C-CHEM Aantekeningen Blok C1

C-CHEM Aantekeningen Blok C1

C-CHEM 1

 Zweetsecretie
o Klier = glandula
 Doel: produceert/transporteert stoffen, bijv. hormonen en enzymen.
 Endocrien = interne secretie
 Zonder afvoerbuis  bloed of hormonen.
 Exocytose = blaasjestransport = merocrien = cel geeft stoffen
(lipiden/proteïnen) af aan celmembraan.
 (Endocytose is het tegenovergestelde)
 Exocrien = externe secretie
 Met afvoerbuis  buiten het lichaam
 Bijvoorbeeld talgklier of zweetklier.
 Groepen
o Aantal secretiecellen = eencellig of meercellig
o Soort afscheiding = talg of muceus.
o Vorm
 Tubulus = buisvormig, gecompliceerd of
eenvoudig, bij zweetklieren.
 Alveolus = trosvormig, bij talgklieren.
 Mix = bij speekselklier.
o Afvoer = simpel of gecompliceerd.
o Werkwijze
 Holocrien = cellaag en product gaat kapot,
basale laag maakt nieuwe aan, bij talgklieren. 
turn-over
 Merocrien = cel blijft intact, blaasje gaat naar
buiten, bij exocytose, bij eccriene zweetklieren
 exocytose
 Apocrien = mix merocrien en holocrien.
Scheiden een deel van hun kliercel af 
apocriene zweetklieren.
 Zweetklieren = glandula sudorifera.
 Zweet komt door de poriën naar buiten  verdampt.
 Doel: lichaamstemperatuur op pijl houden.
 Locatie: in epidermis en dermis, soms in subcutis.
 Ontstaat door oververhitting  signaal naar hersens 
zweetklieren worden actief.
 Is tubulus en gekronkeld.
o Is gecompliceerd, meerdere afvoergangen.
 Twee soorten
o Eccrien = zijn zelfstandig, los van de haarfollikel,
kleiner, meer, buisvormig via poriën, over het hele
lichaam, vanaf de geboorte, cel blijft intact, reguleert
lichaamstemperatuur, via sympathisch zenuwstelsel.

, o Appocrien = zijn pas actie in de puberteit, androgene
plekken, zijn verbonden met een haarzakje, zorgt niet
voor warmteafgifte, dieper, groter, product komt in
haarzakje, product en deel kliercel wordt afgescheiden.
 Transpiratievocht/zweet
o Geurloos, bacterie zorgt pas voor geur.
o Eccrien zweet = filtraat van bloed, veel water en
opgeloste stoffen  zure pH.
 99% water, 1% opgeloste stoffen.
o Apocrien zweet = toegevoegde lipiden/eiwit 
geel/andere geur door de bacteriën (oksel). Wordt altijd
geproduceerd.
o Door sympathisch zenuwstelsel  kan niet worden
beïnvloed  warmte productie  zweten.
 Oorzaken
o Hyperthyroïdie, hormoonschommelingen
o Stress, hoe zwaar je bent,
o Hyperhydrosis
 Vorm van overmatig zweten
 Bij handen, oksels, voeten
 Behandeling
 Wassen, scheren, anti-transpirant deo (aluminiumchloride)
 Botox injecties
 Iontoforhese
 Chirurgische behandeling  zweetklieren verwijderd
 Jodiumproef = jodium + zetmeel  verkleurde gebieden op
zweetplek.

C-CHEM 2

 Talg-/zweetklierproblemen
o Huid is mechanische barrière.
o Acne
 Fabel: zuivelproducten  geen duidelijke conclusie.
 Door hyperkertatose = dikke hoornlaag  ontstaan verstoppingen
o Talgklieren
 Op T-zone, borst en rug zitten meer talgklieren
 Niet altijd samen met een haarzakje?
 Strontje (bij oog) is ook een vorm van talgklierprobleem.
 Trosvormig = alveolusvormig = holocrien  snelle turnover (1 week)
 Produceert sebum/talg/huidsmeer/huidvet = talgsecretie.
 Androgenen (testosteron) hormonen  meer talgproductie
o DHT = enzym = dihydrotestosteron, wordt omgezet
door 5a-reductrase. Geeft receptors op talgklieren 
meer talgproductie.
 Bij geboorte actief, daarna pas weer in de puberteit.
 Beschermt de huid tergen uitdroging, bacteriën en schimmels
 Bescherming tegen irriterende stoffen.