Aantekeningen HC
Vak: Juridische aspecten
Door: Minke Kalb
S2915561
, HC1 – Introductiecollege
Kader Literatuur Opdracht Verdieping (dat is de opzet van het vak).
, HC1 – Afstamming en gezag
Deel 1 – Kader
Afstamming en gezag is relevant voor elke pedagoog.
Voorbeeld: diagnostiek/behandeling bij dyslexie.
Op moment dat je wordt ingeschakeld ga je natuurlijk niet zomaar zo’n onderzoek doen, dan heb je
toestemming nodig om dat ook te mogen doen (meestal van de ouders).
Maar niet in elke situatie zijn de ouders ook daadwerkelijk bevoegd om die beslissingen te maken.
Is dus belangrijk te weten wie de ouders zijn en of zij ook beslissingsbevoegd zijn.
Afstamming: wie zijn juridisch/wettelijk gezien de ouders van een kind.
- Vaak zijn biologische ouders ook juridische ouders, maar niet altijd.
o Denk aan: adoptie / zaaddonor.
- Juridisch ouderschap ontstaat door:
o Geboorte / erkenning / adoptie.
Of een man de juridische vader is hangt af van de situatie.
Belangrijk dat je gaat leren hoe afstamming ontstaat (hoe iemand juridische ouder wordt) en hoe zit
dat in allerlei verschillende situaties.
Gevolgen van afstamming (dingen die ook terugkomen in het thema ‘scheiding’)
- Naam, nationaliteit, erfrecht
- Rechten / plichten juridisch ouderschap
Dus niet alleen hoe ontstaat dat nou, maar ook de gevolgen.
Een van de dingen die niet een direct gevolg is van afstamming/juridisch ouderschap is zeggenschap.
Vader die niet wilt dat kind wordt gevaccineerd.
o Als vader alleen juridisch ouder is van kind, wil dat nog niet automatisch zeggen dat
hij die beslissing dan ook kan / mag maken. Dat kan alleen als hij ook gezag heeft.
o Gezag gaat dus echt over toestemming geven en beslissingen maken.
Belangrijkste stukje van gezag is dus die zeggenschap.
Gezag: in de praktijk gaat gezag over het algemeen over wie is beslissingsbevoegd. Maar gezag is in
essentie wel meer dan dat.
- Minderjarigen onder het wettelijke vereiste gezag (alle minderjarigen moeten dus onder gezag
staan). Burgerlijk wetboek: ‘recht en plicht van ouders om kinderen te verzorgen en op te
voeden.’ (Dus het recht om jouw kind op te voeden).
o Zorg voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en veiligheid van het kind.
o Bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
Als het gaat om die opvoeding en verzorging krijgen ouders daarin een grote mate van vrijheid.
- Medisch
- Ga je op vakantie
- Naar welke school gaat het kind
- Hobby’s (ook daarin allerlei vrijheden)
Je mag best veel beslissingen maken als ouder zijnde.
MAAR… er zijn beperkingen
- Grenzen aan die vrijheid, bijv.: leerplicht
- Overheid beschermt kinderen bij misbruik gezag (wetboek):
o ‘Geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling
toepassen.’
o Dus in wetboek staat ook iets over de restricties die er zijn.
, o Gezag kan beperkt of beëindigd worden (als ouders er bijv. niet goed mee omgaan /
daar misbruik van maken) thema kinderbeschermingsmaatregelen.
Hoe ontstaat gezag? Kan verschillen per situatie (net zoals afstamming).
In de meeste gevallen: ouderlijk gezag.
Gezag door niet-ouder (denk aan overlijden ouders, of tienermoeder).
Gezag kan in feite alleen uitgeoefend worden door iemand die zelf meerderjarig is.
Als een niet-ouder het gezag uitoefent dan noemen we het voogdij.
In essentie gaat het om hetzelfde (uitoefenen van gezag).
In het geval van voogdij, kan het gezag ook worden uitgevoerd door een organisatie (gecertificeerde
instelling). In feite gaat dat nog steeds om hetzelfde.
- Verschil: als organisatie voogdij krijgt, gaat die organisatie ervoor zorgen dat kind wordt
opgevoed in een gezin ergens (waarschijnlijk / hopelijk).
- Dat betekent als je het hebt gehad over wat is gezag nou eigenlijk: ook opvoeden. Als het gaat
om voogdij, mag voogdij ook uitbesteed worden aan bijvoorbeeld een pleeggezin.
Stichting Nidos is een voorbeeld van zo’n gecertificeerde instelling, doet dat heel specifiek voor
alleenstaande minderjarige vluchtelingen.
Rol van een kind bij beslissingen?
In deze maatschappij over algemeen heel ‘normaal’ om kind te betrekken bij beslissingen (bijv.
schoolkeuze).
In hoeverre is nou juridisch geregeld dat een kind ook een zegje heeft in zo’n beslissing?
- In medische wereld zijn hier redelijk gerichte grenzen voor (literatuur).
o Als kinderen 12 jaar zijn moet je kinderen ook betrekken bij zo’n beslissing (over
bijv. chemokuur). (Is ook de richtlijn binnen de pedagogiek).
