Wereldeconomie se-2 economie klas 6
Hoofdstuk 2
Globalisering = de internationale vervlechting van het economisch verkeer.
Goederenverkeer
De handelsbalans geeft een overzicht van de waarde van de goederenuitvoer en de waarde van de
goedereninvoer van een land in een bepaald jaar. Als de waarde van de goederenuitvoer groter is
dan de waarde van de goedereninvoer is er sprake van een handelsoverschot.
Waarde= volume x prijs
Stel bedrijf exporteert 500 kilo kaas tegen een prijs van 5 per kilo, dan is de uitvoerwaarde(want ze
exporteren het, anders invoerwaarde); 500 x 5 = 2500
Invoerquote= invoer/bruto binnenlands product x100%
Uitvoerquote= uitvoer/ bruto binnenlands product x 100%
De quotes laten een mate van openheid van een economie zien. Naarmate de som van de
exportquote en de importquote hoger is, zijn er meer transacties met het buitenland en is de
economie opener. Zijn de quotes gelijk aan 0 —> gesloten economie of autarkie
Wederuitvoer omvat de goederen die ingevoerd zijn, tijdelijk eigendom worden van een Nederlands
bedrijf en vervolgens na een kleine bewerking worden uitgevoerd. De toegevoegde waarde van de
wederuitvoer is laag. Worden dit soort goederen geen Nederlandse eigendom, dan is er sprake van
doorvoer. Doorvoer wordt niet geregistreerd op de handelsbalans.
Naast goederenverkeer onderscheiden we het dienstenverkeer. Het dienstenverkeer wordt ook wel
onzichtbare handel genoemd. Het belang van de buitenlandse handel komt tot uitdrukking in de
exportquote en de importquote. Beiden zijn een indicator voor de openheid van een economie.
Kapitaalverkeer betreft grensoverschrijdende kapitaalstromen. Hierbij onderscheiden we
geldstromen die betrekking hebben op buitenlandse beleggingen en die te maken hebben met
directe buitenlandse investeringen. Buitenlandse beleggingen zijn bedoeld om inkomen te verdienen
(rente, dividend) of het vermogen te vergroten via koerswinsten.
Directe buitenlandse investeringen bestaan uit; —>op kapitaalrekening
-de transacties in aandelen met als doel de zeggenschap in een buitenlandse onderneming te
verwerven
-de investeringen in buitenlands onroerend goed als huizen, kantoren of fabriekscomplexen
-de onderlinge leningen binnen een concern (groep van ondernemingen)
Bij outsourcing worden taken uitbesteed aan een bedrijf in een ander land. De producten of
onderdelen worden ingekocht bij een buitenlands bedrijf. Bij offshoring wordt (een deel van) het
productieproces verplaatst naar een ander land. De multinational is eigenaar van de
productievestiging.
Motieven voor multinationals om te investeren in het buitenland:
-onderzoek naar de aanwezigheid van bodemschatten
-aanwezigheid van arbeid en kapitaal
-wens om dichterbij de afzet markt te produceren, bv omdat transportkosten hoog zijn. Of om hoge
invoerheffingen te omzeilen.
, Lees bladzijde 18, 19, 20, 25 door.
Protectie=eigen productie in eigen land beschermen.
Tarifaire protectie = heeft invloed op de prijs van een product, bv invoerheffingen en
uitvoersubsidies.
Non-tarifair= beschermende maatregelen die geen invloed hebben op de prijs, bv eisen aan de
kwaliteit of veiligheid.
Administratieve belemmeringen (bv non-tarifair); als er een hoop administratie komt kijken bij het
importeren, belemmerd dit dus de import.
Hoofdstuk 3
Stroomgrootheden: meet je tijdens een periode, bv. Je kijkt hoeveel geld je hebt uitgegeven in
januari, je uitgaven zijn een stroomgrootheid
Voorraadgrootheden: meet je op 1 moment, bv. Het je kijkt hoeveel je op 12 jan om 14;30 hebt op je
rekening, je saldo is een voorraadgrootheid.
Bij een bedrijf is de balans een voorraadgrootheid en de resultatenrekening een stroomgrootheid.
Saldo=ontvangsten – uitgaven
= Saldo lopende rekening berekenen: ontvangsten – uitgaven
De betalingsbalans bestaat uit 3 onderdelen; lopende rekening, kapitaalrekening en
salderingsrekening.
Lopende rekening: hier staan alle transacties met het buitenland die te maken hebben met de
productie en inkomensvorming.
—> goederen rekening ; hier worden alle transacties opgeschreven met de import (=betalingen) en
export (=ontvangsten) van goederen
—>diensten rekening ; hier worden alle transacties opgeschreven die te maken hebben met de
import (=betalingen) en export (=ontvangsten) van diensten
—> inkomensrekening ; de geldstroom met het buitenland, er worden productiefactoren geleverd
aan het buitenland. Het geld gaat dus de grens over. De betaling voor die productie factoren komt
op de inkomensrekening
Kapitaalrekening: op de kapitaalrekening staan alle financiële transacties van een land met het
buitenland.
salderingsrekening: het zal zelden zo zijn dat in een jaar de betalingen en ontvangsten aan elkaar
gelijk zij. Het bedrag dat aan het buitenland betaald wordt komt op de salderingsrekening. Dankzij
de salderingsrekening zal de totale betalingsbalans in evenwicht zijn.
Ontvangsten > uitgaven = overschot
Ontvangsten < uitgaven = tekort
Lopende rekening + kapitaalrekening = betalingsbalans
Het saldo van de totale betalingsbalans = materieel saldo (saldo totale betalingsbalans
(lopende+kapitaalrekening samen)
Hoofdstuk 2
Globalisering = de internationale vervlechting van het economisch verkeer.
