1. Tijd voor Geschiedenis
Vak geschiedenis = het beeld dat wij hebben van het leven van mensen in het verleden
Hierbij gaat het om geschiedenis als wetenschap. Het beeld van het verleden ontstaat door
het onderzoeken van bronnen. Geschiedenis kan ook ‘vroeger’, of ‘het verleden’ betekenen.
Bron = alles wat informatie geeft over het verleden Bronnen zijn de materiële sporen van het
verleden. Een bron is bijvoorbeeld een brief, een dagboek, een foto of een schilderij. Het
woord ‘bron’ betekent ook ‘oorsprong/begin’ of een plek waar water opborrelt uit de grond.
Eeuw = honderd jaar De zeventiende eeuw duurde van 1600 tot 1700.
Christelijke jaartelling = de jaartelling waarbij de geboorte van Jezus Christus het startpunt is
Deze jaartelling wordt vrijwel over de hele wereld gebruikt. Wordt ook wel de Gregoriaanse
jaartelling genoemd naar paus Gregorius XIII, die deze telling invoerde (1587).
Kenmerkend aspect = wat kenmerkend is voor een bepaalde tijd in het verleden Een
kenmerkend aspect wordt ook wel een kenmerk genoemd. Er zijn verspreid over alle tien
tijdvakken 49 kenmerkende aspecten
Vaardigheden
Wat bestudeerd een historicus:
1) Veranderingen (in de geschiedenis veranderen zaken voortdurend)
2) Continuïteit (zaken die korte of lange tijd hetzelfde blijven)
Kunnen ook tegelijkertijd voorkomen. Er is wel verandering, maar sommige dingen blijven hetzelfde.
Historicus gebruikt bronnen (gemaakt/geschreven door mensen), en moet onderscheiden of iets een:
1) Feit (waarheid staat vast, meetbaar door bron of instrument, feiten uit verleden lastig te
bewijzen. Weten vaak niet of een feit ook echt een feit is)
2) Mening (gekleurd of verdraaid, iedereen maakt iets op een andere manier mee, dus een
slaaf zal iets anders ervaren dan een koning of hooggeplaatst iemand.
, 2. Prehistorie
Ötzi, een jager
Ötzi = een 5.000 jaar oude ijsmummie.
Vindplaats: de Ötztaler Alpen, op de grens van Oostenrijk en Italië.
Door de ijslaag is hij en zijn spullen goed bewaart gebleven
Schoenen: zolen/berenhuid en bovenkant/hertenleer.
Muts: berenvel.
Jas: geitenleer
Riem: kalfsleer
Pijl en boog: in koker van hertenleer (oudste ooit gevonden) met half afgemaakte pijlen, afgesloten
met leren lap.
Ötzi was een jager uit boerendorp. Tijd jagers en verzamelaars was voorbij dit was te zien aan zijn
koperen bijl, daarvoor was tijd en kennis voor nodig en die hadden jagers en verzamelaars niet. Zijn
jas en riem geven aan dat er vee werd gehouden in zijn omgeving. Ook leefden ze in deze tijd
gezamenlijk van de landbouw, dus maken ze deel uit van een agrarische samenleving. In zo'n
boerenmaatschappij waren er dus ook nog mensen als Ötzi, die de jacht als middel van bestaan
hadden.
Na onderzoek van archeologen, er was nog geen schrift in de prehistorie, was zijn waarschijnlijke
doodsoorzaak Ötzi: na uitputtende bergtocht, na DNA-onderzoek bloedsporen van 4 mensen
gevonden op zijn lichaam en een stenen pijlpunt in zijn schouder. Hieraan waarschijnlijk overleden.
Archeologen onderzoeken het verleden door het bestuderen van niet-schriftelijke bronnen zoals
scherven, wapens, graven, resten van huizen en ook botten en lichamen van prehistorische mensen.
Over natuur, vuur en cultuur
Scheppingsleer – God heeft alle leven op aarde gemaakt
Evolutie theorie – ontstaan mens vanuit andere levenssoorten (aap>mens)
Homo = Mens
Homo Habilis (handige mens, 1e mensensoort):
- 2,5 miljoen jaar geleden
- Liep rechtop, op twee benen
- Maakte werktuigen, en eenvoudig gereedschap
- Grotere hersens vergeleken met andere levende wezens
Homo Sapiens (modern denkende mens)
- 160.000 jaar geleden
- Ontstaan in Afrika
Neanderthaler
- 160.000 jaar geleden
Vak geschiedenis = het beeld dat wij hebben van het leven van mensen in het verleden
Hierbij gaat het om geschiedenis als wetenschap. Het beeld van het verleden ontstaat door
het onderzoeken van bronnen. Geschiedenis kan ook ‘vroeger’, of ‘het verleden’ betekenen.
