Cognitieve psychologie hoorcolleges deeltentamen 1
Decartes;
Je kan aan alles twijfelen; als ik aan iets twijfel dan weet ik niet zeker dat het bestaat; je kan echter
niet twijfelen aan het feit dat je twijfelt;
- Twijfel is een vorm van denken
- Als denken bestaat dan kan het niet tegelijkertijd niet bestaan
- Denken bestaat; ik denk dus dat ik ben
- Denken is een eigenschap van de geest
Cognitie gaat over de geest en dat bestaat, maar wat is de geest?
De mind creëert en controleert mentale functies zoals geheugen, emoties, leren, probleem oplossen,
beslissen, kennis, perceptie, bewustzijn & aandacht
Donders;
Reactietijd van handelingen;
- Detection; detecteren dat iets er is
- Discrimination; bepalen wat je detecteert door onderscheid te maken
- Deciding; kiezen welk object je wilt/ kiest
- Motor execution; handeling uitvoeren
Simple RT task: een knop zo snel mogelijk indrukken
- Detection + motor execution; de tijd dat het kost om een knop in de duwen
Choice RT task: een keuze maken tussen 2 dingen; rechter knop induwen wanneer het licht aan de
rechterkant aangaat en linker knop induwen wanneer het linker licht aangaat
- Detection + discrimination + deciding + motor execution
Go/ no go RT task; druk de rechter knop in als het rechter licht aan gaat, druk de linker knop niet in
wanneer het linker knopje aan gaat; Je hoeft niet te kiezen tussen recht of links waardoor deciding
weg is
- Detection + discriminatinon + motor execution
Weber;
Een waarneembaar verschil is niet absoluut maar relatief; zintuigen regristeren de relatieve
verschillen Wet van Weber waarbij waarneembare verschil is constant
=b
,Je kunt metingen verrichten aan mentale processen
- Donders; de duur van mentale processen (reactietijd)
- Weber; relateerde waarneembare verschillen aan verschil in fysieke kenmerken (Weber
fractie)
Eerste wetten in de psychologie Oprichting psychologische laboratoria in USA (William James)
en DU (Wilhelm Wundt). Ze waren geïnteresseerd in de geest, het bewustzijn en deden aan
introspectie
Stream of consciousness (James); de inhoud van ons bewustzijn is een parade van sensaties,
gevoelens, gedachten, beelden etc. James wilde (net als Wundt) door introspectie achter de inhoud
van deze stroom komen
Armchair psychology; vertellen wat er in je onderbewustzijn om gaat
Donders, Weber, Wundt en James bestudeerde de mind, de geest en het mentale deel
Watson;
Het bestuderen van de mind is problematisch want het berust op introspectie wat kan verschillen
van persoon tot persoon en innerlijke processen zijn niet te observeren/verifiëren
Pavlov;
Psychologie = gedrag en dus objectief d.m.v. observeerbaar gedrag
Behaviorisme: de inhoud van de mind is irrelevant en niet bestudeerbaar, we moten gedrag
bestuderen en de invloed van stimuli op gedrag. Introspectie is niet wetenschappelijk en het
bewustzijn is te vaag. Gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-respons relaties
Ontwikkeling van taal (1960)
Skinner;
Ontwikkeling van taal vindt plaats door positieve en negatieve bekrachtiging van het gedrag;
conditionering
Chomsky;
Bekrachtiging pas na uitspraak, waarom zou een kind überhaupt iets zeggen kinderen uiten
spontaal simpele klanken door aangeboren taalvaardigheid probleem voor behaviorisme omdat
volgens hen alles aangeleerd is
Problemen voor behaviorisme;
WOII;
- Waarom bombarderen piloten verkeerde doelen?
- Hoe lang kun je naar een radar kijken zonder fouten te maken?
