Hoofdstuk 19 – Resultatenrekening
Categorische en functionele resultatenrekening
De resultatenrekening geeft een specificatie van opbrengsten, kosten en de winst. De kosten kunnen
op twee manieren verdeeld worden.
De categorale resultatenrekening geeft informatie over de omvang van de kostensoorten
(kostencategorieën). In de categorale resultatenrekening worden de kosten van het aantal in het
jaar geproduceerde stuks opgenomen. Omdat de omzet betrekking heeft op de in het jaar verkochte
aantallen, wordt de mutatie van de boekwaarde van de voorraad gereed product over het jaar
gebruikt om deze mismatch te herstellen.
Kosten gesplitst naar soort
Post ‘mutatie voorraad’ zorgt voor aansluiting tussen de omzet en kosten.
De functionele resultatenrekening geeft inzicht in de kosten van een aantal functies in het bedrijf: de
fabricage, de verkoopfunctie en de algemene beheersfunctie.
Kosten gesplitst naar functie.
Er kunnen zich resultaten voordoen die niet voortvloeien uit de normale bedrijfsuitvoering. Dit
kunnen o.a. schade door natuurrampen, onteigeningen of bijzondere waardeverminderingen zijn.
Deze bijzondere resultaten krijgen een aparte vermelding in de resultatenrekening.
Als een onderneming in verschillende branches of landen actief is, levert uitsplitsing van de
informatie een bijdrage aan het inzicht dat de lezer van de jaarrekening krijgt in de financiële positie.
Dit noemen we segmentatie.
Opbrengsten en kosten leiden tot winst en beïnvloeden de grootte van het eigen vermogen. Let wel
op, niet elke verandering van het eigen vermogen wordt veroorzaakt door gemaakte winsten of
verliezen. Het eigen vermogen kan ook veranderen als gevolg van vermogensverschuivingen tussen
de onderneming en eigenaren.
Rechtstreekse vermogensmutaties komen niet voor op de resultatenrekening.
Toegevoegde waarde
De nettowinst als maatstaf om het presteren van de onderneming te beoordelen, richt zich op de
eigenaren van het bedrijf. Dit geeft het bedrag aan dat voor de aandeelhouders beschikbaar is.
Het nettowinstbegrip gaat er van uit dat de onderneming bestaat ten behoeve van de
aandeelhouders en is als zodanig een zeer beperkt winstbegrip. Een onderneming wordt gezien als
een samenwerkingsverband van verschillende groeperingen. De werknemers zijn bijvoorbeeld
evenveel participant in de onderneming als de aandeelhouders.
Het begrip toegevoegde waarde kan worden omschreven als het totale inkomen dat gegenereerd
wordt ten behoeve van alle in de onderneming samenwerkende participanten.
Het publiceren van de toegevoegde waarde is niet verplicht in de jaarrekening. Wel publiceren
sommige grote ondernemingen dit in de toelichting als kengetal.
Categorische en functionele resultatenrekening
De resultatenrekening geeft een specificatie van opbrengsten, kosten en de winst. De kosten kunnen
op twee manieren verdeeld worden.
De categorale resultatenrekening geeft informatie over de omvang van de kostensoorten
(kostencategorieën). In de categorale resultatenrekening worden de kosten van het aantal in het
jaar geproduceerde stuks opgenomen. Omdat de omzet betrekking heeft op de in het jaar verkochte
aantallen, wordt de mutatie van de boekwaarde van de voorraad gereed product over het jaar
gebruikt om deze mismatch te herstellen.
Kosten gesplitst naar soort
Post ‘mutatie voorraad’ zorgt voor aansluiting tussen de omzet en kosten.
De functionele resultatenrekening geeft inzicht in de kosten van een aantal functies in het bedrijf: de
fabricage, de verkoopfunctie en de algemene beheersfunctie.
Kosten gesplitst naar functie.
Er kunnen zich resultaten voordoen die niet voortvloeien uit de normale bedrijfsuitvoering. Dit
kunnen o.a. schade door natuurrampen, onteigeningen of bijzondere waardeverminderingen zijn.
Deze bijzondere resultaten krijgen een aparte vermelding in de resultatenrekening.
Als een onderneming in verschillende branches of landen actief is, levert uitsplitsing van de
informatie een bijdrage aan het inzicht dat de lezer van de jaarrekening krijgt in de financiële positie.
Dit noemen we segmentatie.
Opbrengsten en kosten leiden tot winst en beïnvloeden de grootte van het eigen vermogen. Let wel
op, niet elke verandering van het eigen vermogen wordt veroorzaakt door gemaakte winsten of
verliezen. Het eigen vermogen kan ook veranderen als gevolg van vermogensverschuivingen tussen
de onderneming en eigenaren.
Rechtstreekse vermogensmutaties komen niet voor op de resultatenrekening.
Toegevoegde waarde
De nettowinst als maatstaf om het presteren van de onderneming te beoordelen, richt zich op de
eigenaren van het bedrijf. Dit geeft het bedrag aan dat voor de aandeelhouders beschikbaar is.
Het nettowinstbegrip gaat er van uit dat de onderneming bestaat ten behoeve van de
aandeelhouders en is als zodanig een zeer beperkt winstbegrip. Een onderneming wordt gezien als
een samenwerkingsverband van verschillende groeperingen. De werknemers zijn bijvoorbeeld
evenveel participant in de onderneming als de aandeelhouders.
Het begrip toegevoegde waarde kan worden omschreven als het totale inkomen dat gegenereerd
wordt ten behoeve van alle in de onderneming samenwerkende participanten.
Het publiceren van de toegevoegde waarde is niet verplicht in de jaarrekening. Wel publiceren
sommige grote ondernemingen dit in de toelichting als kengetal.