Leerdoelen voor dit thema:
Vak: Juridische aspecten
Door: Minke Kalb
S2915561
, HC1 – Introductiecollege
Kader Literatuur Opdracht Verdieping (dat is de opzet van het vak).
, HC1 – Afstamming en gezag
Deel 1 – Kader
Afstamming en gezag is relevant voor elke pedagoog.
Voorbeeld: diagnostiek/behandeling bij dyslexie.
Op moment dat je wordt ingeschakeld ga je natuurlijk niet zomaar zo’n onderzoek doen, dan heb je
toestemming nodig om dat ook te mogen doen (meestal van de ouders).
Maar niet in elke situatie zijn de ouders ook daadwerkelijk bevoegd om die beslissingen te maken.
Is dus belangrijk te weten wie de ouders zijn en of zij ook beslissingsbevoegd zijn.
Afstamming: wie zijn juridisch/wettelijk gezien de ouders van een kind.
- Vaak zijn biologische ouders ook juridische ouders, maar niet altijd.
o Denk aan: adoptie / zaaddonor.
- Juridisch ouderschap ontstaat door:
o Geboorte / erkenning / adoptie.
Of een man de juridische vader is hangt af van de situatie.
Belangrijk dat je gaat leren hoe afstamming ontstaat (hoe iemand juridische ouder wordt) en hoe zit
dat in allerlei verschillende situaties.
Gevolgen van afstamming (dingen die ook terugkomen in het thema ‘scheiding’)
- Naam, nationaliteit, erfrecht
- Rechten / plichten juridisch ouderschap
Dus niet alleen hoe ontstaat dat nou, maar ook de gevolgen.
Een van de dingen die niet een direct gevolg is van afstamming/juridisch ouderschap is zeggenschap.
Vader die niet wilt dat kind wordt gevaccineerd.
o Als vader alleen juridisch ouder is van kind, wil dat nog niet automatisch zeggen dat
hij die beslissing dan ook kan / mag maken. Dat kan alleen als hij ook gezag heeft.
o Gezag gaat dus echt over toestemming geven en beslissingen maken.
Belangrijkste stukje van gezag is dus die zeggenschap.
Gezag: in de praktijk gaat gezag over het algemeen over wie is beslissingsbevoegd. Maar gezag is in
essentie wel meer dan dat.
- Minderjarigen onder het wettelijke vereiste gezag (alle minderjarigen moeten dus onder gezag
staan). Burgerlijk wetboek: ‘recht en plicht van ouders om kinderen te verzorgen en op te
voeden.’ (Dus het recht om jouw kind op te voeden).
o Zorg voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en veiligheid van het kind.
o Bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
Als het gaat om die opvoeding en verzorging krijgen ouders daarin een grote mate van vrijheid.
- Medisch
- Ga je op vakantie
- Naar welke school gaat het kind
- Hobby’s (ook daarin allerlei vrijheden)
Je mag best veel beslissingen maken als ouder zijnde.
MAAR… er zijn beperkingen
- Grenzen aan die vrijheid, bijv.: leerplicht
- Overheid beschermt kinderen bij misbruik gezag (wetboek):
o ‘Geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling
toepassen.’
o Dus in wetboek staat ook iets over de restricties die er zijn.
, o Gezag kan beperkt of beëindigd worden (als ouders er bijv. niet goed mee omgaan /
daar misbruik van maken) thema kinderbeschermingsmaatregelen.
Hoe ontstaat gezag? Kan verschillen per situatie (net zoals afstamming).
In de meeste gevallen: ouderlijk gezag.
Gezag door niet-ouder (denk aan overlijden ouders, of tienermoeder).
Gezag kan in feite alleen uitgeoefend worden door iemand die zelf meerderjarig is.
Als een niet-ouder het gezag uitoefent dan noemen we het voogdij.
In essentie gaat het om hetzelfde (uitoefenen van gezag).
In het geval van voogdij, kan het gezag ook worden uitgevoerd door een organisatie (gecertificeerde
instelling). In feite gaat dat nog steeds om hetzelfde.
- Verschil: als organisatie voogdij krijgt, gaat die organisatie ervoor zorgen dat kind wordt
opgevoed in een gezin ergens (waarschijnlijk / hopelijk).
- Dat betekent als je het hebt gehad over wat is gezag nou eigenlijk: ook opvoeden. Als het gaat
om voogdij, mag voogdij ook uitbesteed worden aan bijvoorbeeld een pleeggezin.
Stichting Nidos is een voorbeeld van zo’n gecertificeerde instelling, doet dat heel specifiek voor
alleenstaande minderjarige vluchtelingen.
Rol van een kind bij beslissingen?
In deze maatschappij over algemeen heel ‘normaal’ om kind te betrekken bij beslissingen (bijv.
schoolkeuze).
In hoeverre is nou juridisch geregeld dat een kind ook een zegje heeft in zo’n beslissing?
- In medische wereld zijn hier redelijk gerichte grenzen voor (literatuur).
o Als kinderen 12 jaar zijn moet je kinderen ook betrekken bij zo’n beslissing (over
bijv. chemokuur). (Is ook de richtlijn binnen de pedagogiek).
Leerdoelen voor dit thema:
