Kleine toets 3 (paragraaf 3.7 t/m 3.11)
Kennisvragen
1 (kort, 2p)
Welke redeneringen zijn juist?
A De draagkracht van een gebied is omgekeerd evenredig met de bevolkingsdruk.
B De waterbalans wordt verstoord wanneer de verdamping door ontbossing toeneemt.
C De dynamiek neemt toe als het ecosysteem vermindert.
D Landdegradatie heeft tot gevolg dat de biodiversiteit afneemt.
E Ontbossing vermindert bodemerosie omdat het regenwater beter infiltreert.
2 (kort, 2p)
Bekijk figuur 1.
Maak de juiste combinatie van letters en cijfers.
A Meer CO2 in de atmosfeer houdt warmte vast.
B Mondiale klimaatverandering door stijging temperatuur.
C Er is minder fotosynthese.
D Tropisch regenwoud wordt gekapt.
E Er wordt minder CO2 opgenomen uit de lucht.
figuur 1 Invulschema CO2-stroomschema
3 (kort, 1p)
Wat is de belangrijkste reden van de ontbossing in het Amazonegebied?
A aanleg stuwdammen
B commerciële houtkap
C landbouw en veeteelt
D landbouw, verbouw van voedselgewassen
E mijnbouw
4 (kort, 1p)
Beoordeel de volgende stellingen:
I Leefgebieden van indianen zijn afgebakend maar worden niet altijd gerespecteerd.
II De inheemse stammen verdienen aan de van nature aanwezige rijkdommen in het Amazonegebied
A Alleen I is juist.
B Alleen II is juist.
C Beide zijn juist.
D Beide zijn onjuist.
5 (kort, 1p)
Welke uitspraak is juist?
A Geweld en criminaliteit in favela’s worden door de overheid fanatiek bestreden.
B De meeste favelabewoners zijn van gemengde afkomst en hebben een donkere huidskleur.
C In de gated communities is voor de informele sector geen plaats.
D Favela’s aan de rand van de stad hebben betere levensomstandigheden dan de favela’s rondom
het stadscentrum.
© NOORDHOFF UITGEVERS 2018 TOETSEN 5 HAVO – 3 GEBIEDEN Brazilië
, 6 (kort, 1p)
De Bolsa Familia is een ‘conditional cash transfer’. Verklaar deze term.
7 (gemiddeld, 2p)
Bij de Bolsa Verde snijdt het mes aan twee kanten. Verklaar deze uitspraak door uit te leggen wat de
Bolsa Verde is en waarom dit een tweeledig positief effect heeft.
8 (gemiddeld, 2p)
De Braziliaanse overheid neemt maatregelen ter bescherming van het regenwoud in Amazonia.
Leg uit waarom dit van nationaal en internationaal belang is.
9 (kort, 1p)
In Braziliaanse steden is ruimtelijke segregatie een veelvoorkomend fenomeen. Soms woont heel rijk
pal naast heel arm. Hoe zorgen de rijken ervoor dat zij niet ‘lastiggevallen’ worden door de mensen uit
de lagere inkomensklassen?
10 (gemiddeld, 2p)
Bekijk figuur 2.
Leg uit waarom figuur 2 met achterstelling te maken heeft.
figuur 2 Analfabetisme naar huidskleur en per regio
Inzichtvragen
11 (gemiddeld, 1p)
Lees de tekst over FUNAI. Welke uitspraak is juist?
A Dat de FUNAI een overheidsdienst is, lijkt niet te stroken met de wens tot verdere exploitatie van het
regenwoud.
B De FUNAI streeft dezelfde doelen na als Greenpeace met als verschil dat zij zich gesteund voelt
door de overheid.
C Door het optreden van de FUNAI zal de sociale ongelijkheid in Brazilië vergroot worden en de Gini-
curve krommer worden.
D Het lukt de FUNAI om haar doelstellingen in de praktijk te realiseren als ze de medewerking hebben
van de grootgrondbezitters.
