Hoofdstuk 15 Totstandkoming van overeenkomsten
§15.2 Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan
‘Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan’, aldus art. 6:217 lid
1 BW. Wanneer is er een uitlating een ‘aanbod’ als bedoeld in art. 6:217 lid 1 BW? Van een aanbod is
pas sprake wanneer de verklaring de belangrijkste elementen van de inhoud voor een te sluiten
overeenkomst bevat.
Is er sprake van een aanbod dan kan dit ‘herroepelijk’ of ‘onherroepelijk’ zijn. Art. 6:219 lid 1 BW gaat
ervan uit dat een aanbod herroepelijk is, tenzij uit het aanbod zijn onherroepelijkheid volgt. De
aanbieder kan een herroepelijk aanbod zijn werking ontnemen door er op tijd op terug te komen. Uit
art. 6:219 lid 2 BW volgt dat herroeping niet meer mogelijk is nadat het aanbod is aanvaard. Bij een
herroepelijk aanbod ontbreekt de mogelijkheid het aanbod rechtsgeldig te kunnen herroepen. Van
onherroepelijkheid is sprake wanneer het een termijn voor de aanvaarding inhoudt of de
onherroepelijkheid ervan op andere wijze uit het aanbod volgt. Een herroepingsverklaring blijft in dit
geval zonder gevolg. Aanbiedingen kennen soms de toevoeging ‘vrijblijvend’. De aanbieder die zijn
aanbieding vrijblijvend heeft gedaan, kan op grond van art. 6:219 lid 2 BW na aanvaarding nog op zijn
aanbod terugkomen, door haar ‘onverwijld’ te herroepen.
Iemand die een aanbod heeft gedaan, moet er rekening mee houden dat zolang het aanbod staat
een ander hem door aanvaarding ervan kan binden. Het ligt daarom in de rede dat een aanbod niet
onbeperkt geldig dient te blijven. Een aanbod vervalt op verschillende manieren. De aanbieder kan in
het aanbod een tijdsbepaling opnemen, waardoor het komt te vervallen wanneer het niet tijdig is
aanvaard. Voor het geval het aanbod geen tijdsbepaling bevat, maakt art. 6:221 lid 1 BW een verschil
tussen een mondeling en een schriftelijk aanbod. Een schriftelijk aanbod vervalt pas, als het niet
binnen een redelijke tijd wordt aanvaard. Een mondeling aanbod vervalt indien het niet onmiddellijk
wordt aanvaard. Wie een dergelijk mondeling aanbod niet onmiddellijk wil aanvaarden maar het
evenmin wil laten vervallen, moet aan de aanbieder een bedenktijd vragen. Een aanbod kan ook
door herroeping vervallen, althans voor zover niet uit het aanbod volgt dat het onherroepelijk is. Tot
slot kan een aanbod een voorwaarde bevatten waaronder het gelding heeft.
De aanvaarding bestaat uit de verklaring van de wederpartij dat zij het aan haar gedane aanbod
aanvaardt. Een aanvaarding is een tot de aanbieder gerichte (wils)verklaring. Een verklaring krijgt
krachtens art. 3:37 lid 3 BW pas werking indien de verklaring de persoon heeft bereikt tot wie zij is
gericht. Wanneer een aanvaarding de aanbieder niet of niet tijdig bereikt, brengt zij geen
overeenkomst tot stand.
§15.3 Wil, verklaring en gerechtvaardigd vertrouwen
Een overeenkomst is een (meerzijdige) rechtshandeling. Voor rechtshandelingen geldt als
uitgangspunt voor de totstandkoming het daarbij in het leven te roepen rechtsgevolg gewild moet
zijn. Voor een overeenkomst zijn twee met elkaar overeenstemmende (wils)verklaring nodig. Aanbod
en aanvaarding vormen de wilsverklaringen die, wanneer ze op elkaar aansluiten, een overeenkomst
doen ontstaan. Sluiten de voor de totstandkoming van een overeenkomst benodigde
wilsverklaringen op elkaar aan, dan noemt men dit wel wilsovereenstemming. Het kan echter
gebeuren dat het mis gaat en een wilsverklaring niet overeenstemt met de daarachter schuilgaande
wil. De verklaringen van partijen stemmen dan wel met elkaar overeen, maar niet hun onderlinge wil.
Wil en verklaring kunnen door allerlei oorzaken uiteenlopen.
De regel van art. 3:33 BW kent een vervolg in art. 3:35 BW. Toegepast op overeenkomsten brengt
art. 3:35 BW mee, dat het vertrouwen dat de ene partij door haar verklaring of gedraging heeft
opgewekt bij de wederpartij, dat zij werkelijk datgene wilde wat deze uit haar verklaring of gedraging
concludeerde, de wederpartij aanspraak geeft op bescherming door het recht. De schijn van wil die
§15.2 Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan
‘Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan’, aldus art. 6:217 lid
1 BW. Wanneer is er een uitlating een ‘aanbod’ als bedoeld in art. 6:217 lid 1 BW? Van een aanbod is
pas sprake wanneer de verklaring de belangrijkste elementen van de inhoud voor een te sluiten
overeenkomst bevat.
