De late middeleeuwen
De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane
samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke macht het
primaat behoorde te hebben
De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van kruistochten
Het begin van staatsvorming en centralisatie
De steden komen weer tot bloei
De opbrengsten in de landbouw werden steeds groter
Oorzaken:
- Door het nieuwe drieslagstelsel (= manier om een graanakker zo nuttig mogelijk te gebruiken, door
een jaar een derde van het land in de herfst te zaaien, een derde van het land in de lente en een
derde van het land braak te laten liggen).
- Woeste gronden werden vaker gebruikt voor akkers.
- Er kwamen ijzeren ploegen, deze konden de plaggen losscheuren, maar ook omkeren.
Gevolgen:
- De bevolking kon groeien, boeren gingen de overschotten verkopen op de markt.
- De handel nam toe, producten werden uitgewisseld en er kwam ook lange afstandshandel.
- Gevolgen:
- Handelscentra groeiden uit tot nieuwe steden en steden gingen nauw samenwerken.
(bescherming van reizende kooplieden en handelsvoordelen)
- Koningen en landsheren wilden de handel bevorderen, markten brachten namelijk welvaart.
(leenmannen werden gebruikt om de wegen te beschermen voor kooplieden)
- Er kwam naar geld en zo ontstond de geldeconomie, (= economie waarin geld het voornaamste
ruilmiddel is) op deze manier ontstonden banken en geldwisselaars.
Handelaren vormden handelaarsgemeenschappen in de buurt van rijke mensen.
Gevolgen:
- Bewoners gingen onderhandelen met de baas is het gebied, zij vroegen dan op privileges (recht om
jaarmarkt te houden, eigen rechtspraak en tolvrijheid). Daarnaast werd er gevraagd om een
verdedigingsmuur om hun nederzetting te leggen.
- Kreeg zij deze rechten spreken we van stadsrecht (= het recht van een plaats op eigen bestuur en
eigen rechtspraak).
- Landheer deed dit graag, want kreeg belasting en militaire steun.
Stadsbewoners
- Burgerij: mensen met burgerrecht.(werden berecht door stadsgenoten.
- Patriciërs: rijke en machtige families die bestuursfunctie vervulden.
- Burgers zonder burgerrecht: trokken vaak van platteland naar de stad. Konden bij de burgerij
komen door te trouwen of een geldsom te betalen.
- Zorgde voor gilden (= vereniging van mensen met hetzelfde beroep die de gezamenlijke belangen
behartigt.
Er was niet alleen sprake van groei de zwarte dood (de pest) kwam. Er kwam een crisis in de
landbouw, de vraag werd minder en ze ook de prijzen. Toch bleef de lange afstandshandel groeien,
mensen die het overleefden gingen in luxere producten handelen. (14 e a 15e eeuw)
Feodale stelsel viel uiteen, burgers konden zich door de geldeconomie zelf beschermen.
De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane
samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke macht het
primaat behoorde te hebben
De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van kruistochten
Het begin van staatsvorming en centralisatie
De steden komen weer tot bloei
De opbrengsten in de landbouw werden steeds groter
Oorzaken:
- Door het nieuwe drieslagstelsel (= manier om een graanakker zo nuttig mogelijk te gebruiken, door
een jaar een derde van het land in de herfst te zaaien, een derde van het land in de lente en een
derde van het land braak te laten liggen).
- Woeste gronden werden vaker gebruikt voor akkers.
- Er kwamen ijzeren ploegen, deze konden de plaggen losscheuren, maar ook omkeren.
Gevolgen:
- De bevolking kon groeien, boeren gingen de overschotten verkopen op de markt.
- De handel nam toe, producten werden uitgewisseld en er kwam ook lange afstandshandel.
- Gevolgen:
- Handelscentra groeiden uit tot nieuwe steden en steden gingen nauw samenwerken.
(bescherming van reizende kooplieden en handelsvoordelen)
- Koningen en landsheren wilden de handel bevorderen, markten brachten namelijk welvaart.
(leenmannen werden gebruikt om de wegen te beschermen voor kooplieden)
- Er kwam naar geld en zo ontstond de geldeconomie, (= economie waarin geld het voornaamste
ruilmiddel is) op deze manier ontstonden banken en geldwisselaars.
Handelaren vormden handelaarsgemeenschappen in de buurt van rijke mensen.
Gevolgen:
- Bewoners gingen onderhandelen met de baas is het gebied, zij vroegen dan op privileges (recht om
jaarmarkt te houden, eigen rechtspraak en tolvrijheid). Daarnaast werd er gevraagd om een
verdedigingsmuur om hun nederzetting te leggen.
- Kreeg zij deze rechten spreken we van stadsrecht (= het recht van een plaats op eigen bestuur en
eigen rechtspraak).
- Landheer deed dit graag, want kreeg belasting en militaire steun.
Stadsbewoners
- Burgerij: mensen met burgerrecht.(werden berecht door stadsgenoten.
- Patriciërs: rijke en machtige families die bestuursfunctie vervulden.
- Burgers zonder burgerrecht: trokken vaak van platteland naar de stad. Konden bij de burgerij
komen door te trouwen of een geldsom te betalen.
- Zorgde voor gilden (= vereniging van mensen met hetzelfde beroep die de gezamenlijke belangen
behartigt.
Er was niet alleen sprake van groei de zwarte dood (de pest) kwam. Er kwam een crisis in de
landbouw, de vraag werd minder en ze ook de prijzen. Toch bleef de lange afstandshandel groeien,
mensen die het overleefden gingen in luxere producten handelen. (14 e a 15e eeuw)
Feodale stelsel viel uiteen, burgers konden zich door de geldeconomie zelf beschermen.
