Hoofdstuk 21 – Deelnemingen en consolidatie
Deelnemingen
Ondernemingen bezitten vaak aandelen in andere ondernemingen. Voor het houden van zo’n
kapitaalbelang kunnen verschillende redenen zijn, zoals:
- De aandelen worden gehouden om tijdelijk overtollig kasgeld rendabel te maken. Er is dan
sprake van een belegging.
- De aandelen worden gekocht omdat de koper voordelen van dat aandelenbezit verwacht
voor zijn eigenbedrijfsactiviteiten. Er is dan sprake van een deelneming.
Belegging:
- Doel: Kasgeld rendabel maken, dividend en koerswinst.
- Belang van minder dan 20%
- Waardering op basis van aanschafprijs of beurswaarde.
Deelneming:
- Doel: Voordelen voor de eigen werkzaamheden.
- Belang van minstens 20%
- Waardering op basis van nettovermogenswaarde
De nettovermogenswaarde is de waarde van de achterliggende activa en passiva van de deelneming.
Indien bij de verwerving meer wordt betaald dan de saldowaarde van die activa en passiva, is er
sprake van goodwill. Dit is de meerwaarde die niet op de balans van de deelneming is terug te
vinden.
Consolidatie van 100%- deelnemingen
Een moedermaatschappij is een onderneming die de meerderheid van de aandelen in een of meer
andere ondernemingen bezit.
Als het deelnemingspercentage boven de 50% komt, heeft de deelnemer overheersende
zeggenschap in de deelneming. Er ontstaat een groep en de deelneming wordt een
groepsmaatschappij.
Als er sprake is van een groepsverhouding, krijgt de moedermaatschappij te maken met verregaande
informatieverplichtingen: Er moet een geconsolideerde jaarrekening in het jaarverslag worden
opgenomen. Dit is een jaarrekening die de financiële positie weergeeft alsof alle tot de groep
behorende ondernemingen een enkele onderneming vormen. In het jaarverslag van het groepshoofd
worden dus twee jaarrekeningen opgenomen: Die van de moedermaatschappij zelf en de
geconsolideerde jaarrekening.
Als een geconsolideerde jaarrekening wordt opgenomen, hoeven de dochtermaatschappijen geen
eigen jaarverslag te publiceren. Mits de moedermaatschappij zich hoofdelijk aansprakelijk stelt voor
de schulden.
Deelnemingen
Ondernemingen bezitten vaak aandelen in andere ondernemingen. Voor het houden van zo’n
kapitaalbelang kunnen verschillende redenen zijn, zoals:
- De aandelen worden gehouden om tijdelijk overtollig kasgeld rendabel te maken. Er is dan
sprake van een belegging.
- De aandelen worden gekocht omdat de koper voordelen van dat aandelenbezit verwacht
voor zijn eigenbedrijfsactiviteiten. Er is dan sprake van een deelneming.
Belegging:
- Doel: Kasgeld rendabel maken, dividend en koerswinst.
- Belang van minder dan 20%
- Waardering op basis van aanschafprijs of beurswaarde.
Deelneming:
- Doel: Voordelen voor de eigen werkzaamheden.
- Belang van minstens 20%
- Waardering op basis van nettovermogenswaarde
De nettovermogenswaarde is de waarde van de achterliggende activa en passiva van de deelneming.
Indien bij de verwerving meer wordt betaald dan de saldowaarde van die activa en passiva, is er
sprake van goodwill. Dit is de meerwaarde die niet op de balans van de deelneming is terug te
vinden.
Consolidatie van 100%- deelnemingen
Een moedermaatschappij is een onderneming die de meerderheid van de aandelen in een of meer
andere ondernemingen bezit.
Als het deelnemingspercentage boven de 50% komt, heeft de deelnemer overheersende
zeggenschap in de deelneming. Er ontstaat een groep en de deelneming wordt een
groepsmaatschappij.
Als er sprake is van een groepsverhouding, krijgt de moedermaatschappij te maken met verregaande
informatieverplichtingen: Er moet een geconsolideerde jaarrekening in het jaarverslag worden
opgenomen. Dit is een jaarrekening die de financiële positie weergeeft alsof alle tot de groep
behorende ondernemingen een enkele onderneming vormen. In het jaarverslag van het groepshoofd
worden dus twee jaarrekeningen opgenomen: Die van de moedermaatschappij zelf en de
geconsolideerde jaarrekening.
Als een geconsolideerde jaarrekening wordt opgenomen, hoeven de dochtermaatschappijen geen
eigen jaarverslag te publiceren. Mits de moedermaatschappij zich hoofdelijk aansprakelijk stelt voor
de schulden.
