Pathofysiologie 1.2
Niet-aangeboren hersenletsel: Een groep stoornissen die ontstaan door
permanente beschadiging van de hersenen
- Een persoon had voor het incident niet de hersenletsel.
- Ongeveer 1 op de 30 mensen in nederland heeft hiermee te maken.
Symptomen niet-aangeboren hersenletsel:
- Snel vermoeid
- Snel geïrriteerd
- Trager denken
- Moeite met concentratie
- Hoofdpijn
- Geheugenproblemen
- Problemen met plannen en organiseren
- Overzicht verliezen
Etiologie niet-aangeboren hersenletsel:
Traumatisch hersenletsel → Door oorzaken buitenaf
- Een val
- Een klap tegen het hoofd (bijvoorbeeld tijden een vechtpartij)
- Verkeersongeluk
- Shaking-baby syndroom
Niet traumatische hersenbeschadiging → Door iets wat in het lichaam gebeurd
- Een CVA
- Een beroerte
- Een hersentumor
- Zuurstoftekort
- Hersenvliesontsteking
- Hersenoperatie
Prognose en beloop van een niet-aangeboren hersenletsel:
,Fasen van herstel:
1. Acute fase: Vanaf het moment dat het incident plaatsvindt tot enkele weken
erna. Hier is de primaire doel medische stabilisatie. Hierbij hoort medische
behandelingen, denk aan een operatie en het goed monitoren van iemand na
het ongeval.
2. Revalidatie-/herstel fase: Hierbij gaat het om herstel. Denk bijvoorbeeld aan
het herstellen na een operatie. Hierbij wordt gekeken naar uitgevallen functies
van een patiënt en welke ze hiervan wellicht terug kunnen krijgen. Denk
hierbij aan lopen, praten, zelfstandig eten etc.
3. Chronische-/participatie fase: Hierbij wordt gekeken naar wat iemand nodig
heeft om weer de dingen te kunnen doen die voor het ongeval werden
gedaan. Ook wordt gekeken of de patiënt weer kan beginnen met werken.
Preventie:
- Risicogroepen zoals ouderen en kinderen beschermen
- Fietshelm
- Beroertes voorkomen door een gezonde leefstijl met voldoende beweging
Open brain injury: De hersenen worden direct beschadigd, bijvoorbeeld door een
steek- of schotwond.
Closed brain injury: De schedel blijft intact,
maar bewegen bij een val of klap.
- Coup: botsen van hersenen tegen
schedel aan de kant van de klap. Er
ontstaan kneuzingen van het
hersenweefsel en bloedingen door het
afscheuren van bloedvaatjes.
- Contracoup: hersenen veren terug en
botsen tegen andere kant van de
schedel. Er ontstaat ook schade aan de
tegenoverliggende kant.
Hersenkneuzing:
Hierbij zijn de hersencellen in de gebieden van een coup en contracoup
afgescheurd. De axonen van het cellichaam scheuren af, zo sterven beide delen van
de neuron af.
- Ontstaat als de hersenen door een plotselinge, zeer heftige beweging heen
en weer geschud worden. Dit kan gebeuren bij een ongeluk of door een heel
harde klap op het hoofd. Door het heftige schudden botsen de hersenen
tegen de schedelwand. Op de plek van de botsing worden de hersencellen
beschadigd.
, Hersenbloedvaten:
Gescheurde hersenbloedvaten → druk in de hersenen stijgt → uitvallen belangrijke
functies
Cerebro Vasculair Accident (CVA):
Betekent letterlijk een ongeluk (accident) in de bloedvaten (vasculair) van de
hersenen (cerebro).
- Wordt ook wel een beroerte genoemd
- Twee veel voorkomende vormen zijn een herseninfarct en een
hersenbloeding.
Herseninfarct: → verstopping slagader door een bloedstolsel waardoor weefsel
afsterft door zuurstoftekort
- Symptomen: scheve mond, verlamd arm/been, moeilijk praten
Zuurstoftekort aan hersenen:
De hersenschors en slaapkwab zijn gevoeliger voor zuurstoftekort dan andere delen
van de hersenen. Dat betekent dat geheugen en cognitie als eerste worden
aangetast. De hersenen hebben een noodvoorraad zuurstof van 3 minuten.
Hersenbloeding: → afwijking van slagader
- Meest voorkomende oorzaak: hoge bloeddruk > verhoogd hersendruk door
een bloeding > schade aan bloedvaat wanden
- Andere mogelijke oorzaken zijn: overmatig alcoholgebruik, aangeboren
afwijkingen aan de bloedvaten, hersentumoren en bloedverdunnende
behandelingen.
Zuurstoftekort: tijdelijke onderbreking van zuurstoftoevoer waardoor hersencellen
kunnen afsterven.
Eerste 24 uur:
Schade neemt toe in de eerste 24 uur na het trauma. Uit dode hersencellen komen
giftige stoffen vrij die gezonde hersencellen beschadigen. Het complementsysteem
wordt actief, waardoor een ontstekingsreactie optreed. Dit geeft zwelling in de
hersenen waardoor het klem komt te zitten in de schedel.
Verstandelijke handicap:
Een verstandelijke handicap kan op verschillende manieren ontstaan.
