FRE V&O H1 - Inleiding in het recht
1.1 Inleiding
Recht = alle (gedrags-)regels bij elkaar.
Eigenrichting = zelf voor rechter spelen
1.2 Recht en rechtsbronnen
Ons recht ontstaat uit rechtsbronnen:
1. Wetten
Wet = een geschreven rechtsregel.
Codificeren = het systematisch opnemen van regels in wetten.
Wet in materiële zin = een wet die voor herhaalde toepassing vatbaar is en
algemene regels bevat.
Regering = Koning en ministers.
Staten-Generaal = Eerste en Tweede Kamer.
Wet in formele zin = een wet die door de regering en de Staten-Generaal is
gemaakt.
Burgerlijk Wetboek > wet in materiële en formele zin.
2. Verdragen
Verdrag = internationale overeenkomst tussen twee of meer landen.
Self-executing = wanneer een bedragsbepaling de burger rechtstreeks
bindt. > ze kunnen nationale regels beperken of zelfs helemaal opzijzetten.
3. Jurisprudentie
Jurisprudentie = uitspraken van rechters.
Vonnis = wanneer de rechtbank een uitspraak doet.
Arrest = uitspraak van het gerechtshof of de Hoge Raad.
4. Het gewoonterecht
Gewoonterecht = ongeschreven recht omdat deze regels niet in een wet
zijn vastgelegd.
1.3 Privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht = regelt de relatie tussen burgers onderling > een burger kan een
particulier, ondernemer, organisatie en soms ook de overheid zijn.
Publiekrecht = regelt de relatie tussen overheden onderling en die tussen de
overheid en de burger. > de overheid is dan ‘machtspersoon’. (heeft exclusieve
bevoegdheid)
1.4 Objectief recht en subjectief recht
Objectief recht = geheel van geschreven en ongeschreven rechtsregels.
Subjectief recht = individueel recht dat je in het concrete geval aan de objectieve
rechtsregels ontleent. (rechten die aan personen toekomen)
1.5 Dwingend recht, aanvullend recht en regelend recht
Dwingende rechtsregels = rechtsregels waarvan je niet mag afwijken. > als je
hiervan toch afwijkt, dan is de gemaakt afspraak ongeldig (=nietig).
Aanvullend recht = wetgeving dat een onderlinge afspraak aanvult. > geldt
alleen wanneer de partijen zelf niets geregeld hebben.
Regelend recht = wetgeving waarvan je door middel van een afspraak wel mag
afwijken.
1.6 Formeel recht en materieel recht
Materieel recht = rechtsregels die de rechten en plichten van partijen regelen.
Formeel recht = rechtsregels die aangeven op welke wijze je het materiële recht
kunt handhaven.
1.1 Inleiding
Recht = alle (gedrags-)regels bij elkaar.
Eigenrichting = zelf voor rechter spelen
1.2 Recht en rechtsbronnen
Ons recht ontstaat uit rechtsbronnen:
1. Wetten
Wet = een geschreven rechtsregel.
Codificeren = het systematisch opnemen van regels in wetten.
Wet in materiële zin = een wet die voor herhaalde toepassing vatbaar is en
algemene regels bevat.
Regering = Koning en ministers.
Staten-Generaal = Eerste en Tweede Kamer.
Wet in formele zin = een wet die door de regering en de Staten-Generaal is
gemaakt.
Burgerlijk Wetboek > wet in materiële en formele zin.
2. Verdragen
Verdrag = internationale overeenkomst tussen twee of meer landen.
Self-executing = wanneer een bedragsbepaling de burger rechtstreeks
bindt. > ze kunnen nationale regels beperken of zelfs helemaal opzijzetten.
3. Jurisprudentie
Jurisprudentie = uitspraken van rechters.
Vonnis = wanneer de rechtbank een uitspraak doet.
Arrest = uitspraak van het gerechtshof of de Hoge Raad.
4. Het gewoonterecht
Gewoonterecht = ongeschreven recht omdat deze regels niet in een wet
zijn vastgelegd.
1.3 Privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht = regelt de relatie tussen burgers onderling > een burger kan een
particulier, ondernemer, organisatie en soms ook de overheid zijn.
Publiekrecht = regelt de relatie tussen overheden onderling en die tussen de
overheid en de burger. > de overheid is dan ‘machtspersoon’. (heeft exclusieve
bevoegdheid)
1.4 Objectief recht en subjectief recht
Objectief recht = geheel van geschreven en ongeschreven rechtsregels.
Subjectief recht = individueel recht dat je in het concrete geval aan de objectieve
rechtsregels ontleent. (rechten die aan personen toekomen)
1.5 Dwingend recht, aanvullend recht en regelend recht
Dwingende rechtsregels = rechtsregels waarvan je niet mag afwijken. > als je
hiervan toch afwijkt, dan is de gemaakt afspraak ongeldig (=nietig).
Aanvullend recht = wetgeving dat een onderlinge afspraak aanvult. > geldt
alleen wanneer de partijen zelf niets geregeld hebben.
Regelend recht = wetgeving waarvan je door middel van een afspraak wel mag
afwijken.
1.6 Formeel recht en materieel recht
Materieel recht = rechtsregels die de rechten en plichten van partijen regelen.
Formeel recht = rechtsregels die aangeven op welke wijze je het materiële recht
kunt handhaven.