Goederenverkeer
De handelsbalans geeft een overzicht van de waarde van de goederenuitvoer en de waarde van de
goedereninvoer van een land in een bepaald jaar. Als de waarde van de goederenuitvoer groter is
dan de waarde van de goedereninvoer is er sprake van een handelsoverschot.
Waarde= volume x prijs
Stel bedrijf exporteert 500 kilo kaas tegen een prijs van 5 per kilo, dan is de uitvoerwaarde(want ze
exporteren het, anders invoerwaarde); 500 x 5 = 2500
Invoerquote= invoer/bruto binnenlands product x100%
Uitvoerquote= uitvoer/ bruto binnenlands product x 100%
De quotes laten een mate van openheid van een economie zien. Naarmate de som van de
exportquote en de importquote hoger is, zijn er meer transacties met het buitenland en is de
economie opener. Zijn de quotes gelijk aan 0 —> gesloten economie of autarkie
Wederuitvoer omvat de goederen die ingevoerd zijn, tijdelijk eigendom worden van een Nederlands
bedrijf en vervolgens na een kleine bewerking worden uitgevoerd. De toegevoegde waarde van de
wederuitvoer is laag. Worden dit soort goederen geen Nederlandse eigendom, dan is er sprake van
doorvoer. Doorvoer wordt niet geregistreerd op de handelsbalans.
Naast goederenverkeer onderscheiden we het dienstenverkeer. Het dienstenverkeer wordt ook wel
onzichtbare handel genoemd. Het belang van de buitenlandse handel komt tot uitdrukking in de
exportquote en de importquote. Beiden zijn een indicator voor de openheid van een economie.
Kapitaalverkeer betreft grensoverschrijdende kapitaalstromen. Hierbij onderscheiden we
geldstromen die betrekking hebben op buitenlandse beleggingen en die te maken hebben met
directe buitenlandse investeringen. Buitenlandse beleggingen zijn bedoeld om inkomen te verdienen
(rente, dividend) of het vermogen te vergroten via koerswinsten.
Directe buitenlandse investeringen bestaan uit; —>op kapitaalrekening
-de transacties in aandelen met als doel de zeggenschap in een buitenlandse onderneming te
verwerven
-de investeringen in buitenlands onroerend goed als huizen, kantoren of fabriekscomplexen
-de onderlinge leningen binnen een concern (groep van ondernemingen)
Bij outsourcing worden taken uitbesteed aan een bedrijf in een ander land. De producten of
onderdelen worden ingekocht bij een buitenlands bedrijf. Bij offshoring wordt (een deel van) het
productieproces verplaatst naar een ander land. De multinational is eigenaar van de
productievestiging.
Motieven voor multinationals om te investeren in het buitenland:
-onderzoek naar de aanwezigheid van bodemschatten
-aanwezigheid van arbeid en kapitaal
-wens om dichterbij de afzet markt te produceren, bv omdat transportkosten hoog zijn. Of om hoge
invoerheffingen te omzeilen.
, Lees bladzijde 18, 19, 20, 25 door.
Protectie=eigen productie in eigen land beschermen.
Tarifaire protectie = heeft invloed op de prijs van een product, bv invoerheffingen en
uitvoersubsidies.
Non-tarifair= beschermende maatregelen die geen invloed hebben op de prijs, bv eisen aan de
kwaliteit of veiligheid.
Administratieve belemmeringen (bv non-tarifair); als er een hoop administratie komt kijken bij het
importeren, belemmerd dit dus de import.
Hoofdstuk 3
Stroomgrootheden: meet je tijdens een periode, bv. Je kijkt hoeveel geld je hebt uitgegeven in
januari, je uitgaven zijn een stroomgrootheid
Voorraadgrootheden: meet je op 1 moment, bv. Het je kijkt hoeveel je op 12 jan om 14;30 hebt op je
rekening, je saldo is een voorraadgrootheid.
Bij een bedrijf is de balans een voorraadgrootheid en de resultatenrekening een stroomgrootheid.
Saldo=ontvangsten – uitgaven
= Saldo lopende rekening berekenen: ontvangsten – uitgaven
De betalingsbalans bestaat uit 3 onderdelen; lopende rekening, kapitaalrekening en
salderingsrekening.
Lopende rekening: hier staan alle transacties met het buitenland die te maken hebben met de
productie en inkomensvorming.
—> goederen rekening ; hier worden alle transacties opgeschreven met de import (=betalingen) en
export (=ontvangsten) van goederen
—>diensten rekening ; hier worden alle transacties opgeschreven die te maken hebben met de
import (=betalingen) en export (=ontvangsten) van diensten
—> inkomensrekening ; de geldstroom met het buitenland, er worden productiefactoren geleverd
aan het buitenland. Het geld gaat dus de grens over. De betaling voor die productie factoren komt
op de inkomensrekening
Kapitaalrekening: op de kapitaalrekening staan alle financiële transacties van een land met het
buitenland.
salderingsrekening: het zal zelden zo zijn dat in een jaar de betalingen en ontvangsten aan elkaar
gelijk zij. Het bedrag dat aan het buitenland betaald wordt komt op de salderingsrekening. Dankzij
de salderingsrekening zal de totale betalingsbalans in evenwicht zijn.
Ontvangsten > uitgaven = overschot
Ontvangsten < uitgaven = tekort
Lopende rekening + kapitaalrekening = betalingsbalans
Het saldo van de totale betalingsbalans = materieel saldo (saldo totale betalingsbalans
(lopende+kapitaalrekening samen)
