4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Wat is cultuur?
Wanneer mensen veel en langdurig met elkaar omgaan ontwikkelen ze een eigen cultuur.
Cultuur is alle waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken die mensen
binnen een groep of samenleving met elkaar delen. Normen en waarden zijn belangrijke
cultuurkenmerken.
Dominante cultuur
De overheersende cultuur in een land of samenleving noemen we een dominante cultuur:
alle waarden, normen, gewoonten en anderen cultuurkenmerken die de meerderheid van
de bevolking met elkaar deelt.
Nederland kent een traditie van tolerantie: acceptatie dat mensen anders zijn, doen of
denken dan jij.
Subcultuur
Naast de dominante cultuur zijn er veel andere kleine subculturen. Er is sprake van een
subcultuur wanneer binnen een groep sommige waarden, normen, gewoonten en andere
cultuurkenmerken afwijken van de dominante cultuur.
Kenmerken van een subcultuur kunnen onderdeel van de dominante cultuur gaan uitmaken.
Maar kenmerken kunnen andersom ook uit de dominante cultuur verdwijnen.
Culturele diversiteit
Leven in een pluriforme samenleving betekent dat je om je heen een grote culturele
diversiteit ziet. Dat wil zeggen dat er veel verschillende subculturen en levensstijlen bestaan.
Die culturele verschillen hangen onder andere samen met deze 6 factoren.
Woonomgeving
Er zijn verschillen tussen leven in een stad en een leven in een dorp of op het platteland. In
een stad zijn mensen meer gewend aan drukte en letten minder elkaar op elkaar. In een
dorp is de onderlinge betrokkenheid vaak groter en mensen letten meer op elkaar.
Generatie
Er zijn culturele verschillen tussen jou en je ouders of grootouders. Je draagt andere kleren,
luistert naar andere muziek en doen andere dingen in je vrije tijd. Het is voor jongeren
moeilijk om een leven voor te stellen zonder een iPhone terwijl hun ouders daarin zijn
opgegroeid. Ouderen en jongeren hebben daardoor een ander referentiekader: alles wat je
bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en gewoonten.
Maatschappelijke positie
Opleiding, beroep en inkomen bepalen voor een belangrijk deel de maatschappelijke positie
die iemand inneemt.
, Gender
Verschillen tussen man en vrouw zijn niet alleen biologisch bepaald. We spreken ook wel van
gender, waarmee we de culturele verschillen tussen mannen en vrouwen aanduiden. Dit
heeft niet alleen te maken met de persoonlijke keuzes maar ook met rolpatronen: algemene
verwachtingen en opvattingen over hoe iemand zich hoort te gedragen.
Migratieachtergrond
Door migratie leven er in Nederland mensen met een uiteenlopende etnische achtergronden
samen. We spreken van etnische subculturen wanneer mensen zich onderling verbonden
voelen door een gemeenschappelijk land van herkomst en de daarbij horende waarden,
normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken.
Godsdienst
Bij elke godsdienst of kerk horen specifieke opvattingen, gebruiken en feestdagen. Bij alle
gelovigen zie je mensen die de voorschriften streng volgen en mensen die er losser en op
een persoonlijker manier mee omgaan. Overigens rekent meer 50% van de Nederlandse
bevolking zichzelf helemaal niet tot een godsdienst.
Cultuur in beweging
Sommige kenmerken van onze cultuur veranderen niet. Zoals het verbod op moord of
diefstal vinden we zo belangrijk dat we deze niet veranderen. Op andere gebieden zijn
culturen in ontwikkeling. Anders gezegd: cultuur is dynamisch en verschilt in de loop van tijd,
maar ook per plaats en per groep. Wat men beschouwt als normaal en abnormaal, kan per
generatie en per land anders zijn.
Wat is cultuur?
Wanneer mensen veel en langdurig met elkaar omgaan ontwikkelen ze een eigen cultuur.
Cultuur is alle waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken die mensen
binnen een groep of samenleving met elkaar delen. Normen en waarden zijn belangrijke
cultuurkenmerken.
Dominante cultuur
De overheersende cultuur in een land of samenleving noemen we een dominante cultuur:
alle waarden, normen, gewoonten en anderen cultuurkenmerken die de meerderheid van
de bevolking met elkaar deelt.
Nederland kent een traditie van tolerantie: acceptatie dat mensen anders zijn, doen of
denken dan jij.
Subcultuur
Naast de dominante cultuur zijn er veel andere kleine subculturen. Er is sprake van een
subcultuur wanneer binnen een groep sommige waarden, normen, gewoonten en andere
cultuurkenmerken afwijken van de dominante cultuur.
Kenmerken van een subcultuur kunnen onderdeel van de dominante cultuur gaan uitmaken.
Maar kenmerken kunnen andersom ook uit de dominante cultuur verdwijnen.
Culturele diversiteit
Leven in een pluriforme samenleving betekent dat je om je heen een grote culturele
diversiteit ziet. Dat wil zeggen dat er veel verschillende subculturen en levensstijlen bestaan.
Die culturele verschillen hangen onder andere samen met deze 6 factoren.
Woonomgeving
Er zijn verschillen tussen leven in een stad en een leven in een dorp of op het platteland. In
een stad zijn mensen meer gewend aan drukte en letten minder elkaar op elkaar. In een
dorp is de onderlinge betrokkenheid vaak groter en mensen letten meer op elkaar.
Generatie
Er zijn culturele verschillen tussen jou en je ouders of grootouders. Je draagt andere kleren,
luistert naar andere muziek en doen andere dingen in je vrije tijd. Het is voor jongeren
moeilijk om een leven voor te stellen zonder een iPhone terwijl hun ouders daarin zijn
opgegroeid. Ouderen en jongeren hebben daardoor een ander referentiekader: alles wat je
bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en gewoonten.
Maatschappelijke positie
Opleiding, beroep en inkomen bepalen voor een belangrijk deel de maatschappelijke positie
die iemand inneemt.
, Gender
Verschillen tussen man en vrouw zijn niet alleen biologisch bepaald. We spreken ook wel van
gender, waarmee we de culturele verschillen tussen mannen en vrouwen aanduiden. Dit
heeft niet alleen te maken met de persoonlijke keuzes maar ook met rolpatronen: algemene
verwachtingen en opvattingen over hoe iemand zich hoort te gedragen.
Migratieachtergrond
Door migratie leven er in Nederland mensen met een uiteenlopende etnische achtergronden
samen. We spreken van etnische subculturen wanneer mensen zich onderling verbonden
voelen door een gemeenschappelijk land van herkomst en de daarbij horende waarden,
normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken.
Godsdienst
Bij elke godsdienst of kerk horen specifieke opvattingen, gebruiken en feestdagen. Bij alle
gelovigen zie je mensen die de voorschriften streng volgen en mensen die er losser en op
een persoonlijker manier mee omgaan. Overigens rekent meer 50% van de Nederlandse
bevolking zichzelf helemaal niet tot een godsdienst.
Cultuur in beweging
Sommige kenmerken van onze cultuur veranderen niet. Zoals het verbod op moord of
diefstal vinden we zo belangrijk dat we deze niet veranderen. Op andere gebieden zijn
culturen in ontwikkeling. Anders gezegd: cultuur is dynamisch en verschilt in de loop van tijd,
maar ook per plaats en per groep. Wat men beschouwt als normaal en abnormaal, kan per
generatie en per land anders zijn.
