch imperatief (een ‘moetje’ die categorisch voor iedereen telt). Maak van
iedere beslissing die jij maakt een algemene regel en stel dat iedereen die regel zou naleven, wat is
dan het gevolg?
‘Handel altijd volgens een regel waarvan je tegelijkertijd kunt willen dat het een algemene wet
wordt.’
Deze stelling gaat uit van empathie: verplaats je in een ander, dan weet je beter of het goed of fout
is. Aan Kant danken we de autonome mens, een mens die voor zichzelf denkt en niet klakkeloos
zomaar alle regels opvolgt. Vrijheid impliceert verantwoordelijkheid (doen wat goed is).
Het categorisch imperatief komt niet overeen met de gulden regel, omdat het categorisch imperatief
niet afhankelijk is van wat iemand toevallig op een specifiek moment zelf wilt.
Stappenplan Kantiaans denken
Stap 1: Wat gebeurt er?
Stap 2: Maak er een algemene wet van iedereen gaat het te allen tijde doen.
Stap 3: Bij jou wordt hetzelfde gedaan of jij maakt het ook mee.
Stap 4: Het (rationele) gevolg is ….
Stap 5: Is het beter om het wel/ niet te doen?
(Stap 6: Moeten wij dit op een andere manier oplossen?)
Waarom ethisch ondernemen?
1. De wereld om ons heen wordt steeds kapitalistischer en in deze wereld zijn niet de staten,
maar de bedrijven de grootste machten. Bedrijven kunnen dus zelf wetten gaan maken.
2. Consumenten weten dat er veel problemen zijn en daar houden ze de bedrijven voor
aansprakelijk. Consumenten worden kritischer en willen ethisch verantwoord een aankoop
doen.
3. Ethisch verantwoorde bedrijven presteren beter op de beurs dan niet ethische bedrijven,
ethische verantwoorde bedrijven zijn op de lange termijn succesvoller.
4. Steeds meer bedrijven gaan internationaal, dan is het dus belangrijk dat je rekening houdt
met alle moraliteiten (aangezien de moraliteit tussen landen/ culturen kan verschillen).
, MESO
Milton Friedman is een Amerikaanse econoom. Hij zette de wereld op z’n kop door zijn beroemde
uitspraak: ‘The social responsibility of business is to increase its profits.’ Met andere woorden, het
belangrijkste doel van ieder bedrijf is winstmaximalisatie. Een bedrijf is volgens Friedman enkel
verantwoording verschuldigd aan de aandeelhouders (financiële eigenaren) en dus niet de directeur.
De aandeelhouders moeten bediend worden door bedrijf en de directeurs moeten beslissingen
nemen die de aandeelhouders meer winst kunnen opleveren. Bedrijven en personen moeten zich
natuurlijk wel gewoon houden aan de wetten en regels die democratisch zijn opgesteld door de
staat. Volgens Friedman heeft een bedrijf dus geen maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Als een directeur van een bedrijf besluit om maatschappelijke doelen na te streven met het bedrijf,
doet hij/zij dat volgens Friedman altijd met het geld van een ander (de aandeelhouder, de klant of de
werknemer).
Een regering is gekozen door het volk, en voert beleid op basis van de wensen van de kiezer. Een
regering wordt door het parlement (bij ons de Tweede Kamer) en wetten gecontroleerd. Een
(directeur van een) bedrijf is dat niet, en kan dus nooit publieke doelen vertegenwoordigen.
Wanneer de doelen van de onderneming overeenkomen met die van de maatschappij, kan een
bedrijf natuurlijk wel sociaal-maatschappelijke doelen nastreven, zoals betere huisvesting of
arbeidsomstandigheden voor de eigen medewerkers.
