Samenvatting OW deel 1
ALLES OVER EMBRYONALE ONTWIKKELING & MEMBRANOGENESE
Je begint met een zygote. Deze deelt zichzelf door mitose in tweeën. Deze deling, en die daarna,
vinden plaats zonder celgroei en heten klievingsdelingen. De cellen worden steeds kleiner.
Na een aantal klievingsdelingen bevindt het embryo zich in de baarmoeder en is het een
braamachtige structuur van 16-32 cellen: een morula.
Verschil in klievingsdelingen tussen vogels en zoogdieren:
Een zoogdierzygote klieft op een andere manier dan een vogel. Bij een zoogdier wordt de eicel
precies in tweeën gedeeld. (equaal). De klieving gaat ook door de hele cel (holoblastisch). Dat is zo
omdat er weinig dooiermateriaal in de cellen zit (oligolecithaal). Dit gebeurt steeds opnieuw en
opnieuw; er ontstaat een morula.
Een vogelzygote klieft als volgt; de klieving gaat niet door de hele cel heen (meroblastisch). Het
gevolg is dat er aan één kant van de zygote een klompje met cellen als een soort schijfje wordt
gevormd: een discus (discoïdaal). Alles wat daar omheen zit is dooiermateriaal, er is dus veel
dooiermateriaal (polylecithaal). Veel dooier maakt klievingsdelingen dus lastig. Vogeleicellen
hebben dooiers omdat ze niets krijgen van de moeder (eieren), in tegenstelling tot zoogdieren
(placenta).
In een morula zijn de delingen na een tijdje niet meer precies equaal. Ze worden steeds inequaler.
De kleine cellen vormen de animale pool en de grote cellen de vegetatieve pool. Bij amfibieën
vormt uit de vegetatieve pool met name een soort dooier, en de animale pool vormt het embryo.
Area pellucida = doorzichtig, hieruit vormt het embryo.
Area opaca = niet doorzichtig, hieruit vormen de vruchtvliezen.
De binnenste cellen gaan het embryo vormen, de buitenste cellen (trophectoderm) de
vruchtvliezen en placenta. Binnenin het trophectoderm ontwikkelt zich een holte: de blastocoel. De
binnenste cellen v/h embryo verzamelen zich aan 1 kant en vormen de inner cell mass (ICM).
Het embryo is nu een blastula. De ICM ontwikkelt zich aan de dorsale zijde van het embryo.
Dit stadium wordt gebruikt bij het transplanteren van nakomelingen naar draagmoeders. Ook kom
je dit stadium tegen bij stamceltherapie en bij kweekvlees. ICM cellen kunnen namelijk nog alles
worden.
In de blastula vormen de binnenste cellen van de ICM een epitheellaag: hypoblast. Dit scheidt het
de ICM van de rest v/d holte. De buitenste cellen van de ICM vormen het epiblast, dit wordt later
het embryo. Het epiblast en hypoblast samen vormen de embryonale schijf.
Aan de caudale pool v/d embryonale schijf vindt een ophoping van epiblastcellen plaats. Deze
vormen de primitiefstreep. Hierdoorheen rollen cellen in, en die vormen het endoderm, mesoderm
en ectoderm (gastrulatie). Endodermcellen vervangen het hypoblast direct onder het epiblast, en
mesodermcellen bevinden zich tussen het epiblast en endoderm. Het epiblast verandert in
ectoderm. Materiaal dat inrolt via de knop van Hensen vormt chordamesoderm (de knop zit aan
craniale zijde van het embryo).
ALLES OVER EMBRYONALE ONTWIKKELING & MEMBRANOGENESE
Je begint met een zygote. Deze deelt zichzelf door mitose in tweeën. Deze deling, en die daarna,
vinden plaats zonder celgroei en heten klievingsdelingen. De cellen worden steeds kleiner.
Na een aantal klievingsdelingen bevindt het embryo zich in de baarmoeder en is het een
braamachtige structuur van 16-32 cellen: een morula.
Verschil in klievingsdelingen tussen vogels en zoogdieren:
Een zoogdierzygote klieft op een andere manier dan een vogel. Bij een zoogdier wordt de eicel
precies in tweeën gedeeld. (equaal). De klieving gaat ook door de hele cel (holoblastisch). Dat is zo
omdat er weinig dooiermateriaal in de cellen zit (oligolecithaal). Dit gebeurt steeds opnieuw en
opnieuw; er ontstaat een morula.
Een vogelzygote klieft als volgt; de klieving gaat niet door de hele cel heen (meroblastisch). Het
gevolg is dat er aan één kant van de zygote een klompje met cellen als een soort schijfje wordt
gevormd: een discus (discoïdaal). Alles wat daar omheen zit is dooiermateriaal, er is dus veel
dooiermateriaal (polylecithaal). Veel dooier maakt klievingsdelingen dus lastig. Vogeleicellen
hebben dooiers omdat ze niets krijgen van de moeder (eieren), in tegenstelling tot zoogdieren
(placenta).
In een morula zijn de delingen na een tijdje niet meer precies equaal. Ze worden steeds inequaler.
De kleine cellen vormen de animale pool en de grote cellen de vegetatieve pool. Bij amfibieën
vormt uit de vegetatieve pool met name een soort dooier, en de animale pool vormt het embryo.
Area pellucida = doorzichtig, hieruit vormt het embryo.
Area opaca = niet doorzichtig, hieruit vormen de vruchtvliezen.
De binnenste cellen gaan het embryo vormen, de buitenste cellen (trophectoderm) de
vruchtvliezen en placenta. Binnenin het trophectoderm ontwikkelt zich een holte: de blastocoel. De
binnenste cellen v/h embryo verzamelen zich aan 1 kant en vormen de inner cell mass (ICM).
Het embryo is nu een blastula. De ICM ontwikkelt zich aan de dorsale zijde van het embryo.
Dit stadium wordt gebruikt bij het transplanteren van nakomelingen naar draagmoeders. Ook kom
je dit stadium tegen bij stamceltherapie en bij kweekvlees. ICM cellen kunnen namelijk nog alles
worden.
In de blastula vormen de binnenste cellen van de ICM een epitheellaag: hypoblast. Dit scheidt het
de ICM van de rest v/d holte. De buitenste cellen van de ICM vormen het epiblast, dit wordt later
het embryo. Het epiblast en hypoblast samen vormen de embryonale schijf.
Aan de caudale pool v/d embryonale schijf vindt een ophoping van epiblastcellen plaats. Deze
vormen de primitiefstreep. Hierdoorheen rollen cellen in, en die vormen het endoderm, mesoderm
en ectoderm (gastrulatie). Endodermcellen vervangen het hypoblast direct onder het epiblast, en
mesodermcellen bevinden zich tussen het epiblast en endoderm. Het epiblast verandert in
ectoderm. Materiaal dat inrolt via de knop van Hensen vormt chordamesoderm (de knop zit aan
craniale zijde van het embryo).
