Kunstgeschiedenis samenvatting
19e eeuw
(Neo)Classicisme (1770-1830)
Het woord classicisme of neoclassicisme wordt gebruikt voor de 18e en 19e eeuwse kunst die door de klassieke cultuur
werd geïnspireerd. Men had genoeg van de bombastische dramatiek van de Barok en de uitbundige decoratie van de
Rococo. Als reactie keerde men terug naar strenge, heldere en zuivere vormen. In tegenstelling tot de renaissance volgde
het classicisme de klassieken niet alleen naar de geest, maar ook naar de letter. Naar vorm en inhoud (De klassieke
oudheid diende niet als inspiratiebron maar werd droog geïmiteerd). Classicisme of Neoclassicisme als stijlbegrip duidt de
kunst aan van het tijdvak tussen 1770 en 1830. In Nederland is de term classicisme gebruikelijk, in Frankrijk, Engeland en
Italië spreekt men van Neoclassicisme.
Rol van kunstenaar:
Er werd gewerkt naar de opgestelde academische regels, gericht op studies naar de klassieke oudheid over de
esthetische waarde van kunst. Kunst om kunst te bedrijven. Eigen wijze van toepassing hiervan. Kunstenaar mist de
aansluiting met de maatschappij en de technische industriële samenleving. Opdrachtgever kerk en adel verdwijnt. Burgerij
wordt belangrijk.
Belangrijk:
Rond 1750 worden Pompeji en Herculaneum ontdekt: twee Romeinse steden die in de eerste eeuw nC onder de lava van
een spuwende Vesuvius werden bedolven.
- Industrialisatie: snelle technische ontwikkelingen waaronder de stoommachine.
- Rationalisme: (verstand en kennis belangrijker dan emotie) Wetenschap belangrijk, behoefte aan kennis,
encyclopedie,
- Verlichting
- Franse revolutie: Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, geloof en gezag worden afgewezen opkomst van de
burgerij, absolutisme komt onder druk te staan.
- Empirische denken (vanuit eigen ervaringen)
- Geschiedenis van eigen volk, en Klassieken
- De geschriften van Winckelman
- Academie des Beaux Arts en de Salons waren sturend en bepaalde de regels van esthetiek en wat kunst was en
waar het aan moest voldoen.
Schilderkunst:
- Afbeeldingen waren historisch met soms parallellen met eigen politieke situatie. Men registreerde wat men
zag.
- Tekenachtige schildertechniek
- Omtreklijnen (contour) is belangrijk
- Vrij vlakke wijze van inkleuren, koel kleurgebruik
- Reliëfachtige dieptewerking
- Techniek was belangrijk: menselijk lichaam perfect van vorm en er werd kundig met lichtval gewerkt.
- Figuren koel en bloedeloos. Zakelijk weergegeven in een pose
- Composities; eenvoudig en streng (naar strenge regels van de academie des beaux arts en de salons).
, Empire = stroming binnen het neoclassicisme.
- Versierende stijl in interieur en meubelkunst tijdens het bewind van Napoleon l
Kunstenaars:
Dominique Ingres
Jacque Louis David
Romantiek (1800-1850)
Tijd van eindeloos verlangen, tragiek en heldendom
De Romantiek begon als een literaire beweging in Duitsland, Engeland en Frankrijk. Aan het eind van de achttiende eeuw
(de eeuw van de Rede) kreeg men genoeg van de rationalistische manier van denken van de Verlichting en het
academisch classicisme, waarin men voortdurend de oude klassieken probeerde te imiteren. De kunstenaar was in de
Romantiek niet langer een nabootser van klassieke kunst, maar werd zelf een schepper. Hij werkte vanuit het persoonlijke
gevoel. Kunst werd de 'individuele expressie van individuele emotie'.
In deze 19e-eeuwse levenshouding was de ervaring van het individu uitgangspunt. Vanuit een negatieve kijk op de eigen
tijd met industrie, rationalisme en materialisme werd er idealiserend naar het verleden gekeken. Dit gevoel werd hoger
aangeslagen dan gezond verstand, want de romanticus leefde in onvrede met de maatschappij: hij 'vluchtte' uit het hier en
nu naar andere culturen, naar het verleden, in sprookjes of in de natuur. Met weemoed verlangde men naar terug naar de
Middeleeuwen, vanuit het idee dat het leven toen nog puur en zuiver was.
In de beeldende kunst lag het hoogtepunt van de Romantiek tussen 1820 en 1850.
Schilderkunst:
- Contrast in lichtinval en kleur (opwekken van sferen)
- Beweeglijke schilderachtige stijl
- Onderwerpen: historisch, exotisch en natuurlijk
- Schets werd spontane kunstuiting, waarin persoonlijke handschrift van kunstenaar zichtbaar mocht zijn.