Doel van directeur/ CEO = belangen van de aandeelhouders te behartigen
Doel van aandeelhouder = winst maken
Kritiek op Friedman
o Geen verantwoordelijkheid: Zolang ik de wet volg is het allemaal goed. Bedrijven volgen de
lokale regels en voelen zich niet verantwoordelijk voor bijvoorbeeld olielekkages.
o Kortetermijndenken: Door de focus op kwartaalcijfers verliezen bedrijven lang termijn inzicht.
o Monopolie vorming: Door de focus op die groei en winst ontstaat er een monopolie voor
bedrijven waardoor de consument weinig keus heeft en de producten duurder worden.
o Macht: Bedrijven volgen niet alleen de regels, ze gaan zelf de regels maken/ bepalen. ‘
o Negatieve externaliteiten: Bedrijven volgen de wetten, maar doen toch schade aan mens en
natuur.
o Groei is eindig: Eindeloze groei is niet mogelijk op een eindige planeet. (Alternatief:
waardecreatie)
Kritiek van Eric Posner op Friedman: Bedrijven worden zo machtig door de focus op winst/ groei dat
zij zelf de wetten gaan maken die schade kunnen doen aan de maatschappij.
Friedman zegt dat als aandeelhouders de wereld willen verbeteren, dat moeten doen van de winst
die zij uit hun bedrijf halen. Oliver Hart vindt deze manier van denken niet efficiënt. Als een bedrijf
de maatschappij/ omgeving schade doet, kost het vaak méér om die schade op te ruimen dan om die
schade te voorkomen. Friedman zijn aanpak is echter precies andersom: eerst winst generen en dan
bedenken of je iets wil doen aan de gemaakte schade.
Hart noemt het voorbeeld van een bedrijf dat een meer vervuilt: het kost minder (voor het bedrijf)
om het productieproces aan te passen dan het kost (voor de staat) om het meer weer op te ruimen.
MICRO
Definitie ethiek = de rationele studie van de moraliteit (dus niet op basis van gevoel).
Definitie moraliteit = de moraliteit geeft aan wat goed is en wat fout is binnen een bepaalde groep.
Definitie bedrijfsethiek = de rationele studie over hoe bedrijven moeten functioneren.
Waarom de future of entrepreneurship? Alles om ons heen is ethiek.
Let op: de mores tussen verschillende groepen kan verschillen (culturele gewoontes).
Het is niet altijd makkelijk om ‘gewoon’ het juiste te doen. Daarom gebruiken wij een manier die vaak
goed werkt en die manier is bedacht door verlichtingsfilosoof Immanuel Kant. Kant gaat uit van de
mens als een denkend, rationeel wezen. Hij gaat uit van het principe van omkeerbaarheid. Dit
noemde hij het categorisch imperatief (een ‘moetje’ die categorisch voor iedereen telt). Maak van
iedere beslissing die jij maakt een algemene regel en stel dat iedereen die regel zou naleven, wat is
dan het gevolg?
‘Handel altijd volgens een regel waarvan je tegelijkertijd kunt willen dat het een algemene wet
wordt.’
Deze stelling gaat uit van empathie: verplaats je in een ander, dan weet je beter of het goed of fout
is. Aan Kant danken we de autonome mens, een mens die voor zichzelf denkt en niet klakkeloos
zomaar alle regels opvolgt. Vrijheid impliceert verantwoordelijkheid (doen wat goed is).
Het categorisch imperatief komt niet overeen met de gulden regel, omdat het categorisch imperatief
niet afhankelijk is van wat iemand toevallig op een specifiek moment zelf wilt.
Stappenplan Kantiaans denken
Stap 1: Wat gebeurt er?
Stap 2: Maak er een algemene wet van iedereen gaat het te allen tijde doen.
Stap 3: Bij jou wordt hetzelfde gedaan of jij maakt het ook mee.
Stap 4: Het (rationele) gevolg is ….
Stap 5: Is het beter om het wel/ niet te doen?
(Stap 6: Moeten wij dit op een andere manier oplossen?)
Waarom ethisch ondernemen?
1. De wereld om ons heen wordt steeds kapitalistischer en in deze wereld zijn niet de staten,
maar de bedrijven de grootste machten. Bedrijven kunnen dus zelf wetten gaan maken.
