Kennistoets 2.2
Gezondheidsbevordering en preventie
Toegepaste technologie
Basistechnologie
Ergonomie
Hogeschool Saxion
Leerjaar 2, kwartiel 2
2021-2022
1
,Gezondheidsbevordering en preventie
Een determinant is een beïnvloedende factor die ziekte, gezondheid, ect. veroorzaakt.
Model van Lalonde
Het model van Lalonde brengt een
gezondheidsprobleem in kaart door naar
verschillende factoren te kijken.
Biologie, omgeving en leefstijl/gedrag zijn
net zo belangrijk als medische zorg en
preventie
Ieder gezondheidsprobleem kan aan minimaal 1 gezondheidsdeterminant gekoppeld worden
Lalonde’s model wordt gebruikt als analyse methode onder de 4 determinanten
Verdere verdeling per determinant
Nieuw perspectief op gezondheid
Leefstijl en gedrag
De gezondheidsdeterminant leefstijl en gedrag omvat de beslissingen die een individu maakt die
invloed hebben op zijn/haar gezondheid. Hier kunnen zij wel of geen controle over hebben, dit
verschilt per individu. Persoonlijke besluiten en gewoonten die ongezond of ‘slecht’ zijn creëren
risico’s voor betreffend individu. Wanneer deze risico’s resulteren in ziekte of dood, dan kan de
leefstijl van dit individu gezien worden als de oorzaak of beïnvloedende factor van de ontstane ziekte
of dood.
“Geeft de invloed weer die het gedrag van mensen heeft op de gezondheid en op het ontstaan of
verergeren van gezondheidsproblemen. Bij deze gezondheidsdeterminant gaat het zowel om
iemands beweegredenen om zich op een bepaalde manier te gedragen als om het werkelijke gedrag”
(Sassen, 2018).
Gezondheidsvaardigheden
Informatie verwerven, begrijpen, beoordelen en gebruiken
Plannen, onderscheiden van hoofd- en bijzaken, prioriteiten stellen, schoolse vaardigheden,
abstraheren (abstractievermogen), de weg kunnen vinden in de zorg
2
,3
, Rol van vpk als gezondheidsbevorderaar (V&VN, 2012)
Kennis van:
Zelfmanagement, leefstijl, gedrag
Gezondheids- en gedragsdeterminanten
Gezond gedrag
De verpleegkundige heeft veel preventieve en curatieve taken om patiënten(groepen) aan te zetten
tot gezond gedrag. Zoals bijvoorbeeld voorlichting geven.
Vaardigheden en attitude:
Gegevens verzamelen
Uitvoeren interventies (individueel en collectief)
Versterken sociaal netwerk
Bemoeizorg
Respect voor opvattingen/rekening houdend met
Meedenken beleid
Endogene determinanten bestaan uit aangeboren- of verworven factoren. Het zijn fysiologische of
psychische factoren die zich in een lichaam afspelen en die invloed hebben op gezondheid en
gezondheidsproblemen.
Endogene determinanten:
Lichaamsgewicht
Bloeddruk
Serum (te hoog) cholesterol
Genetische factoren
Immuunsysteem
Persoonlijkheidskenmerken (psychologische factoren)
Verworven factoren:
Hoge bloeddruk
Afwijking in het immuunsysteem
Hoog cholesterolgehalte
Wisselende glucose spiegel
Overgewicht en obesitas
Psychische (on)gezondheid
Veroudering
4
Gezondheidsbevordering en preventie
Toegepaste technologie
Basistechnologie
Ergonomie
Hogeschool Saxion
Leerjaar 2, kwartiel 2
2021-2022
1
,Gezondheidsbevordering en preventie
Een determinant is een beïnvloedende factor die ziekte, gezondheid, ect. veroorzaakt.
Model van Lalonde
Het model van Lalonde brengt een
gezondheidsprobleem in kaart door naar
verschillende factoren te kijken.
Biologie, omgeving en leefstijl/gedrag zijn
net zo belangrijk als medische zorg en
preventie
Ieder gezondheidsprobleem kan aan minimaal 1 gezondheidsdeterminant gekoppeld worden
Lalonde’s model wordt gebruikt als analyse methode onder de 4 determinanten
Verdere verdeling per determinant
Nieuw perspectief op gezondheid
Leefstijl en gedrag
De gezondheidsdeterminant leefstijl en gedrag omvat de beslissingen die een individu maakt die
invloed hebben op zijn/haar gezondheid. Hier kunnen zij wel of geen controle over hebben, dit
verschilt per individu. Persoonlijke besluiten en gewoonten die ongezond of ‘slecht’ zijn creëren
risico’s voor betreffend individu. Wanneer deze risico’s resulteren in ziekte of dood, dan kan de
leefstijl van dit individu gezien worden als de oorzaak of beïnvloedende factor van de ontstane ziekte
of dood.
“Geeft de invloed weer die het gedrag van mensen heeft op de gezondheid en op het ontstaan of
verergeren van gezondheidsproblemen. Bij deze gezondheidsdeterminant gaat het zowel om
iemands beweegredenen om zich op een bepaalde manier te gedragen als om het werkelijke gedrag”
(Sassen, 2018).
Gezondheidsvaardigheden
Informatie verwerven, begrijpen, beoordelen en gebruiken
Plannen, onderscheiden van hoofd- en bijzaken, prioriteiten stellen, schoolse vaardigheden,
abstraheren (abstractievermogen), de weg kunnen vinden in de zorg
2
,3
, Rol van vpk als gezondheidsbevorderaar (V&VN, 2012)
Kennis van:
Zelfmanagement, leefstijl, gedrag
Gezondheids- en gedragsdeterminanten
Gezond gedrag
De verpleegkundige heeft veel preventieve en curatieve taken om patiënten(groepen) aan te zetten
tot gezond gedrag. Zoals bijvoorbeeld voorlichting geven.
Vaardigheden en attitude:
Gegevens verzamelen
Uitvoeren interventies (individueel en collectief)
Versterken sociaal netwerk
Bemoeizorg
Respect voor opvattingen/rekening houdend met
Meedenken beleid
Endogene determinanten bestaan uit aangeboren- of verworven factoren. Het zijn fysiologische of
psychische factoren die zich in een lichaam afspelen en die invloed hebben op gezondheid en
gezondheidsproblemen.
Endogene determinanten:
Lichaamsgewicht
Bloeddruk
Serum (te hoog) cholesterol
Genetische factoren
Immuunsysteem
Persoonlijkheidskenmerken (psychologische factoren)
Verworven factoren:
Hoge bloeddruk
Afwijking in het immuunsysteem
Hoog cholesterolgehalte
Wisselende glucose spiegel
Overgewicht en obesitas
Psychische (on)gezondheid
Veroudering
4