© NOORDHOFF UITGEVERS 2018 TOETSEN 5 HAVO – 3 GEBIEDEN Brazilië
Kennisvragen
1 (kort, 2p)
Welke redeneringen zijn juist?
A De draagkracht van een gebied is omgekeerd evenredig met de bevolkingsdruk.
B De waterbalans wordt verstoord wanneer de verdamping door ontbossing toeneemt.
C De dynamiek neemt toe als het ecosysteem vermindert.
D Landdegradatie heeft tot gevolg dat de biodiversiteit afneemt.
E Ontbossing vermindert bodemerosie omdat het regenwater beter infiltreert.
2 (kort, 2p)
Bekijk figuur 1.
Maak de juiste combinatie van letters en cijfers.
A Meer CO2 in de atmosfeer houdt warmte vast.
B Mondiale klimaatverandering door stijging temperatuur.
C Er is minder fotosynthese.
D Tropisch regenwoud wordt gekapt.
E Er wordt minder CO2 opgenomen uit de lucht.
figuur 1 Invulschema CO2-stroomschema
3 (kort, 1p)
Wat is de belangrijkste reden van de ontbossing in het Amazonegebied?
A aanleg stuwdammen
B commerciële houtkap
C landbouw en veeteelt
D landbouw, verbouw van voedselgewassen
E mijnbouw
4 (kort, 1p)
Beoordeel de volgende stellingen:
I Leefgebieden van indianen zijn afgebakend maar worden niet altijd gerespecteerd.
II De inheemse stammen verdienen aan de van nature aanwezige rijkdommen in het Amazonegebied
A Alleen I is juist.
B Alleen II is juist.
C Beide zijn juist.
D Beide zijn onjuist.
5 (kort, 1p)
Welke uitspraak is juist?
A Geweld en criminaliteit in favela’s worden door de overheid fanatiek bestreden.
B De meeste favelabewoners zijn van gemengde afkomst en hebben een donkere huidskleur.
C In de gated communities is voor de informele sector geen plaats.
D Favela’s aan de rand van de stad hebben betere levensomstandigheden dan de favela’s rondom
het stadscentrum.
© NOORDHOFF UITGEVERS 2018 TOETSEN 5 HAVO – 3 GEBIEDEN Brazilië
, 6 (kort, 1p)
De Bolsa Familia is een ‘conditional cash transfer’. Verklaar deze term.
7 (gemiddeld, 2p)
Bij de Bolsa Verde snijdt het mes aan twee kanten. Verklaar deze uitspraak door uit te leggen wat de
Bolsa Verde is en waarom dit een tweeledig positief effect heeft.
8 (gemiddeld, 2p)
De Braziliaanse overheid neemt maatregelen ter bescherming van het regenwoud in Amazonia.
Leg uit waarom dit van nationaal en internationaal belang is.
9 (kort, 1p)
In Braziliaanse steden is ruimtelijke segregatie een veelvoorkomend fenomeen. Soms woont heel rijk
pal naast heel arm. Hoe zorgen de rijken ervoor dat zij niet ‘lastiggevallen’ worden door de mensen uit
de lagere inkomensklassen?
10 (gemiddeld, 2p)
Bekijk figuur 2.
Leg uit waarom figuur 2 met achterstelling te maken heeft.
figuur 2 Analfabetisme naar huidskleur en per regio
Inzichtvragen
11 (gemiddeld, 1p)
Lees de tekst over FUNAI. Welke uitspraak is juist?
A Dat de FUNAI een overheidsdienst is, lijkt niet te stroken met de wens tot verdere exploitatie van het
regenwoud.
B De FUNAI streeft dezelfde doelen na als Greenpeace met als verschil dat zij zich gesteund voelt
door de overheid.
C Door het optreden van de FUNAI zal de sociale ongelijkheid in Brazilië vergroot worden en de Gini-
curve krommer worden.
D Het lukt de FUNAI om haar doelstellingen in de praktijk te realiseren als ze de medewerking hebben
van de grootgrondbezitters.
© NOORDHOFF UITGEVERS 2018 TOETSEN 5 HAVO – 3 GEBIEDEN Brazilië
