Samenvatting differentiëren Boek: differentiëren is te leren
Inhoud
Hoofdstuk 1............................................................................................................ 2
Hoofdstuk 2............................................................................................................ 3
Hoofdstuk 3............................................................................................................ 3
Hoofdstuk 4............................................................................................................ 4
Hoofdstuk 5............................................................................................................ 7
Hoofdstuk 6.......................................................................................................... 10
Hoofdstuk 7.......................................................................................................... 13
Hoofdstuk 8.......................................................................................................... 15
Hoofdstuk 9.......................................................................................................... 18
Hoofdstuk 10........................................................................................................ 20
Korte samenvattingen per hoofdstuk...................................................................22
1
,Samenvatting differentiëren Boek: differentiëren is te leren
Hoofdstuk 1
Wat is differentiëren?
Leerlingen kunnen op verschillende gebieden verschillen van elkaar:
Indirecte kenmerken
o Sekse en sociaal milieu.
Algemeen psychologische kenmerken
o Intelligentie.
Directe kenmerken
o Prestaties, leervoorkeuren, interesse of motivatie.
Differentiëren:
Het bewust, doelgericht aanbrengen van verschillen in instructie, leertijd of
leerstof binnen een (heterogene) groep of klas leerlingen, op basis van onder
andere hun prestaties.
Divergente differentiatie:
Is afgestemd op de individuele leerling. De leerling doorloop zelfstandig een
eigen leerroute met daarbij behorende eigen doelen, instructie en
verwerkingsvormen. Deze vorm komt tegemoet aan de individuele behoeften van
de leerling.
Convergente differentiatie:
Gaat er van uit dat de hele groep dezelfde doelen behaald. Er zijn minimale
doelen, doelen waaraan iedereen moet voldoen. De verschillen zitten in de
instructie, het begeleiden bij oefeningen en de vorm van de
verwerkingsopdrachten. Zwakkere leerlingen krijgen extra instructie en
begeleiding, sterkere leerlingen extra verwerkingsopdrachten.
Wat kun je verwachten als je gaat differentiëren?
Lesvoorbereiding
o Lesvoorbereiding wordt beter en anders.
Efficiënte lessen
o Lessen worden efficiënter doordat je jezelf steeds afvraagt wat er
wel en niet toe doet in een les.
Methodeonafhankelijk
o Meer uitgaan van wat wil ik mijn leerlingen leren en de methode
hierbij als ondersteuning gebruiken.
Lesdoelen stellen
o Meerdere lesdoelen voor verschillende soorten leerlingen.
Opbrengstgericht werken
o Data gebruiken om lessen vorm te geven en zo het rendement van
de lessen waarnemen.
Klassenmanagment
o Problemen op dit gebied kunnen door te differentiëren worden
voorkomen.
2
, Samenvatting differentiëren Boek: differentiëren is te leren
Hoofdstuk 2
Differentiatie staat op de agenda: actuele beleidsontwikkelingen.
Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap. (OCW)
De inspectie van onderwijs heeft vastgesteld dat de meeste leraren het
differentiëren nog niet beheersen, vaak beschikken zij alleen over de
basisvaardigheden; duidelijk uitleggen, een taakgerichte sfeer creëren en de
leerlingen actief bij de les betrekken.
Opbrengst gericht werken:
Het gezamenlijk systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van
leerlingeprestaties. Dit is ook een doelstelling van het OCW.
Passend onderwijs
Door een wetswijzing moeten de scholen zorgen voor passend onderwijs. Er
komen nu ook leerlingen met een rugzakje op een reguliere school. Hierdoor
wordt differentiëren nog belangrijker.
Hoofdstuk 3
Voorwaarden om goed te differentiëren: de vaardigheden van docenten.