Bron = alles wat informatie geeft over het verleden Bronnen zijn de materiële sporen van het
verleden. Een bron is bijvoorbeeld een brief, een dagboek, een foto of een schilderij. Het
woord ‘bron’ betekent ook ‘oorsprong/begin’ of een plek waar water opborrelt uit de grond.
Eeuw = honderd jaar De zeventiende eeuw duurde van 1600 tot 1700.
Christelijke jaartelling = de jaartelling waarbij de geboorte van Jezus Christus het startpunt is
Deze jaartelling wordt vrijwel over de hele wereld gebruikt. Wordt ook wel de Gregoriaanse
jaartelling genoemd naar paus Gregorius XIII, die deze telling invoerde (1587).
Kenmerkend aspect = wat kenmerkend is voor een bepaalde tijd in het verleden Een
kenmerkend aspect wordt ook wel een kenmerk genoemd. Er zijn verspreid over alle tien
tijdvakken 49 kenmerkende aspecten
Vaardigheden
Wat bestudeerd een historicus:
1) Veranderingen (in de geschiedenis veranderen zaken voortdurend)
2) Continuïteit (zaken die korte of lange tijd hetzelfde blijven)
Kunnen ook tegelijkertijd voorkomen. Er is wel verandering, maar sommige dingen blijven hetzelfde.
Historicus gebruikt bronnen (gemaakt/geschreven door mensen), en moet onderscheiden of iets een:
1) Feit (waarheid staat vast, meetbaar door bron of instrument, feiten uit verleden lastig te
bewijzen. Weten vaak niet of een feit ook echt een feit is)
2) Mening (gekleurd of verdraaid, iedereen maakt iets op een andere manier mee, dus een
slaaf zal iets anders ervaren dan een koning of hooggeplaatst iemand.
, 2. Prehistorie
Ötzi, een jager
Ötzi = een 5.000 jaar oude ijsmummie.
Vindplaats: de Ötztaler Alpen, op de grens van Oostenrijk en Italië.
Door de ijslaag is hij en zijn spullen goed bewaart gebleven
Schoenen: zolen/berenhuid en bovenkant/hertenleer.
Muts: berenvel.
Jas: geitenleer
Riem: kalfsleer
Pijl en boog: in koker van hertenleer (oudste ooit gevonden) met half afgemaakte pijlen, afgesloten
met leren lap.
Ötzi was een jager uit boerendorp. Tijd jagers en verzamelaars was voorbij dit was te zien aan zijn
koperen bijl, daarvoor was tijd en kennis voor nodig en die hadden jagers en verzamelaars niet. Zijn
jas en riem geven aan dat er vee werd gehouden in zijn omgeving. Ook leefden ze in deze tijd
gezamenlijk van de landbouw, dus maken ze deel uit van een agrarische samenleving. In zo'n
boerenmaatschappij waren er dus ook nog mensen als Ötzi, die de jacht als middel van bestaan
hadden.
Na onderzoek van archeologen, er was nog geen schrift in de prehistorie, was zijn waarschijnlijke
doodsoorzaak Ötzi: na uitputtende bergtocht, na DNA-onderzoek bloedsporen van 4 mensen
gevonden op zijn lichaam en een stenen pijlpunt in zijn schouder. Hieraan waarschijnlijk overleden.
Archeologen onderzoeken het verleden door het bestuderen van niet-schriftelijke bronnen zoals
scherven, wapens, graven, resten van huizen en ook botten en lichamen van prehistorische mensen.
Over natuur, vuur en cultuur
Scheppingsleer – God heeft alle leven op aarde gemaakt
Evolutie theorie – ontstaan mens vanuit andere levenssoorten (aap>mens)
Homo = Mens
Homo Habilis (handige mens, 1e mensensoort):
- 2,5 miljoen jaar geleden
- Liep rechtop, op twee benen
- Maakte werktuigen, en eenvoudig gereedschap
- Grotere hersens vergeleken met andere levende wezens
Homo Sapiens (modern denkende mens)
- 160.000 jaar geleden
- Ontstaan in Afrika
Neanderthaler
- 160.000 jaar geleden
