Oefenvragen
Om te oefenen in het beantwoorden van kritische vragen, zou je onderstaande vragen kunnen
gebruiken. Zorg er bij de verdediging voor dat je ieder antwoord onderbouwt, bijvoorbeeld aan
de hand van in de opleiding geleerde theorie, of door voorbeelden te gebruiken vanuit de praktijk.
Let op: Als de verdediging goed verloopt, dan ontstaat er een gesprek tussen jou en de docenten.
Zij bepalen over welke onderwerpen vragen gesteld worden, maar zij zullen zeker doorvragen op
interessante dingen die jij vertelt. Wat er precies gevraagd zal worden, is dus mede afhankelijk
van jouw antwoorden.
1. Wat waren je overwegingen om de steekproef op deze manier samen te stellen?
De cliënten zijn geselecteerd aan de hand van het cliëntenbestand van de afdeling
schuldhulpverlening. Uit dit bestand zijn alle cliënten geselecteerd die zich aan het einde
van het nazorgtraject bevonden. Hieruit zijn vijftien cliënten geselecteerd om te benaderen
voor het onderzoek. De cliënten wisselden in geslacht, woonden in verschillende gemeenten
en wisselden in leeftijden. Deze cliënten zijn gemaild en bij geen reactie is er gebeld. Bij het
selecteren van de cliënten is overleg gevoerd met de begeleiders.
Overwegingen om dit zo te doen
- Ik heb gewerkt op de afdeling schuldhulpverlening dus kende de systemen
- Ik heb gewerkt op de afdeling schuldhulpverlening dus had ervaring met cliënten benaderen
- Er waren acht cliënten nodig, maar er moest voorkomen worden dat er niet genoeg waren
- Er is gemaild, zodat de cliënten er rustig over na konden denken en niet overvallen werden
- Er is overleg gevoerd met de begeleiders, omdat ik de situaties van cliënten niet goed kende
- Zijn ze geschikt? Is het veilig om af te spreken?
- De doelgroep van de afdeling schuldhulpverlening wisselt in geslacht, leeftijd en gemeenten
- Door de steekproef zo samen te stellen is er een goed beeld gecreëerd van de populatie
Op de afdeling schuldhulpverlening zijn vier medewerkers werkzaam die het nazorgtraject
uitvoeren. Deze medewerkers zijn alle vier benaderd voor het onderzoek. Zij waren al op de
hoogte van het onderzoek en wisten dat zij benaderd zouden worden voor een interview. Bij
de start van het interviewen is er via de e-mail of telefonisch contact met hen gezocht om een
afspraak in te plannen.
Overwegingen om dit zo te doen
- Ik kende de medewerkers al dus kon ze gemakkelijk zelf benaderen
- Zij waren op de hoogte van het onderzoek dus daarom geen extra handelingen nodig
- Er werken vier medewerkers op de afdeling schuldhulpverlening
- Door ze allemaal te interviewen is de gehele populatie betrokken
2. In hoeverre was jouw steekproef representatief? Kun je dat toelichten?
- Alle medewerkers hebben gereageerd
- Alle medewerkers zijn geïnterviewd
- De hele populatie is meegenomen
- Niet alle cliënten hebben gereageerd of wilden meewerken, maar wel voldoende gevonden
- Er was een bestand met alle cliënten, inclusief contactgegevens
- De cliënten bevonden zich aan het einde van het nazorgtraject
- De cliënten waren tussen de 30 en 80 jaar oud
- De cliënten waren gemixt in mannen en vrouwen
- De cliënten woonden in verschillende gemeenten
, 3. In hoeverre denk je dat jouw aanbevelingen innovatief zijn?
De aanbevelingen zijn zeer innovatief. De opdrachtgever wist dat er dingen niet goed liepen
omtrent het nazorgtraject, maar deze uitkomst had zij niet verwacht. Dat cliënten niet weten
dat zij zich in het nazorgtraject bevinden en weinig tot geen ondersteuning ontvangen, verrast
haar. De huidige aanpak sluit niet aan bij de cliënten en de aanbevelingen openen haar ogen.
