Module 1.3. Samenvatting hoor- en werkcolleges.
MEDISCHE KENNIS
Oosten M van, Mirjam
,Inhoudsopgave
Week 1: Afweer en Immunologie. .................................................................................................................. 2
Hoorcollege A ..................................................................................................................................................... 2
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................... 6
Week 2: Beweging. ....................................................................................................................................... 11
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 11
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 19
Week 3: Neurologie, Centraal zenuwstelsel. ................................................................................................. 27
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 27
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 33
Week 4: Oncologie. ...................................................................................................................................... 37
Hoorcollege A ................................................................................................................................................... 37
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 42
Week 5: Pijn. ................................................................................................................................................ 50
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 50
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 54
Week 6: Voeding. ......................................................................................................................................... 62
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 62
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 65
Week 7: Zintuigen. ....................................................................................................................................... 74
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 74
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 80
1
,Week 1: Afweer en Immunologie.
Hoorcollege A
Ontsteking (iflammatio): Natuurlijke reactie van het lichaam op een weefselbeschadiging.
Doel: schade te beperken en het herstel in gang te zetten. (Ongeacht de oorzaak).
Ontsteking en infecties zijn 2 verschillende begrippen;
- Vaak fout gebruikt, infecties ontstaan door micro-organismen.
- Elke infectie geeft een ontsteking.
- Niet iedere ontsteking wordt veroorzaakt door een infectie.
Weefselschade à stolling systeem: het bloeden stopt à ontstekingssysteem: neutrofielen
en macrofagen à weefselherstel: korstje à weefselmaturatie: korstje wordt een litteken.
Oorzaken:
- Infectieus:
o Bacteriële micro-organismen
o Niet bacteriële micro-organismen (virus, gisten/schimmels, protozoa,
wormen)
- Niet infectieus:
o Auto-immuunziekten.
o Allergische aandoeningen.
o Trauma (verwonding, verbranding, infarct)
o Chemische en fysische oorzaken.
o Chronische ziekten (COPD, hartfalen)
Klinisch beeld.
- Lokale ontstekingskenmerken; worden veroorzaakt door de ontstekingsmediatoren.
o Rubor: Roodheid.
o Tumor: zwelling.
o Calor: warmte.
o Dolor: pijn.
o Functio laesa: functieverlies.
- Systemische ontstekingskenmerken: symptomen.
o Koorts (pyrogenen)
o Algemeen malaise.
o Verminderde eetlust.
o Misselijkheid.
o Gewichtsverlies.
o
Opbouw van de afweer: Doel: lichaam beschermen tegen lichaamsvreemde stoffen.
(Bacterie, virussen, schimmels, parasieten, kankercellen, donororgaan) Afweer/immuniteit is
hetzelfde.
- Isoleren.
- Inactiveren.
- Verwijderen.
2
, Uitwendige afweer: voorkomt binnentreden van ziektekiemen en schadelijke stoffen.
- Fysieke barrière:
o Huid.
o Slijmvliezen.
o Trilharen.
- Chemisch:
o Zweet/talg.
o Speeksel/slijm (lysozym à soort enzym dat bacterie-dodend is)
o Maagzuur/zuurgraad vagina.
- Mechanisch:
o Urinestroom.
- Biologisch:
o Bacteriën (commensalen/bacterieflora).
Inwendige afweer: ziektekiemen/gevaarlijke stof in lichaam aan.
- Aspecifiek (niet specifiek): valt al het lichaamsvreemde. Aangeboren afweer à het
systeem werkt altijd!
o Fagocyterende cellen (macrofagen/neutrofielen). à Pacman van het lichaam.
Neutrofielen scheiden de stof IL-1 uit à koorts verwekkend.
o Natural killer cellen (populatie T-cellen). à Maken de cellen dood.
§ Memory T-cellen:
§ Cytotoxische T-cellen: Reageren op 1 ding, doden de lichaamsvreemde
stoffen.
§ T-helpercellen.
§ Supressor T-cellen:
o Eiwitten: complementsysteem.
- Specifiek: valt 1 type antigeen aan, komt minder snel op gang, bouwt geheugen op.
Verworven afweer.
o Antigenen: stoffen die als lichaamsvreemd worden herkend: bijv. moleculen
uitgescheiden door pathogenen, of die aan celmembraan vastzitten.
o Antistoffen: Antilichamen/immunoglobuline. Worden geproduceerd door de
B-lymfocyten. Passen op 1 antigeen.
o Cellulaire afweer: Ter plaatse van cellen. T- lymfocyten (worden gevormd in
de thymus). Cytoxische T-cellem à maken de verkeerde cellen kapot.
o Humorale afweer: in het lichaamsvocht; lymfe bloed of weefselvocht. B-
lymfocyten. Immunoglobulin/antilichamen. IgA, IgD, IgG, IgM.
o Ontstekingsmediatoren: histamine, prostaglandine, cytokinen, chemokinen.
o Complementsysteem: een groep van 16 plasmacellen, bij besmetting worden
ze omgezet in hun actieve vorm. Ze trekken fagocyterende cellen aan à
bevorderd de ontstekingsreactie.