Is er sprake van een aanbod dan kan dit ‘herroepelijk’ of ‘onherroepelijk’ zijn. Art. 6:219 lid 1 BW gaat
ervan uit dat een aanbod herroepelijk is, tenzij uit het aanbod zijn onherroepelijkheid volgt. De
aanbieder kan een herroepelijk aanbod zijn werking ontnemen door er op tijd op terug te komen. Uit
art. 6:219 lid 2 BW volgt dat herroeping niet meer mogelijk is nadat het aanbod is aanvaard. Bij een
herroepelijk aanbod ontbreekt de mogelijkheid het aanbod rechtsgeldig te kunnen herroepen. Van
onherroepelijkheid is sprake wanneer het een termijn voor de aanvaarding inhoudt of de
onherroepelijkheid ervan op andere wijze uit het aanbod volgt. Een herroepingsverklaring blijft in dit
geval zonder gevolg. Aanbiedingen kennen soms de toevoeging ‘vrijblijvend’. De aanbieder die zijn
aanbieding vrijblijvend heeft gedaan, kan op grond van art. 6:219 lid 2 BW na aanvaarding nog op zijn
aanbod terugkomen, door haar ‘onverwijld’ te herroepen.
Iemand die een aanbod heeft gedaan, moet er rekening mee houden dat zolang het aanbod staat
een ander hem door aanvaarding ervan kan binden. Het ligt daarom in de rede dat een aanbod niet
onbeperkt geldig dient te blijven. Een aanbod vervalt op verschillende manieren. De aanbieder kan in
het aanbod een tijdsbepaling opnemen, waardoor het komt te vervallen wanneer het niet tijdig is
aanvaard. Voor het geval het aanbod geen tijdsbepaling bevat, maakt art. 6:221 lid 1 BW een verschil
tussen een mondeling en een schriftelijk aanbod. Een schriftelijk aanbod vervalt pas, als het niet
binnen een redelijke tijd wordt aanvaard. Een mondeling aanbod vervalt indien het niet onmiddellijk
wordt aanvaard. Wie een dergelijk mondeling aanbod niet onmiddellijk wil aanvaarden maar het
evenmin wil laten vervallen, moet aan de aanbieder een bedenktijd vragen. Een aanbod kan ook
door herroeping vervallen, althans voor zover niet uit het aanbod volgt dat het onherroepelijk is. Tot
slot kan een aanbod een voorwaarde bevatten waaronder het gelding heeft.
De aanvaarding bestaat uit de verklaring van de wederpartij dat zij het aan haar gedane aanbod
aanvaardt. Een aanvaarding is een tot de aanbieder gerichte (wils)verklaring. Een verklaring krijgt
krachtens art. 3:37 lid 3 BW pas werking indien de verklaring de persoon heeft bereikt tot wie zij is
gericht. Wanneer een aanvaarding de aanbieder niet of niet tijdig bereikt, brengt zij geen
overeenkomst tot stand.
§15.3 Wil, verklaring en gerechtvaardigd vertrouwen
Een overeenkomst is een (meerzijdige) rechtshandeling. Voor rechtshandelingen geldt als
uitgangspunt voor de totstandkoming het daarbij in het leven te roepen rechtsgevolg gewild moet
zijn. Voor een overeenkomst zijn twee met elkaar overeenstemmende (wils)verklaring nodig. Aanbod
en aanvaarding vormen de wilsverklaringen die, wanneer ze op elkaar aansluiten, een overeenkomst
doen ontstaan. Sluiten de voor de totstandkoming van een overeenkomst benodigde
wilsverklaringen op elkaar aan, dan noemt men dit wel wilsovereenstemming. Het kan echter
gebeuren dat het mis gaat en een wilsverklaring niet overeenstemt met de daarachter schuilgaande
wil. De verklaringen van partijen stemmen dan wel met elkaar overeen, maar niet hun onderlinge wil.
Wil en verklaring kunnen door allerlei oorzaken uiteenlopen.
De regel van art. 3:33 BW kent een vervolg in art. 3:35 BW. Toegepast op overeenkomsten brengt
art. 3:35 BW mee, dat het vertrouwen dat de ene partij door haar verklaring of gedraging heeft
opgewekt bij de wederpartij, dat zij werkelijk datgene wilde wat deze uit haar verklaring of gedraging
concludeerde, de wederpartij aanspraak geeft op bescherming door het recht. De schijn van wil die