De medewerkers zoeken na het tot stand komen van een schuldregeling altijd contact met de
cliënten om dit door te geven. De medewerkers dachten dat het voor de cliënten dan duidelijk
was dat zij zich in het nazorgtraject bevonden. Dit blijkt dus niet zo te zijn. Daarbij denken de
medewerkers dat zij de cliënten voldoende informeren, voldoende ondersteunen en dat er aan
veel dingen geen behoefte is tijdens het nazorgtraject. Dit blijkt ook niet zo te zijn. De ideeën
van de medewerkers en de antwoorden van de cliënten komen totaal niet met elkaar overeen.
Om deze redenen zijn de aanbevelingen zeer innovatief.
4. Ken je andere voorbeelden van oplossingen (uit de praktijk) voor het probleem
dat jij onderzocht hebt? Wat vind je van die oplossingen? Waarom vind je dat?
Probleem: recidive in schulden.
- Budgetbeheer
Ik heb gelezen dat er in bepaalde gemeenten verplicht kan worden om in budgetbeheer te
gaan of te blijven tijdens het nazorgtraject en dat dit leidt tot minder terugval in schulden.
Bij budgetbeheer worden de inkomsten en uitgaven beheerd door een medewerker van de
Kredietbank. Ik vind dit aan de ene kant wel een goede oplossing voor het voorkomen van
recidive, omdat de financiën dan beheerd worden door een professional en er geen nieuwe
schulden gemaakt worden. Aan de andere kant vind ik dat de cliënten er niks van leren om
in budgetbeheer te gaan of te blijven. Als iemand anders de inkomsten en uitgaven beheert,
dan weten zij nog steeds niet hoe zij dit zelf moeten doen. Budgetbeheer zal toch een keer
moeten stoppen en dan blijft het punt komen dat de cliënten het niet zelf kunnen. Wat wel
zou kunnen is dat de cliënten in budgetbeheer gaan of blijven tijdens het nazorgtraject en
dat zij tijdens die periode financieel zelfredzaam worden gemaakt.
- Gedragstraining
Ik heb gelezen dat er in bepaalde gemeenten ingezet wordt op gedragsverandering tijdens
het nazorgtraject en dat dit leidt tot minder terugval in schulden. Er wordt dan geprobeerd
om het gewoontegedrag van iemand om te zetten naar gewenst gedrag door onder andere
het inzetten van motiverende gespreksvoering. Ik vind dit wel een goede oplossing voor het
voorkomen van recidive. Cliënten geven vaak al een langere periode te veel geld uit en zijn
impulsief met aankopen. Dit is voor hen normaal geworden en dit moet veranderen om een
terugval te voorkomen. Door het inzetten op de verandering van het gedrag kan dit wellicht
voorkomen worden. Wel lijkt het mij lastig, omdat in gewoontegedrag veel onbewust wordt
gedaan.
- Maatwerk
Ik heb gelezen dat er in bepaalde gemeenten maatwerk wordt geleverd tijdens het
nazorgtraject en dat dit leidt tot minder terugval in schulden. Bij maatwerk wordt de
ondersteuning aangepast bij de behoeften van de cliënt. Ik vind dit wel een goede oplossing
voor het voorkomen van recidive, omdat elke cliënt anders is. Iedereen heeft wellicht andere
ondersteuning nodig om financieel zelfredzaam te worden en te blijven. Door maatwerk te
leveren kan elke cliënt de ondersteuning krijgen die hij nodig heeft en zo kan een terugval
mogelijk voorkomen worden.
5. Wat vind jij de belangrijkste aanbeveling die je gedaan hebt?
- Maak cliënten wegwijs in het aanbod van nazorg of verwijs ze door
Cliënten hebben vaak geen idee van wat voor ondersteuning zij kunnen krijgen tijdens
het nazorgtraject en vragen hier ook zelf niet naar. Dit terwijl zij wel behoefte hebben aan
ondersteuning. Doordat de medewerkers het ook niet aangeven, gebeurt er in veel gevallen
niks. De cliënten krijgen niet de ondersteuning die zij nodig hebben en missen vaardigheden
om financieel zelfredzaam te zijn en te blijven.