3
MEDISCHE KENNIS
Oosten M van, Mirjam
,Inhoudsopgave
Week 1: Afweer en Immunologie. .................................................................................................................. 2
Hoorcollege A ..................................................................................................................................................... 2
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................... 6
Week 2: Beweging. ....................................................................................................................................... 11
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 11
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 19
Week 3: Neurologie, Centraal zenuwstelsel. ................................................................................................. 27
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 27
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 33
Week 4: Oncologie. ...................................................................................................................................... 37
Hoorcollege A ................................................................................................................................................... 37
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 42
Week 5: Pijn. ................................................................................................................................................ 50
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 50
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 54
Week 6: Voeding. ......................................................................................................................................... 62
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 62
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 65
Week 7: Zintuigen. ....................................................................................................................................... 74
Hoorcollege A. .................................................................................................................................................. 74
Hoorcollege B. .................................................................................................................................................. 80
1
,Week 1: Afweer en Immunologie.
Hoorcollege A
Ontsteking (iflammatio): Natuurlijke reactie van het lichaam op een weefselbeschadiging.
Doel: schade te beperken en het herstel in gang te zetten. (Ongeacht de oorzaak).
Ontsteking en infecties zijn 2 verschillende begrippen;
- Vaak fout gebruikt, infecties ontstaan door micro-organismen.
- Elke infectie geeft een ontsteking.
- Niet iedere ontsteking wordt veroorzaakt door een infectie.
Weefselschade à stolling systeem: het bloeden stopt à ontstekingssysteem: neutrofielen
en macrofagen à weefselherstel: korstje à weefselmaturatie: korstje wordt een litteken.
Oorzaken:
- Infectieus:
o Bacteriële micro-organismen
o Niet bacteriële micro-organismen (virus, gisten/schimmels, protozoa,
wormen)
- Niet infectieus:
o Auto-immuunziekten.
o Allergische aandoeningen.
o Trauma (verwonding, verbranding, infarct)
o Chemische en fysische oorzaken.
o Chronische ziekten (COPD, hartfalen)
Klinisch beeld.
- Lokale ontstekingskenmerken; worden veroorzaakt door de ontstekingsmediatoren.
o Rubor: Roodheid.
o Tumor: zwelling.
o Calor: warmte.
o Dolor: pijn.
o Functio laesa: functieverlies.
- Systemische ontstekingskenmerken: symptomen.
o Koorts (pyrogenen)
o Algemeen malaise.
o Verminderde eetlust.
o Misselijkheid.
o Gewichtsverlies.
o
Opbouw van de afweer: Doel: lichaam beschermen tegen lichaamsvreemde stoffen.
(Bacterie, virussen, schimmels, parasieten, kankercellen, donororgaan) Afweer/immuniteit is
hetzelfde.
- Isoleren.
- Inactiveren.
- Verwijderen.
2
, Uitwendige afweer: voorkomt binnentreden van ziektekiemen en schadelijke stoffen.
- Fysieke barrière:
o Huid.
o Slijmvliezen.
o Trilharen.
- Chemisch:
o Zweet/talg.
o Speeksel/slijm (lysozym à soort enzym dat bacterie-dodend is)
o Maagzuur/zuurgraad vagina.
- Mechanisch:
o Urinestroom.
- Biologisch:
o Bacteriën (commensalen/bacterieflora).
Inwendige afweer: ziektekiemen/gevaarlijke stof in lichaam aan.
- Aspecifiek (niet specifiek): valt al het lichaamsvreemde. Aangeboren afweer à het
systeem werkt altijd!
o Fagocyterende cellen (macrofagen/neutrofielen). à Pacman van het lichaam.
Neutrofielen scheiden de stof IL-1 uit à koorts verwekkend.
o Natural killer cellen (populatie T-cellen). à Maken de cellen dood.
§ Memory T-cellen:
§ Cytotoxische T-cellen: Reageren op 1 ding, doden de lichaamsvreemde
stoffen.
§ T-helpercellen.
§ Supressor T-cellen:
o Eiwitten: complementsysteem.
- Specifiek: valt 1 type antigeen aan, komt minder snel op gang, bouwt geheugen op.
Verworven afweer.
o Antigenen: stoffen die als lichaamsvreemd worden herkend: bijv. moleculen
uitgescheiden door pathogenen, of die aan celmembraan vastzitten.
o Antistoffen: Antilichamen/immunoglobuline. Worden geproduceerd door de
B-lymfocyten. Passen op 1 antigeen.
o Cellulaire afweer: Ter plaatse van cellen. T- lymfocyten (worden gevormd in
de thymus). Cytoxische T-cellem à maken de verkeerde cellen kapot.
o Humorale afweer: in het lichaamsvocht; lymfe bloed of weefselvocht. B-
lymfocyten. Immunoglobulin/antilichamen. IgA, IgD, IgG, IgM.
o Ontstekingsmediatoren: histamine, prostaglandine, cytokinen, chemokinen.
o Complementsysteem: een groep van 16 plasmacellen, bij besmetting worden
ze omgezet in hun actieve vorm. Ze trekken fagocyterende cellen aan à
bevorderd de ontstekingsreactie.
3