2. Consumenten weten dat er veel problemen zijn en daar houden ze de bedrijven voor
aansprakelijk. Consumenten worden kritischer en willen ethisch verantwoord een aankoop
doen.
3. Ethisch verantwoorde bedrijven presteren beter op de beurs dan niet ethische bedrijven,
ethische verantwoorde bedrijven zijn op de lange termijn succesvoller.
4. Steeds meer bedrijven gaan internationaal, dan is het dus belangrijk dat je rekening houdt
met alle moraliteiten (aangezien de moraliteit tussen landen/ culturen kan verschillen).
, MESO
Milton Friedman is een Amerikaanse econoom. Hij zette de wereld op z’n kop door zijn beroemde
uitspraak: ‘The social responsibility of business is to increase its profits.’ Met andere woorden, het
belangrijkste doel van ieder bedrijf is winstmaximalisatie. Een bedrijf is volgens Friedman enkel
verantwoording verschuldigd aan de aandeelhouders (financiële eigenaren) en dus niet de directeur.
De aandeelhouders moeten bediend worden door bedrijf en de directeurs moeten beslissingen
nemen die de aandeelhouders meer winst kunnen opleveren. Bedrijven en personen moeten zich
natuurlijk wel gewoon houden aan de wetten en regels die democratisch zijn opgesteld door de
staat. Volgens Friedman heeft een bedrijf dus geen maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Als een directeur van een bedrijf besluit om maatschappelijke doelen na te streven met het bedrijf,
doet hij/zij dat volgens Friedman altijd met het geld van een ander (de aandeelhouder, de klant of de
werknemer).
Een regering is gekozen door het volk, en voert beleid op basis van de wensen van de kiezer. Een
regering wordt door het parlement (bij ons de Tweede Kamer) en wetten gecontroleerd. Een
(directeur van een) bedrijf is dat niet, en kan dus nooit publieke doelen vertegenwoordigen.
Wanneer de doelen van de onderneming overeenkomen met die van de maatschappij, kan een
bedrijf natuurlijk wel sociaal-maatschappelijke doelen nastreven, zoals betere huisvesting of
arbeidsomstandigheden voor de eigen medewerkers.
Doel van directeur/ CEO = belangen van de aandeelhouders te behartigen
Doel van aandeelhouder = winst maken
Kritiek op Friedman
o Geen verantwoordelijkheid: Zolang ik de wet volg is het allemaal goed. Bedrijven volgen de
lokale regels en voelen zich niet verantwoordelijk voor bijvoorbeeld olielekkages.
o Kortetermijndenken: Door de focus op kwartaalcijfers verliezen bedrijven lang termijn inzicht.
o Monopolie vorming: Door de focus op die groei en winst ontstaat er een monopolie voor
bedrijven waardoor de consument weinig keus heeft en de producten duurder worden.
o Macht: Bedrijven volgen niet alleen de regels, ze gaan zelf de regels maken/ bepalen. ‘
o Negatieve externaliteiten: Bedrijven volgen de wetten, maar doen toch schade aan mens en
natuur.
o Groei is eindig: Eindeloze groei is niet mogelijk op een eindige planeet. (Alternatief:
waardecreatie)
Kritiek van Eric Posner op Friedman: Bedrijven worden zo machtig door de focus op winst/ groei dat
zij zelf de wetten gaan maken die schade kunnen doen aan de maatschappij.
Friedman zegt dat als aandeelhouders de wereld willen verbeteren, dat moeten doen van de winst
die zij uit hun bedrijf halen. Oliver Hart vindt deze manier van denken niet efficiënt. Als een bedrijf
de maatschappij/ omgeving schade doet, kost het vaak méér om die schade op te ruimen dan om die
schade te voorkomen. Friedman zijn aanpak is echter precies andersom: eerst winst generen en dan
bedenken of je iets wil doen aan de gemaakte schade.
Hart noemt het voorbeeld van een bedrijf dat een meer vervuilt: het kost minder (voor het bedrijf)
om het productieproces aan te passen dan het kost (voor de staat) om het meer weer op te ruimen.