Om te oefenen in het beantwoorden van kritische vragen, zou je onderstaande vragen kunnen
gebruiken. Zorg er bij de verdediging voor dat je ieder antwoord onderbouwt, bijvoorbeeld aan
de hand van in de opleiding geleerde theorie, of door voorbeelden te gebruiken vanuit de praktijk.
Let op: Als de verdediging goed verloopt, dan ontstaat er een gesprek tussen jou en de docenten.
Zij bepalen over welke onderwerpen vragen gesteld worden, maar zij zullen zeker doorvragen op
interessante dingen die jij vertelt. Wat er precies gevraagd zal worden, is dus mede afhankelijk
van jouw antwoorden.
1. Wat waren je overwegingen om de steekproef op deze manier samen te stellen?
De cliënten zijn geselecteerd aan de hand van het cliëntenbestand van de afdeling
schuldhulpverlening. Uit dit bestand zijn alle cliënten geselecteerd die zich aan het einde
van het nazorgtraject bevonden. Hieruit zijn vijftien cliënten geselecteerd om te benaderen
voor het onderzoek. De cliënten wisselden in geslacht, woonden in verschillende gemeenten
en wisselden in leeftijden. Deze cliënten zijn gemaild en bij geen reactie is er gebeld. Bij het
selecteren van de cliënten is overleg gevoerd met de begeleiders.
Overwegingen om dit zo te doen
- Ik heb gewerkt op de afdeling schuldhulpverlening dus kende de systemen
- Ik heb gewerkt op de afdeling schuldhulpverlening dus had ervaring met cliënten benaderen
- Er waren acht cliënten nodig, maar er moest voorkomen worden dat er niet genoeg waren
- Er is gemaild, zodat de cliënten er rustig over na konden denken en niet overvallen werden
- Er is overleg gevoerd met de begeleiders, omdat ik de situaties van cliënten niet goed kende
- Zijn ze geschikt? Is het veilig om af te spreken?
- De doelgroep van de afdeling schuldhulpverlening wisselt in geslacht, leeftijd en gemeenten
- Door de steekproef zo samen te stellen is er een goed beeld gecreëerd van de populatie
Op de afdeling schuldhulpverlening zijn vier medewerkers werkzaam die het nazorgtraject
uitvoeren. Deze medewerkers zijn alle vier benaderd voor het onderzoek. Zij waren al op de
hoogte van het onderzoek en wisten dat zij benaderd zouden worden voor een interview. Bij
de start van het interviewen is er via de e-mail of telefonisch contact met hen gezocht om een
afspraak in te plannen.
Overwegingen om dit zo te doen
- Ik kende de medewerkers al dus kon ze gemakkelijk zelf benaderen
- Zij waren op de hoogte van het onderzoek dus daarom geen extra handelingen nodig
- Er werken vier medewerkers op de afdeling schuldhulpverlening
- Door ze allemaal te interviewen is de gehele populatie betrokken
2. In hoeverre was jouw steekproef representatief? Kun je dat toelichten?
- Alle medewerkers hebben gereageerd
- Alle medewerkers zijn geïnterviewd
- De hele populatie is meegenomen
- Niet alle cliënten hebben gereageerd of wilden meewerken, maar wel voldoende gevonden
- Er was een bestand met alle cliënten, inclusief contactgegevens
- De cliënten bevonden zich aan het einde van het nazorgtraject
- De cliënten waren tussen de 30 en 80 jaar oud
- De cliënten waren gemixt in mannen en vrouwen
- De cliënten woonden in verschillende gemeenten
, 3. In hoeverre denk je dat jouw aanbevelingen innovatief zijn?
De aanbevelingen zijn zeer innovatief. De opdrachtgever wist dat er dingen niet goed liepen
omtrent het nazorgtraject, maar deze uitkomst had zij niet verwacht. Dat cliënten niet weten
dat zij zich in het nazorgtraject bevinden en weinig tot geen ondersteuning ontvangen, verrast
haar. De huidige aanpak sluit niet aan bij de cliënten en de aanbevelingen openen haar ogen.
