Maatschappijleer H4
-Samenvatting-
Rechtsstaat
- rechtvaardig systeem en omgaan met criminaliteit
- dilemma rechtstaat: laten we de politie willekeurig telefoons afluisteren
om voor meer veiligheid te zorgen of vinden we onze privacy belangrijker?
- een rechtssysteem waarin burgers door grondrechten worden beschermd
tegen machtsmisbruik en willekeur
Parlementaire democratie
- Politiek; onderwijs, vaccinaties, aanleg van wegen, uitkeringen enz.
Pluriforme (= veelvormige) samenleving
- Nederland is een pluriforme samenleving omdat hier veel mensen wonen
met verschillende levensstijlen en culturele achtergronden
Verzorgingsstaat
- Zorgt de overheid voor haar inwoners door bijvoorbeeld goed onderwijs,
goede gezondheidszorg, uitkeringen en huisvesting. Maar wanneer
moeten mensen hun problemen zelf oplossen?
Waarde Een uitgangspunt of principe dat mensen belangrijk vinden in
hun leven
Normen Zijn regels over hoe je je in een bepaalde situatie hoort te
gedragen
Sociale controle De manier waarop mensen anderen stimuleren of
dwingen zich aan normen te houden
Belang Het voordeel dat iemand ergens bij heeft
Macht Het vermogen om het gedrag of denken van anderen te
beïnvloeden.
- informele macht: macht die niet is vastgelegd in regels
Machtsmiddelen Middelen om het gedrag van anderen te beïnvloeden
- kennis, geld, functie, overtuigingskracht
Gezag Wanneer macht wordt geaccepteerd en erkend gelegitimeerde
macht
, Sociale ongelijkheid
- ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status en
(politieke) macht invloed hebben op sociale ongelijkheid
Sociale cohesie
- hoe sterk mensen zich verbonden voelen met elkaar, discriminatie is
slecht voor de sociale cohesie (groepen komen tegenover elkaar te staan)
Manipulatie
- het opzettelijk verdraaien of weglaten van feiten, vaak zonder dat de
lezer of kijker zich ervan bewust is.
Propaganda
- specifieke vorm van manipulatie
- wordt bewust eenzijdige informatie gegeven met als doel de mening van
mensen te beïnvloeden
Indoctrinatie
- krijgen mensen langdurig, systematisch en dwingend eenzijdige
opvattingen opgedrongen met de bedoeling dat zij deze opvattingen
kritiekloos overnemen
Polarisatie
- het proces waarbij de tegenstellingen tussen groepen groter worden en
ze steeds meer tegenover elkaar komen te staan sociale cohesie staat
onder druk
Objectief
- Feiten, ze geven aan hoe iets werkelijk is
Subjectief
- meningen, ze geven aan wat iemand ergens van vindt
Referentiekader
- alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en
gewoonten.
- de ‘’bril’’ die informatie filtert selectieve waarneming: iemand ziet
alleen wat zij of hij wil zien
Rechtsnormen
- gedragsregels die door de overheid wettelijk zijn vastgelegd totaal is
‘het recht’
- laten het maatschappelijk leven geordend verlopen
Publiekrecht
- regelt de relatie tussen burgers en overheid
- behoort onder meer ‘het strafrecht’, dat bepaalt welk gedrag strafbaar is
Privaatrecht/burgerlijk recht
- regelt hoe burgers onderling met elkaar omgaan
-Samenvatting-
Rechtsstaat
- rechtvaardig systeem en omgaan met criminaliteit
- dilemma rechtstaat: laten we de politie willekeurig telefoons afluisteren
om voor meer veiligheid te zorgen of vinden we onze privacy belangrijker?
- een rechtssysteem waarin burgers door grondrechten worden beschermd
tegen machtsmisbruik en willekeur
Parlementaire democratie
- Politiek; onderwijs, vaccinaties, aanleg van wegen, uitkeringen enz.
Pluriforme (= veelvormige) samenleving
- Nederland is een pluriforme samenleving omdat hier veel mensen wonen
met verschillende levensstijlen en culturele achtergronden
Verzorgingsstaat
- Zorgt de overheid voor haar inwoners door bijvoorbeeld goed onderwijs,
goede gezondheidszorg, uitkeringen en huisvesting. Maar wanneer
moeten mensen hun problemen zelf oplossen?
Waarde Een uitgangspunt of principe dat mensen belangrijk vinden in
hun leven
Normen Zijn regels over hoe je je in een bepaalde situatie hoort te
gedragen
Sociale controle De manier waarop mensen anderen stimuleren of
dwingen zich aan normen te houden
Belang Het voordeel dat iemand ergens bij heeft
Macht Het vermogen om het gedrag of denken van anderen te
beïnvloeden.
- informele macht: macht die niet is vastgelegd in regels
Machtsmiddelen Middelen om het gedrag van anderen te beïnvloeden
- kennis, geld, functie, overtuigingskracht
Gezag Wanneer macht wordt geaccepteerd en erkend gelegitimeerde
macht
, Sociale ongelijkheid
- ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status en
(politieke) macht invloed hebben op sociale ongelijkheid
Sociale cohesie
- hoe sterk mensen zich verbonden voelen met elkaar, discriminatie is
slecht voor de sociale cohesie (groepen komen tegenover elkaar te staan)
Manipulatie
- het opzettelijk verdraaien of weglaten van feiten, vaak zonder dat de
lezer of kijker zich ervan bewust is.
Propaganda
- specifieke vorm van manipulatie
- wordt bewust eenzijdige informatie gegeven met als doel de mening van
mensen te beïnvloeden
Indoctrinatie
- krijgen mensen langdurig, systematisch en dwingend eenzijdige
opvattingen opgedrongen met de bedoeling dat zij deze opvattingen
kritiekloos overnemen
Polarisatie
- het proces waarbij de tegenstellingen tussen groepen groter worden en
ze steeds meer tegenover elkaar komen te staan sociale cohesie staat
onder druk
Objectief
- Feiten, ze geven aan hoe iets werkelijk is
Subjectief
- meningen, ze geven aan wat iemand ergens van vindt
Referentiekader
- alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en
gewoonten.
- de ‘’bril’’ die informatie filtert selectieve waarneming: iemand ziet
alleen wat zij of hij wil zien
Rechtsnormen
- gedragsregels die door de overheid wettelijk zijn vastgelegd totaal is
‘het recht’
- laten het maatschappelijk leven geordend verlopen
Publiekrecht
- regelt de relatie tussen burgers en overheid
- behoort onder meer ‘het strafrecht’, dat bepaalt welk gedrag strafbaar is
Privaatrecht/burgerlijk recht
- regelt hoe burgers onderling met elkaar omgaan