Opkomst van computer; Conrad Zuse’s ZI (1938) & Alan Turing (1939-1940)
- Computer rekent met symbolen maar mensen doen dit ook
- Een computer krijgt input wat wordt verwerkt naar output op je beeldscherm dit gebeurd
ook bij mensen in de hersenen waarbij input via het netvlies in de hersenen wordt verwerkt
en er vervolgens een verandering plaatsvindt in gedrag/ fysieke staat
- De computer is de hardware, het programma is de software de hersenen zijn de
hardware, een aspect van cognitie (bijvoorbeeld geheugen) is de software
Structurele modellen beschrijven de fysieke (biologische) structuren. Procesmodellen beschrijven
cognitieve processen
Kort samengevat;
, Verschil tussen sensatie en perceptie;
- Sensatie; de meer vroege stadia van de verwerking van een stimuli (zoet, zuur, hard, luid,
rood etc.)
- Perceptie (waarnemen); betekenisvol, georganiseerd (de koffie is heet of zoet of een rode
roos)
Verschillende zintuigen hebben;
- Een eigen soort receptoren
- Een eigen soort sensorische neuronen
- Een eigen gebied in de hersenen waar de informatie naartoe wordt gevoerd
- Binnen het gebied van nog een eigen ‘gebied’
Hoeveel sensoren/zintuigen;
- Zien, horen, proeven, ruiken en voelen (pijn en druk)
- Een 6e zintuig; elektroreceptie; elektrische signalen opvangen bv bij meervallen in het water
- Belangrijk zintuig; evenwicht
Hoe/waar onderzoeken we dit?
Weber & Fechner; zij hadden experimentele
benaderingen van het onderzoeken van dit soort
dingen psychofysica gebaseerd op metingen van de
JND (Just Noticable Difference) psychofysische wet
Drempelmetingen;
- Detectie (absolute drempel); de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat de participant aangeeft dat hij/zij de stimulus net voelt/ziet/ruikt/hoort
- Discriminatie (verschil drempel); de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door
de onderzoeker totdat de participant aangeeft dat de stimulus net gelijken aan, of net anders
is dan, een referentiestimulus
Decartes;
Je kan aan alles twijfelen; als ik aan iets twijfel dan weet ik niet zeker dat het bestaat; je kan echter
niet twijfelen aan het feit dat je twijfelt;
- Twijfel is een vorm van denken
- Als denken bestaat dan kan het niet tegelijkertijd niet bestaan
- Denken bestaat; ik denk dus dat ik ben
- Denken is een eigenschap van de geest
Cognitie gaat over de geest en dat bestaat, maar wat is de geest?
De mind creëert en controleert mentale functies zoals geheugen, emoties, leren, probleem oplossen,
beslissen, kennis, perceptie, bewustzijn & aandacht
Donders;
Reactietijd van handelingen;
- Detection; detecteren dat iets er is
- Discrimination; bepalen wat je detecteert door onderscheid te maken
- Deciding; kiezen welk object je wilt/ kiest
- Motor execution; handeling uitvoeren
Simple RT task: een knop zo snel mogelijk indrukken
- Detection + motor execution; de tijd dat het kost om een knop in de duwen
Choice RT task: een keuze maken tussen 2 dingen; rechter knop induwen wanneer het licht aan de
rechterkant aangaat en linker knop induwen wanneer het linker licht aangaat
- Detection + discrimination + deciding + motor execution
Go/ no go RT task; druk de rechter knop in als het rechter licht aan gaat, druk de linker knop niet in
wanneer het linker knopje aan gaat; Je hoeft niet te kiezen tussen recht of links waardoor deciding
weg is
- Detection + discriminatinon + motor execution
Weber;
Een waarneembaar verschil is niet absoluut maar relatief; zintuigen regristeren de relatieve
verschillen Wet van Weber waarbij waarneembare verschil is constant
=b
,Je kunt metingen verrichten aan mentale processen
- Donders; de duur van mentale processen (reactietijd)