Piramide van docentvaardigheden:
Zel
f-
re
gul
ati
Omgaan
e
met
verschillen
Passende
werkvormen
De vijf rollen van de leraar
Slooter i.s.m. Broeders & van Lier
De piramide geeft een ordening aan: de lagere niveaus zijn voorwaardelijk voor
de hogere. Voordat je goed kunt differentiëren moet je eerst andere
vaardigheden hebben ontwikkeld. Door heel gericht te werken aan vaardigheden
en kennis kom je steeds een stapje hoger in de piramide. Op niveau drie en vier
3
Inhoud
Hoofdstuk 1............................................................................................................ 2
Hoofdstuk 2............................................................................................................ 3
Hoofdstuk 3............................................................................................................ 3
Hoofdstuk 4............................................................................................................ 4
Hoofdstuk 5............................................................................................................ 7
Hoofdstuk 6.......................................................................................................... 10
Hoofdstuk 7.......................................................................................................... 13
Hoofdstuk 8.......................................................................................................... 15
Hoofdstuk 9.......................................................................................................... 18
Hoofdstuk 10........................................................................................................ 20
Korte samenvattingen per hoofdstuk...................................................................22
1
,Samenvatting differentiëren Boek: differentiëren is te leren
Hoofdstuk 1
Wat is differentiëren?
Leerlingen kunnen op verschillende gebieden verschillen van elkaar:
Indirecte kenmerken
o Sekse en sociaal milieu.
Algemeen psychologische kenmerken
o Intelligentie.
Directe kenmerken
o Prestaties, leervoorkeuren, interesse of motivatie.
Differentiëren:
Het bewust, doelgericht aanbrengen van verschillen in instructie, leertijd of
leerstof binnen een (heterogene) groep of klas leerlingen, op basis van onder
andere hun prestaties.
Divergente differentiatie:
Is afgestemd op de individuele leerling. De leerling doorloop zelfstandig een
eigen leerroute met daarbij behorende eigen doelen, instructie en
verwerkingsvormen. Deze vorm komt tegemoet aan de individuele behoeften van
de leerling.
Convergente differentiatie:
Gaat er van uit dat de hele groep dezelfde doelen behaald. Er zijn minimale
doelen, doelen waaraan iedereen moet voldoen. De verschillen zitten in de
instructie, het begeleiden bij oefeningen en de vorm van de
verwerkingsopdrachten. Zwakkere leerlingen krijgen extra instructie en
begeleiding, sterkere leerlingen extra verwerkingsopdrachten.
Wat kun je verwachten als je gaat differentiëren?
Lesvoorbereiding
o Lesvoorbereiding wordt beter en anders.
Efficiënte lessen
o Lessen worden efficiënter doordat je jezelf steeds afvraagt wat er
wel en niet toe doet in een les.
Methodeonafhankelijk
o Meer uitgaan van wat wil ik mijn leerlingen leren en de methode
hierbij als ondersteuning gebruiken.
Lesdoelen stellen
o Meerdere lesdoelen voor verschillende soorten leerlingen.
Opbrengstgericht werken
o Data gebruiken om lessen vorm te geven en zo het rendement van
de lessen waarnemen.
Klassenmanagment
o Problemen op dit gebied kunnen door te differentiëren worden
voorkomen.
2
, Samenvatting differentiëren Boek: differentiëren is te leren
Hoofdstuk 2
Differentiatie staat op de agenda: actuele beleidsontwikkelingen.
Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap. (OCW)
De inspectie van onderwijs heeft vastgesteld dat de meeste leraren het
differentiëren nog niet beheersen, vaak beschikken zij alleen over de
basisvaardigheden; duidelijk uitleggen, een taakgerichte sfeer creëren en de
leerlingen actief bij de les betrekken.
Opbrengst gericht werken:
Het gezamenlijk systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van
leerlingeprestaties. Dit is ook een doelstelling van het OCW.
Passend onderwijs
Door een wetswijzing moeten de scholen zorgen voor passend onderwijs. Er
komen nu ook leerlingen met een rugzakje op een reguliere school. Hierdoor
wordt differentiëren nog belangrijker.
Hoofdstuk 3
Voorwaarden om goed te differentiëren: de vaardigheden van docenten.
Piramide van docentvaardigheden:
Zel
f-
re
gul
ati
Omgaan
e
met
verschillen
Passende
werkvormen
De vijf rollen van de leraar
Slooter i.s.m. Broeders & van Lier
De piramide geeft een ordening aan: de lagere niveaus zijn voorwaardelijk voor
de hogere. Voordat je goed kunt differentiëren moet je eerst andere
vaardigheden hebben ontwikkeld. Door heel gericht te werken aan vaardigheden
en kennis kom je steeds een stapje hoger in de piramide. Op niveau drie en vier
3
