Eindwerkstuk
Levensbeschouwelijke
vorming
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 2
Literatuuronderzoek...................................................................................................................................... 3
Praktijk.......................................................................................................................................................... 7
Conclusie..................................................................................................................................................... 11
Mijn visie..................................................................................................................................................... 13
Praktijkproduct............................................................................................................................................ 15
Bronnen....................................................................................................................................................... 19
Bijlage......................................................................................................................................................... 20
,Inleiding
Voor het afronden van het vak Levensbeschouwing, had ik snel en besluit genomen over het
onderwerp waar ik me in wilde verdiepen.
Een combinatie van kinderenboeken met levensbeschouwing op een basisschool vind ik heel
interessant.
Dit lijkt me interessant omdat ik heb gemerkt dat Bijbelverhalen niet altijd gemakkelijk te
begrijpen zijn voor jonge kinderen, en vaak wordt er weinig of geen aandacht besteed aan
het omzetten van Bijbelverhalen in hun eigen verhalen. Ik wil me concentreren op de
onderbouw omdat ik mij specialiseer in dit werk. Tijdens de stage kreeg ik de kans om
persoonlijk te ontdekken hoe ik kinderboeken kan gebruiken in godsdienstonderwijs. Ik hoop
erachter te komen of ik kinderboeken kan gebruiken en op welke manier in de
godsdienstlessen door middel van literatuuronderzoek, vragenlijstonderzoeken en een reeks
van lessen.
Hoofdvraag
Welke kinderboek kan ik koppelen aan een thema van ‘Kind op Maandag’?
Deelvragen
Wat is kind op maandag?
Welke visie en welke praktijkvoorbeelden hebben leerkrachten van basisschool op het
gebied van kinderboeken in combinatie met Kind op Maandag?
Welke activiteiten kunnen in een lessenserie met dit kinderboek uitgevoerd worden?
Welk kinderboek is geschikt om het thema uit Kind op Maandag aan te bieden en hoe
benadert dit boek het thema?
, Literatuuronderzoek
Van Koeven (Koeven, 2011) wees erop dat, volgens het onderzoek van Sanders (Sanders,
2006), voorlezen vooral wordt gezien als een middel om het leesplezier van leerlingen te
vergroten, zelflezen te stimuleren en taalontwikkeling te bevorderen. De ontwikkeling van
persoonlijke identiteit of de ontwikkeling van burgers noemt geen doelen. Mooren (Mooren,
2000) laat echter zien dat in de lagere groepen de aandacht voor het lezen van
prentenboeken gerelateerd is aan de uitgebreide identiteitsontwikkeling.
Het sleutelverhaal is een dagelijks verhaal dat wordt gebruikt als de sleutel om iets in een
ander verhaal te begrijpen. Wat Kind op Maandag betreft: dit is een verhaal om elke dag
over het verhaal van de Bijbel te leren (Koeven, 2011). In ‘Kind op Maandag’ is dit ook het
startpunt voor kringgesprekken en andere activiteiten.
In de Annie M. G. Schmidt-lezing (Kuyper, 2009) werd de bewustwording/cognitieve functie
herkend. Er wordt gezegd dat boeken kinderen kunnen opvoeden. Het boek activeert of
houdt hun fantasie in stand. Het boek toont ook de schoonheid van taal. Door middel van
boeken kunnen kinderen leren naar anderen te kijken, dus als dingen op een andere manier
gebeuren, zullen ze niet meteen ‘ruzie’ maken. Volgens Kuyper (Kuyper, 2009)geven
boekenkennis over goed en kwaad (Koeven, 2011).
Van Koeven (Koeven, 2011) vindt dat als leraren op protestants-christelijke scholen meer
betrokken zijn bij protestantse leestradities en algemene opvattingen over kinderboeken, ze
dit zeker zullen ontdekken uit de selectie van boeken en de omgang met boeken die passen
bij de identiteit van de school. Daarna zullen ze meer aandacht besteden aan boeken die
zinvol zijn voor de groei van kinderen.
Geconcludeerd kan worden dat leesonderwijs met pedagogische kwaliteit naar verwachting
gericht zal zijn op een positieve leescultuur, die wordt gekenmerkt door socialisatie in en via
kinderboeken, en gericht is op het bevorderen van de uitgebreide identiteitsontwikkeling
van kinderen. (Koeven, 2011)
Van Koeven (Koeven, 2011)beschrijft dat de manier waarop leraren persoonlijk over hun
schoolidentiteit denken, hun denken over kinderboeken bepaalt. Van daaruit kan ook
verklaard worden dat er binnen de school verschillende keuzes gemaakt kunnen worden.
Een leraar kan er bijvoorbeeld voor kiezen om het boek "Harry Potter" te lezen, en een
andere leraar zal het onmiddellijk uit de klas verwijderen, wat niet is toegestaan. Ook de
publiciteit van docenten speelt een belangrijke rol. Ouders of collega's zijn vaak bang dat
leraren contact met hen opnemen over de keuzes die ze maken. Bovendien, omdat ze niet
zeker weten of ze weerstand kunnen bieden, dus maak je zorgen over het met hen
bespreken.