Er zijn drie hoofdgroepen van oorzaken:
- Aangeboren afwijking;
- Problemen tijdens de geboorte;
- Ziekten tijdens de eerste levensjaren
Niet-aangeboren hersenletsel: Een groep stoornissen die ontstaan door
permanente beschadiging van de hersenen
- Een persoon had voor het incident niet de hersenletsel.
- Ongeveer 1 op de 30 mensen in nederland heeft hiermee te maken.
Symptomen niet-aangeboren hersenletsel:
- Snel vermoeid
- Snel geïrriteerd
- Trager denken
- Moeite met concentratie
- Hoofdpijn
- Geheugenproblemen
- Problemen met plannen en organiseren
- Overzicht verliezen
Etiologie niet-aangeboren hersenletsel:
Traumatisch hersenletsel → Door oorzaken buitenaf
- Een val
- Een klap tegen het hoofd (bijvoorbeeld tijden een vechtpartij)
- Verkeersongeluk
- Shaking-baby syndroom
Niet traumatische hersenbeschadiging → Door iets wat in het lichaam gebeurd
- Een CVA
- Een beroerte
- Een hersentumor
- Zuurstoftekort
- Hersenvliesontsteking
- Hersenoperatie
Prognose en beloop van een niet-aangeboren hersenletsel:
,Fasen van herstel:
1. Acute fase: Vanaf het moment dat het incident plaatsvindt tot enkele weken
erna. Hier is de primaire doel medische stabilisatie. Hierbij hoort medische
behandelingen, denk aan een operatie en het goed monitoren van iemand na
het ongeval.
2. Revalidatie-/herstel fase: Hierbij gaat het om herstel. Denk bijvoorbeeld aan
het herstellen na een operatie. Hierbij wordt gekeken naar uitgevallen functies
van een patiënt en welke ze hiervan wellicht terug kunnen krijgen. Denk
hierbij aan lopen, praten, zelfstandig eten etc.
3. Chronische-/participatie fase: Hierbij wordt gekeken naar wat iemand nodig
heeft om weer de dingen te kunnen doen die voor het ongeval werden
gedaan. Ook wordt gekeken of de patiënt weer kan beginnen met werken.
Preventie:
- Risicogroepen zoals ouderen en kinderen beschermen
- Fietshelm
- Beroertes voorkomen door een gezonde leefstijl met voldoende beweging
Open brain injury: De hersenen worden direct beschadigd, bijvoorbeeld door een
steek- of schotwond.
Closed brain injury: De schedel blijft intact,
maar bewegen bij een val of klap.
- Coup: botsen van hersenen tegen
schedel aan de kant van de klap. Er
ontstaan kneuzingen van het
hersenweefsel en bloedingen door het
afscheuren van bloedvaatjes.
- Contracoup: hersenen veren terug en
botsen tegen andere kant van de
schedel. Er ontstaat ook schade aan de
tegenoverliggende kant.
Hersenkneuzing:
Hierbij zijn de hersencellen in de gebieden van een coup en contracoup
afgescheurd. De axonen van het cellichaam scheuren af, zo sterven beide delen van
de neuron af.
- Ontstaat als de hersenen door een plotselinge, zeer heftige beweging heen
en weer geschud worden. Dit kan gebeuren bij een ongeluk of door een heel
harde klap op het hoofd. Door het heftige schudden botsen de hersenen
tegen de schedelwand. Op de plek van de botsing worden de hersencellen
beschadigd.
, Hersenbloedvaten:
Gescheurde hersenbloedvaten → druk in de hersenen stijgt → uitvallen belangrijke
functies
Cerebro Vasculair Accident (CVA):
Betekent letterlijk een ongeluk (accident) in de bloedvaten (vasculair) van de
hersenen (cerebro).
- Wordt ook wel een beroerte genoemd
- Twee veel voorkomende vormen zijn een herseninfarct en een
hersenbloeding.
Herseninfarct: → verstopping slagader door een bloedstolsel waardoor weefsel
afsterft door zuurstoftekort
- Symptomen: scheve mond, verlamd arm/been, moeilijk praten
Zuurstoftekort aan hersenen:
De hersenschors en slaapkwab zijn gevoeliger voor zuurstoftekort dan andere delen
van de hersenen. Dat betekent dat geheugen en cognitie als eerste worden
aangetast. De hersenen hebben een noodvoorraad zuurstof van 3 minuten.
Hersenbloeding: → afwijking van slagader
- Meest voorkomende oorzaak: hoge bloeddruk > verhoogd hersendruk door
een bloeding > schade aan bloedvaat wanden
- Andere mogelijke oorzaken zijn: overmatig alcoholgebruik, aangeboren
afwijkingen aan de bloedvaten, hersentumoren en bloedverdunnende
behandelingen.
Zuurstoftekort: tijdelijke onderbreking van zuurstoftoevoer waardoor hersencellen
kunnen afsterven.
Eerste 24 uur:
Schade neemt toe in de eerste 24 uur na het trauma. Uit dode hersencellen komen
giftige stoffen vrij die gezonde hersencellen beschadigen. Het complementsysteem
wordt actief, waardoor een ontstekingsreactie optreed. Dit geeft zwelling in de
hersenen waardoor het klem komt te zitten in de schedel.
Verstandelijke handicap:
Een verstandelijke handicap kan op verschillende manieren ontstaan.
Er zijn drie hoofdgroepen van oorzaken:
- Aangeboren afwijking;
- Problemen tijdens de geboorte;
- Ziekten tijdens de eerste levensjaren