- Weber; relateerde waarneembare verschillen aan verschil in fysieke kenmerken (Weber
fractie)
Eerste wetten in de psychologie Oprichting psychologische laboratoria in USA (William James)
en DU (Wilhelm Wundt). Ze waren geïnteresseerd in de geest, het bewustzijn en deden aan
introspectie
Stream of consciousness (James); de inhoud van ons bewustzijn is een parade van sensaties,
gevoelens, gedachten, beelden etc. James wilde (net als Wundt) door introspectie achter de inhoud
van deze stroom komen
Armchair psychology; vertellen wat er in je onderbewustzijn om gaat
Donders, Weber, Wundt en James bestudeerde de mind, de geest en het mentale deel
Watson;
Het bestuderen van de mind is problematisch want het berust op introspectie wat kan verschillen
van persoon tot persoon en innerlijke processen zijn niet te observeren/verifiëren
Pavlov;
Psychologie = gedrag en dus objectief d.m.v. observeerbaar gedrag
Behaviorisme: de inhoud van de mind is irrelevant en niet bestudeerbaar, we moten gedrag
bestuderen en de invloed van stimuli op gedrag. Introspectie is niet wetenschappelijk en het
bewustzijn is te vaag. Gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-respons relaties
Ontwikkeling van taal (1960)
Skinner;
Ontwikkeling van taal vindt plaats door positieve en negatieve bekrachtiging van het gedrag;
conditionering
Chomsky;
Bekrachtiging pas na uitspraak, waarom zou een kind überhaupt iets zeggen kinderen uiten
spontaal simpele klanken door aangeboren taalvaardigheid probleem voor behaviorisme omdat
volgens hen alles aangeleerd is
Problemen voor behaviorisme;
WOII;
- Waarom bombarderen piloten verkeerde doelen?
- Hoe lang kun je naar een radar kijken zonder fouten te maken?
Opkomst van computer; Conrad Zuse’s ZI (1938) & Alan Turing (1939-1940)
- Computer rekent met symbolen maar mensen doen dit ook
- Een computer krijgt input wat wordt verwerkt naar output op je beeldscherm dit gebeurd
ook bij mensen in de hersenen waarbij input via het netvlies in de hersenen wordt verwerkt
en er vervolgens een verandering plaatsvindt in gedrag/ fysieke staat
- De computer is de hardware, het programma is de software de hersenen zijn de
hardware, een aspect van cognitie (bijvoorbeeld geheugen) is de software
Structurele modellen beschrijven de fysieke (biologische) structuren. Procesmodellen beschrijven
cognitieve processen
Kort samengevat;
, Verschil tussen sensatie en perceptie;
- Sensatie; de meer vroege stadia van de verwerking van een stimuli (zoet, zuur, hard, luid,
rood etc.)
- Perceptie (waarnemen); betekenisvol, georganiseerd (de koffie is heet of zoet of een rode
roos)
Verschillende zintuigen hebben;
- Een eigen soort receptoren
- Een eigen soort sensorische neuronen
- Een eigen gebied in de hersenen waar de informatie naartoe wordt gevoerd
- Binnen het gebied van nog een eigen ‘gebied’
Hoeveel sensoren/zintuigen;
- Zien, horen, proeven, ruiken en voelen (pijn en druk)
- Een 6e zintuig; elektroreceptie; elektrische signalen opvangen bv bij meervallen in het water
- Belangrijk zintuig; evenwicht
Hoe/waar onderzoeken we dit?
Weber & Fechner; zij hadden experimentele
benaderingen van het onderzoeken van dit soort
dingen psychofysica gebaseerd op metingen van de
JND (Just Noticable Difference) psychofysische wet
Drempelmetingen;
- Detectie (absolute drempel); de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat de participant aangeeft dat hij/zij de stimulus net voelt/ziet/ruikt/hoort
- Discriminatie (verschil drempel); de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door
de onderzoeker totdat de participant aangeeft dat de stimulus net gelijken aan, of net anders
is dan, een referentiestimulus
