Samenvatting biologie TW3
Thema 7 – ecologie en milieu
§1 organismen
Ecologie: de wetenschap waarbij de wisselwerking tussen de organismen en hun
omgeving wordt bestudeerd
Populatie: een groep organismen van dezelfde soort in een bepaald gebied die zich
onderling kunnen voortplanten
Levensgemeenschap: alle populaties in een bepaald gebied samen
Biotische factoren: de organismen van een levensgemeenschap en de invloed die zij
uitoefenen op hun omgeving
Abiotische factoren: de invloeden vanuit de levenloze omgeving (temperatuur)
Alle abiotische factoren samen noem je de biotoop
Ecosysteem: min of meer begrensd gebied waarin een wisselwerking plaatsvindt
tussen verschillende biotische en abiotische factoren
Binnen een ecosysteem heeft elke soort zijn eigen habitat. Dat is het
leefgebied van een organisme (waar het voedsel vindt, verstopplekken, plek
waar het soortgenoten vindt)
De abiotische factoren bepalen of een gebied geschikt is als habitat voor een
organisme
, De abiotische factoren
Bodem
Bestaat uit een mengsel van bodemdeeltjes van verschillende grootte
Zand: grote bodemdeeltjes, veel lucht en weinig water
Klei: kleine bodemdeeltjes, weinig lucht en veel water
Humus: mengsel van organische en anorganische stoffen en micro-
organismen (reducenten). Humus verbetert de structuur van de bodem en
gaat uitspoeling van mineralen tegen.
Andere factoren: de pH, grondwaterstand, gehalte aan mineralen
Licht
Zonplanten groeien het best bij hoge lichtintensiteit, schaduwplanten bij lage
lichtintensiteit
De daglengte heeft bij veel organismen invloed op het tijdstip van
voortplanting (bloemvorming bij planten, paring bij dieren)
In zeeën en oceanen dringt alleen licht door in de bovenste lagen
Water
Planten zijn aangepast aan de beschikbare hoeveelheid water
Landplanten in een vochtig milieu hebben zwak ontwikkelde wortelstelsels,
bladeren met een dunne cuticula (waslaagje) en veel huidmondjes
In een droger milieu hebben planten beter ontwikkelde wortelstelsels die
dieper in de grond liggen, weinig huidmondjes en een dikke cuticula
Voor waterdieren zijn het zuurgehalte en zoutgehalte van het water van
belang
Temperatuur
De enzymactiviteit is afhankelijk van de temperatuur
Tolerantie
Elke soort heeft zijn eigen verspreidingsgebied (areaal) à het gebied waar
een soort op aarde voorkomt
Tolerantie à het vermogen van organismen om schommelingen in een
abiotische factor te verdragen. Soorten met een grote tolerantie hebben een
groot verspreidingsgebied
Optimum à de waarde van een abiotische factor die het gunstigst is voor het
organisme
Beperkende factor à abiotische factor die bepaalt of en hoeveel organismen
van een soort in een gebied kunnen overleven
Thema 7 – ecologie en milieu
§1 organismen
Ecologie: de wetenschap waarbij de wisselwerking tussen de organismen en hun
omgeving wordt bestudeerd
Populatie: een groep organismen van dezelfde soort in een bepaald gebied die zich
onderling kunnen voortplanten
Levensgemeenschap: alle populaties in een bepaald gebied samen
Biotische factoren: de organismen van een levensgemeenschap en de invloed die zij
uitoefenen op hun omgeving
Abiotische factoren: de invloeden vanuit de levenloze omgeving (temperatuur)
Alle abiotische factoren samen noem je de biotoop
Ecosysteem: min of meer begrensd gebied waarin een wisselwerking plaatsvindt
tussen verschillende biotische en abiotische factoren
Binnen een ecosysteem heeft elke soort zijn eigen habitat. Dat is het
leefgebied van een organisme (waar het voedsel vindt, verstopplekken, plek
waar het soortgenoten vindt)
De abiotische factoren bepalen of een gebied geschikt is als habitat voor een
organisme
, De abiotische factoren
Bodem
Bestaat uit een mengsel van bodemdeeltjes van verschillende grootte
Zand: grote bodemdeeltjes, veel lucht en weinig water
Klei: kleine bodemdeeltjes, weinig lucht en veel water
Humus: mengsel van organische en anorganische stoffen en micro-
organismen (reducenten). Humus verbetert de structuur van de bodem en
gaat uitspoeling van mineralen tegen.
Andere factoren: de pH, grondwaterstand, gehalte aan mineralen
Licht
Zonplanten groeien het best bij hoge lichtintensiteit, schaduwplanten bij lage
lichtintensiteit
De daglengte heeft bij veel organismen invloed op het tijdstip van
voortplanting (bloemvorming bij planten, paring bij dieren)
In zeeën en oceanen dringt alleen licht door in de bovenste lagen
Water
Planten zijn aangepast aan de beschikbare hoeveelheid water
Landplanten in een vochtig milieu hebben zwak ontwikkelde wortelstelsels,
bladeren met een dunne cuticula (waslaagje) en veel huidmondjes
In een droger milieu hebben planten beter ontwikkelde wortelstelsels die
dieper in de grond liggen, weinig huidmondjes en een dikke cuticula
Voor waterdieren zijn het zuurgehalte en zoutgehalte van het water van
belang
Temperatuur
De enzymactiviteit is afhankelijk van de temperatuur
Tolerantie
Elke soort heeft zijn eigen verspreidingsgebied (areaal) à het gebied waar
een soort op aarde voorkomt
Tolerantie à het vermogen van organismen om schommelingen in een
abiotische factor te verdragen. Soorten met een grote tolerantie hebben een
groot verspreidingsgebied
Optimum à de waarde van een abiotische factor die het gunstigst is voor het
organisme
Beperkende factor à abiotische factor die bepaalt of en hoeveel organismen
van een soort in een gebied kunnen overleven