De medewerkers zoeken na het tot stand komen van een schuldregeling altijd contact met de
cliënten om dit door te geven. De medewerkers dachten dat het voor de cliënten dan duidelijk
was dat zij zich in het nazorgtraject bevonden. Dit blijkt dus niet zo te zijn. Daarbij denken de
medewerkers dat zij de cliënten voldoende informeren, voldoende ondersteunen en dat er aan
veel dingen geen behoefte is tijdens het nazorgtraject. Dit blijkt ook niet zo te zijn. De ideeën
van de medewerkers en de antwoorden van de cliënten komen totaal niet met elkaar overeen.
Om deze redenen zijn de aanbevelingen zeer innovatief.
4. Ken je andere voorbeelden van oplossingen (uit de praktijk) voor het probleem
dat jij onderzocht hebt? Wat vind je van die oplossingen? Waarom vind je dat?
Probleem: recidive in schulden.
- Budgetbeheer
Ik heb gelezen dat er in bepaalde gemeenten verplicht kan worden om in budgetbeheer te
gaan of te blijven tijdens het nazorgtraject en dat dit leidt tot minder terugval in schulden.
Bij budgetbeheer worden de inkomsten en uitgaven beheerd door een medewerker van de
Kredietbank. Ik vind dit aan de ene kant wel een goede oplossing voor het voorkomen van
recidive, omdat de financiën dan beheerd worden door een professional en er geen nieuwe
schulden gemaakt worden. Aan de andere kant vind ik dat de cliënten er niks van leren om
in budgetbeheer te gaan of te blijven. Als iemand anders de inkomsten en uitgaven beheert,
dan weten zij nog steeds niet hoe zij dit zelf moeten doen. Budgetbeheer zal toch een keer
moeten stoppen en dan blijft het punt komen dat de cliënten het niet zelf kunnen. Wat wel
zou kunnen is dat de cliënten in budgetbeheer gaan of blijven tijdens het nazorgtraject en
dat zij tijdens die periode financieel zelfredzaam worden gemaakt.
- Gedragstraining
Ik heb gelezen dat er in bepaalde gemeenten ingezet wordt op gedragsverandering tijdens
het nazorgtraject en dat dit leidt tot minder terugval in schulden. Er wordt dan geprobeerd
om het gewoontegedrag van iemand om te zetten naar gewenst gedrag door onder andere
het inzetten van motiverende gespreksvoering. Ik vind dit wel een goede oplossing voor het
voorkomen van recidive. Cliënten geven vaak al een langere periode te veel geld uit en zijn
impulsief met aankopen. Dit is voor hen normaal geworden en dit moet veranderen om een
terugval te voorkomen. Door het inzetten op de verandering van het gedrag kan dit wellicht
voorkomen worden. Wel lijkt het mij lastig, omdat in gewoontegedrag veel onbewust wordt
gedaan.
- Maatwerk
Ik heb gelezen dat er in bepaalde gemeenten maatwerk wordt geleverd tijdens het
nazorgtraject en dat dit leidt tot minder terugval in schulden. Bij maatwerk wordt de
ondersteuning aangepast bij de behoeften van de cliënt. Ik vind dit wel een goede oplossing
voor het voorkomen van recidive, omdat elke cliënt anders is. Iedereen heeft wellicht andere
ondersteuning nodig om financieel zelfredzaam te worden en te blijven. Door maatwerk te
leveren kan elke cliënt de ondersteuning krijgen die hij nodig heeft en zo kan een terugval
mogelijk voorkomen worden.
5. Wat vind jij de belangrijkste aanbeveling die je gedaan hebt?
- Maak cliënten wegwijs in het aanbod van nazorg of verwijs ze door
Cliënten hebben vaak geen idee van wat voor ondersteuning zij kunnen krijgen tijdens
het nazorgtraject en vragen hier ook zelf niet naar. Dit terwijl zij wel behoefte hebben aan
ondersteuning. Doordat de medewerkers het ook niet aangeven, gebeurt er in veel gevallen
niks. De cliënten krijgen niet de ondersteuning die zij nodig hebben en missen vaardigheden
om financieel zelfredzaam te zijn en te blijven.