Heylema (Heylema) vond het belangrijk om studenten te leren hoe ze hun opleiding kunnen
verrijken met verhalen. Feit is dat het verhaal het begrip van de wereld vergroot en fantasie
stimuleert. Op deze manier kunnen kinderen flexibel denken. Kinderen vinden het ook leuk
om de hoofdpersonen uit het verhaal te identificeren. Dit kan het kind emotionele steun
Levensbeschouwelijke
vorming
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 2
Literatuuronderzoek...................................................................................................................................... 3
Praktijk.......................................................................................................................................................... 7
Conclusie..................................................................................................................................................... 11
Mijn visie..................................................................................................................................................... 13
Praktijkproduct............................................................................................................................................ 15
Bronnen....................................................................................................................................................... 19
Bijlage......................................................................................................................................................... 20
,Inleiding
Voor het afronden van het vak Levensbeschouwing, had ik snel en besluit genomen over het
onderwerp waar ik me in wilde verdiepen.
Een combinatie van kinderenboeken met levensbeschouwing op een basisschool vind ik heel
interessant.
Dit lijkt me interessant omdat ik heb gemerkt dat Bijbelverhalen niet altijd gemakkelijk te
begrijpen zijn voor jonge kinderen, en vaak wordt er weinig of geen aandacht besteed aan
het omzetten van Bijbelverhalen in hun eigen verhalen. Ik wil me concentreren op de
onderbouw omdat ik mij specialiseer in dit werk. Tijdens de stage kreeg ik de kans om
persoonlijk te ontdekken hoe ik kinderboeken kan gebruiken in godsdienstonderwijs. Ik hoop
erachter te komen of ik kinderboeken kan gebruiken en op welke manier in de
godsdienstlessen door middel van literatuuronderzoek, vragenlijstonderzoeken en een reeks
van lessen.
Hoofdvraag
Welke kinderboek kan ik koppelen aan een thema van ‘Kind op Maandag’?
Deelvragen
Wat is kind op maandag?
Welke visie en welke praktijkvoorbeelden hebben leerkrachten van basisschool op het
gebied van kinderboeken in combinatie met Kind op Maandag?
Welke activiteiten kunnen in een lessenserie met dit kinderboek uitgevoerd worden?
Welk kinderboek is geschikt om het thema uit Kind op Maandag aan te bieden en hoe
benadert dit boek het thema?
, Literatuuronderzoek
Van Koeven (Koeven, 2011) wees erop dat, volgens het onderzoek van Sanders (Sanders,
2006), voorlezen vooral wordt gezien als een middel om het leesplezier van leerlingen te
vergroten, zelflezen te stimuleren en taalontwikkeling te bevorderen. De ontwikkeling van
persoonlijke identiteit of de ontwikkeling van burgers noemt geen doelen. Mooren (Mooren,
2000) laat echter zien dat in de lagere groepen de aandacht voor het lezen van
prentenboeken gerelateerd is aan de uitgebreide identiteitsontwikkeling.
Het sleutelverhaal is een dagelijks verhaal dat wordt gebruikt als de sleutel om iets in een
ander verhaal te begrijpen. Wat Kind op Maandag betreft: dit is een verhaal om elke dag
over het verhaal van de Bijbel te leren (Koeven, 2011). In ‘Kind op Maandag’ is dit ook het
startpunt voor kringgesprekken en andere activiteiten.
In de Annie M. G. Schmidt-lezing (Kuyper, 2009) werd de bewustwording/cognitieve functie
herkend. Er wordt gezegd dat boeken kinderen kunnen opvoeden. Het boek activeert of
houdt hun fantasie in stand. Het boek toont ook de schoonheid van taal. Door middel van
boeken kunnen kinderen leren naar anderen te kijken, dus als dingen op een andere manier
gebeuren, zullen ze niet meteen ‘ruzie’ maken. Volgens Kuyper (Kuyper, 2009)geven
boekenkennis over goed en kwaad (Koeven, 2011).
Van Koeven (Koeven, 2011) vindt dat als leraren op protestants-christelijke scholen meer
betrokken zijn bij protestantse leestradities en algemene opvattingen over kinderboeken, ze
dit zeker zullen ontdekken uit de selectie van boeken en de omgang met boeken die passen
bij de identiteit van de school. Daarna zullen ze meer aandacht besteden aan boeken die
zinvol zijn voor de groei van kinderen.
Geconcludeerd kan worden dat leesonderwijs met pedagogische kwaliteit naar verwachting
gericht zal zijn op een positieve leescultuur, die wordt gekenmerkt door socialisatie in en via
kinderboeken, en gericht is op het bevorderen van de uitgebreide identiteitsontwikkeling
van kinderen. (Koeven, 2011)
Van Koeven (Koeven, 2011)beschrijft dat de manier waarop leraren persoonlijk over hun
schoolidentiteit denken, hun denken over kinderboeken bepaalt. Van daaruit kan ook
verklaard worden dat er binnen de school verschillende keuzes gemaakt kunnen worden.
Een leraar kan er bijvoorbeeld voor kiezen om het boek "Harry Potter" te lezen, en een
andere leraar zal het onmiddellijk uit de klas verwijderen, wat niet is toegestaan. Ook de
publiciteit van docenten speelt een belangrijke rol. Ouders of collega's zijn vaak bang dat
leraren contact met hen opnemen over de keuzes die ze maken. Bovendien, omdat ze niet
zeker weten of ze weerstand kunnen bieden, dus maak je zorgen over het met hen
bespreken.
Heylema (Heylema) vond het belangrijk om studenten te leren hoe ze hun opleiding kunnen
verrijken met verhalen. Feit is dat het verhaal het begrip van de wereld vergroot en fantasie
stimuleert. Op deze manier kunnen kinderen flexibel denken. Kinderen vinden het ook leuk
om de hoofdpersonen uit het verhaal te identificeren. Dit kan het kind emotionele steun
