Hoofdstuk 17 – Externe verslaggeving
Belanghebbenden en publicatieplicht
Informatie over het (financiële) reilen en zeilen van de onderneming zal ook aan anderen moeten
worden verstrekt. Er moet naast interne ook aan externe verslaggeving worden gedaan.
Wie zijn belanghebbende bij externe verslaggeving?
- Financiële pers
- Actiegroepen
- Geïnteresseerd publiek
- Leveranciers
- Fiscus
o Deelgerechtigde in de winst van de
onderneming, moet op grond van de
belastingwet de voor de heffing
benodigde informatie verschaffen.
- Banken
o Verkeren in de positie dat zij voor
hen relevante informatie over
solvabiliteit en rentabiliteit
verkrijgen,, voor het over gaan tot
het verstrekken van een lening.
- Werknemers
o De wet op de ondernemingsraden verplicht de bedrijfsleiding om hierover informatie
te verstrekken.
- Aandeelhouders
- Management
o Eigenaren, de directie is wettelijk verplicht rekening en verantwoording af te leggen
aan de aandeelhouders.
Externe verslaggeving heeft een extra dimensie ten opzichte van interne verslaggeving. Dit omdat het
voorstelbaar is dat de ondernemingsleiding in de gepubliceerde jaarrekening een rooskleuriger beeld
geeft van de financiële positie, dan in werkelijkheid het geval is. Er kunnen hier verschillende
redenen voor zijn, o.a.:
- Het veiligstellen van bonussen
- Het voorkomen van ontevredenheid bij aandeelhouders
- Het openhouden van de mogelijkheid om tegen gunstige voorwaarden kredieten op te
kunnen nemen.
Het opfleuren van de jaarrekening staat bekend als creative accounting. Het is de controlerende
accountant die hier als “waakhond” tegen hoort de fungeren.
In de meeste landen heeft de overheid ondernemingen die als rechtspersoon worden gedreven
verplicht om informatie over hun financiële situatie openbaar te maken. Dit noemen we de
publicatieplicht.
, Deze publicatie vind plaats in de vorm van een jaarverslag, welke drie onderdelen bevat:
- De jaarrekening
o Balans
o Resultatenrekening
o Toelichting op beide stukken
- Het verslag van de directie
o Gang van zaken in boekjaar
o Toekomstparagraaf
- Overige gegevens
o Accountantsverslag
Controleplicht voor grote en middelgrote ondernemingen.
Binnen de EU mogen landen ervoor kiezen om aan grotere ondernemingen meer informatieve
verplichtingen op te leggen dan aan kleineren.
Jaarrekening
Verslaggevingsregels
Binnen de EU gelden twee verschillende regelgevingen met betrekking tot de jaarrekening. Alle
beursgenoteerde ondernemingen zijn verplicht om de IFRS (International Financial Reporting
Standards) toe te passen. Deze regelgeving is opgesteld door de IASB (International Accounting
Standards Board). Dit is een organisatie die zich ten doel stelt om op mondiaal niveau te komen tot
eenduidige verslaggevingsregels. De IFRS is gericht op het mogelijk maken van vergelijking van
winstcijfers tussen internationaal opererende ondernemingen..
Niet beursgenoteerde ondernemingen vallen onder de wettelijke regels van het land van vestiging.
Deze regels hebben vanuit de EU normen gekregen waar minimaal aan voldoen dient te worden,
maar er is ook veel overgelaten aan de wetgevers van de lidstaten zelf.
In Nederland zijn de wettelijke regels te vinden in Boek 2, Titel 9 van het BW. Deze regels staan
bekend door de grote speelruimte die ze bieden aan de ondernemingsleiding bij het opstellen van de
jaarrekening. Ook mag er in Nederland door niet beursgenoteerde ondernemingen gekozen worden
om vrijwillig de regels van het IFRS toe te passen.
Als de Nederlandse wet wordt toegepast bestaat de jaarrekening uit de balans, resultatenrekening
en een toelichting op beide stukken. Bij de IFRS komt hier ook het kasstroomoverzicht nog bijl.
De verplichting om de IFRS te volgen, geldt alleen voor de geconsolideerde jaarrekening. Dit is de
jaarrekening die een beeld geeft van de financiële positie van het hele concern. De
vennootschappelijke jaarrekening mag opgesteld worden via de nationale wetgeving.
Basisprincipes
Voor het opstellen van een jaarrekening gelden een aantal fundamentele uitgangspunten waarmee
rekening moet worden gehouden. Deze basisprincipes hebben het doel de jaarrekening relevant en
betrouwbaar te maken. Er zijn verschillende basisprincipes, welke hieronder worden besproken.