-
Rol van kunstenaar:
Voor het eerst in de geschiedenis werden kunstenaars niet beïnvloed door opdrachtgevers en academische of traditionele
regels. Zij drukten hun eigen gevoel uit in hun kunst
De Romantische kunstenaar kenmerkt zich door:
imaginatie - verbeeldingskracht
intuïtie - het gevoel kent de waarheid
idealisme - geloof in een betere wereld
inspiratie - het gevoel is de bron
individualiteit - kunst is persoonlijk en origineel
Kunstenaars:
Caspar David Friedrich
- Natuur onderwerpen in de schilderkunst
William Turner
- Natuur onderwerpen in de schilderkunst
Eugène Delacroix
19e eeuw
(Neo)Classicisme (1770-1830)
Het woord classicisme of neoclassicisme wordt gebruikt voor de 18e en 19e eeuwse kunst die door de klassieke cultuur
werd geïnspireerd. Men had genoeg van de bombastische dramatiek van de Barok en de uitbundige decoratie van de
Rococo. Als reactie keerde men terug naar strenge, heldere en zuivere vormen. In tegenstelling tot de renaissance volgde
het classicisme de klassieken niet alleen naar de geest, maar ook naar de letter. Naar vorm en inhoud (De klassieke
oudheid diende niet als inspiratiebron maar werd droog geïmiteerd). Classicisme of Neoclassicisme als stijlbegrip duidt de
kunst aan van het tijdvak tussen 1770 en 1830. In Nederland is de term classicisme gebruikelijk, in Frankrijk, Engeland en
Italië spreekt men van Neoclassicisme.
Rol van kunstenaar:
Er werd gewerkt naar de opgestelde academische regels, gericht op studies naar de klassieke oudheid over de
esthetische waarde van kunst. Kunst om kunst te bedrijven. Eigen wijze van toepassing hiervan. Kunstenaar mist de
aansluiting met de maatschappij en de technische industriële samenleving. Opdrachtgever kerk en adel verdwijnt. Burgerij
wordt belangrijk.
Belangrijk:
Rond 1750 worden Pompeji en Herculaneum ontdekt: twee Romeinse steden die in de eerste eeuw nC onder de lava van
een spuwende Vesuvius werden bedolven.
- Industrialisatie: snelle technische ontwikkelingen waaronder de stoommachine.
- Rationalisme: (verstand en kennis belangrijker dan emotie) Wetenschap belangrijk, behoefte aan kennis,
encyclopedie,
- Verlichting
- Franse revolutie: Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, geloof en gezag worden afgewezen opkomst van de
burgerij, absolutisme komt onder druk te staan.
- Empirische denken (vanuit eigen ervaringen)
- Geschiedenis van eigen volk, en Klassieken
- De geschriften van Winckelman
- Academie des Beaux Arts en de Salons waren sturend en bepaalde de regels van esthetiek en wat kunst was en
waar het aan moest voldoen.
Schilderkunst:
- Afbeeldingen waren historisch met soms parallellen met eigen politieke situatie. Men registreerde wat men
zag.
- Tekenachtige schildertechniek
- Omtreklijnen (contour) is belangrijk
- Vrij vlakke wijze van inkleuren, koel kleurgebruik
- Reliëfachtige dieptewerking
- Techniek was belangrijk: menselijk lichaam perfect van vorm en er werd kundig met lichtval gewerkt.
- Figuren koel en bloedeloos. Zakelijk weergegeven in een pose
- Composities; eenvoudig en streng (naar strenge regels van de academie des beaux arts en de salons).
, Empire = stroming binnen het neoclassicisme.
- Versierende stijl in interieur en meubelkunst tijdens het bewind van Napoleon l
Kunstenaars:
Dominique Ingres
Jacque Louis David
Romantiek (1800-1850)
Tijd van eindeloos verlangen, tragiek en heldendom
De Romantiek begon als een literaire beweging in Duitsland, Engeland en Frankrijk. Aan het eind van de achttiende eeuw
(de eeuw van de Rede) kreeg men genoeg van de rationalistische manier van denken van de Verlichting en het
academisch classicisme, waarin men voortdurend de oude klassieken probeerde te imiteren. De kunstenaar was in de
Romantiek niet langer een nabootser van klassieke kunst, maar werd zelf een schepper. Hij werkte vanuit het persoonlijke
gevoel. Kunst werd de 'individuele expressie van individuele emotie'.
In deze 19e-eeuwse levenshouding was de ervaring van het individu uitgangspunt. Vanuit een negatieve kijk op de eigen
tijd met industrie, rationalisme en materialisme werd er idealiserend naar het verleden gekeken. Dit gevoel werd hoger
aangeslagen dan gezond verstand, want de romanticus leefde in onvrede met de maatschappij: hij 'vluchtte' uit het hier en
nu naar andere culturen, naar het verleden, in sprookjes of in de natuur. Met weemoed verlangde men naar terug naar de
Middeleeuwen, vanuit het idee dat het leven toen nog puur en zuiver was.
In de beeldende kunst lag het hoogtepunt van de Romantiek tussen 1820 en 1850.
Schilderkunst:
- Contrast in lichtinval en kleur (opwekken van sferen)
- Beweeglijke schilderachtige stijl
- Onderwerpen: historisch, exotisch en natuurlijk
- Schets werd spontane kunstuiting, waarin persoonlijke handschrift van kunstenaar zichtbaar mocht zijn.
-
Rol van kunstenaar:
Voor het eerst in de geschiedenis werden kunstenaars niet beïnvloed door opdrachtgevers en academische of traditionele
regels. Zij drukten hun eigen gevoel uit in hun kunst
De Romantische kunstenaar kenmerkt zich door:
imaginatie - verbeeldingskracht
intuïtie - het gevoel kent de waarheid
idealisme - geloof in een betere wereld
inspiratie - het gevoel is de bron
individualiteit - kunst is persoonlijk en origineel
Kunstenaars:
Caspar David Friedrich
- Natuur onderwerpen in de schilderkunst
William Turner
- Natuur onderwerpen in de schilderkunst
Eugène Delacroix