Belanghebbenden en publicatieplicht
Informatie over het (financiële) reilen en zeilen van de onderneming zal ook aan anderen moeten
worden verstrekt. Er moet naast interne ook aan externe verslaggeving worden gedaan.
Wie zijn belanghebbende bij externe verslaggeving?
- Financiële pers
- Actiegroepen
- Geïnteresseerd publiek
- Leveranciers
- Fiscus
o Deelgerechtigde in de winst van de
onderneming, moet op grond van de
belastingwet de voor de heffing
benodigde informatie verschaffen.
- Banken
o Verkeren in de positie dat zij voor
hen relevante informatie over
solvabiliteit en rentabiliteit
verkrijgen,, voor het over gaan tot
het verstrekken van een lening.
- Werknemers
o De wet op de ondernemingsraden verplicht de bedrijfsleiding om hierover informatie
te verstrekken.
- Aandeelhouders
- Management
o Eigenaren, de directie is wettelijk verplicht rekening en verantwoording af te leggen
aan de aandeelhouders.
Externe verslaggeving heeft een extra dimensie ten opzichte van interne verslaggeving. Dit omdat het
voorstelbaar is dat de ondernemingsleiding in de gepubliceerde jaarrekening een rooskleuriger beeld
geeft van de financiële positie, dan in werkelijkheid het geval is. Er kunnen hier verschillende
redenen voor zijn, o.a.:
- Het veiligstellen van bonussen
- Het voorkomen van ontevredenheid bij aandeelhouders
- Het openhouden van de mogelijkheid om tegen gunstige voorwaarden kredieten op te
kunnen nemen.
Het opfleuren van de jaarrekening staat bekend als creative accounting. Het is de controlerende
accountant die hier als “waakhond” tegen hoort de fungeren.
In de meeste landen heeft de overheid ondernemingen die als rechtspersoon worden gedreven
verplicht om informatie over hun financiële situatie openbaar te maken. Dit noemen we de
publicatieplicht.
, Deze publicatie vind plaats in de vorm van een jaarverslag, welke drie onderdelen bevat:
- De jaarrekening
o Balans
o Resultatenrekening
o Toelichting op beide stukken
- Het verslag van de directie
o Gang van zaken in boekjaar
o Toekomstparagraaf
- Overige gegevens
o Accountantsverslag
Controleplicht voor grote en middelgrote ondernemingen.
Binnen de EU mogen landen ervoor kiezen om aan grotere ondernemingen meer informatieve
verplichtingen op te leggen dan aan kleineren.
Jaarrekening
Verslaggevingsregels
Binnen de EU gelden twee verschillende regelgevingen met betrekking tot de jaarrekening. Alle
beursgenoteerde ondernemingen zijn verplicht om de IFRS (International Financial Reporting
Standards) toe te passen. Deze regelgeving is opgesteld door de IASB (International Accounting
Standards Board). Dit is een organisatie die zich ten doel stelt om op mondiaal niveau te komen tot
eenduidige verslaggevingsregels. De IFRS is gericht op het mogelijk maken van vergelijking van
winstcijfers tussen internationaal opererende ondernemingen..
Niet beursgenoteerde ondernemingen vallen onder de wettelijke regels van het land van vestiging.
Deze regels hebben vanuit de EU normen gekregen waar minimaal aan voldoen dient te worden,
maar er is ook veel overgelaten aan de wetgevers van de lidstaten zelf.
In Nederland zijn de wettelijke regels te vinden in Boek 2, Titel 9 van het BW. Deze regels staan
bekend door de grote speelruimte die ze bieden aan de ondernemingsleiding bij het opstellen van de
jaarrekening. Ook mag er in Nederland door niet beursgenoteerde ondernemingen gekozen worden
om vrijwillig de regels van het IFRS toe te passen.
Als de Nederlandse wet wordt toegepast bestaat de jaarrekening uit de balans, resultatenrekening
en een toelichting op beide stukken. Bij de IFRS komt hier ook het kasstroomoverzicht nog bijl.
De verplichting om de IFRS te volgen, geldt alleen voor de geconsolideerde jaarrekening. Dit is de
jaarrekening die een beeld geeft van de financiële positie van het hele concern. De
vennootschappelijke jaarrekening mag opgesteld worden via de nationale wetgeving.
Basisprincipes
Voor het opstellen van een jaarrekening gelden een aantal fundamentele uitgangspunten waarmee
rekening moet worden gehouden. Deze basisprincipes hebben het doel de jaarrekening relevant en
betrouwbaar te maken. Er zijn verschillende basisprincipes, welke hieronder worden besproken.
