Hoofdstuk 2 – Introductie op de Awb
Awb = Algemene wet bestuursrecht
De Awb heeft twee hoofddoelstellingen:
1. Het geven van algemene regels van bestuursrecht
2. Het geven van een algemene regeling van het bestuursprocesrecht
Simpeler gezegd: het bestuursrecht bevat regels die de overheid nodig heeft om te kunnen
besturen en regels waarmee de burger zich tegen de overheid kan verweren.
Bestuursrecht is naast de Awb ook te vinden in de Grondwet en in bijzondere wetgeving.
Hoofdstuk 3 – Staatsinrichting
3.1 overheidsorganen
3.1.1 gedecentraliseerde eenheidsstaat
Nederland is een staat omdat op eigen grondgebied een volk woont, dat een eigen gezag
heeft.
Nederland is een gedecentraliseerde staat. Dat betekent dat de centrale overheid een deel
van haar macht heeft afgestaan aan lagere overheidsorganen.
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Een gedecentraliseerde eenheidsstaat is
een staatsvorm waarbij internationaal als eenheid wordt opgetreden en nationaal de macht
is gedecentraliseerd, zodat ook lagere overheden bepaalde bevoegdheden hebben.
3.1.2 Scheiding der machten
In een democratische rechtsstaat (zoals Nederland), is het belangrijk dat niet alle taken en
bevoegdheden bij één persoon of één orgaan liggen.
Bij de Trias Politica worden de volgende drie machten onderscheiden:
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
De wetgevende macht ligt bij de regering en de Staten-Generaal. Die stellen de wetten vast.
De wetgevende macht is verantwoording verschuldigd aan de burgers.
De uitvoerende macht ligt bij de regering die, met haar ambtenaren, de regels uitvoert en
verantwoording schuldig is aan de wetgevende macht.
De rechterlijke macht ligt bij de rechters en het openbaar ministerie. Rechters spreken recht
op basis van wettelijke regels, verdragen, gewoonten en jurisprudentie.
,3.2 Attributie, delegatie en mandaat
Attributie is het toekennen van een nog niet bestaande bevoegdheid door middel van een
wet of verordening. (Aan een wetgevend orgaan)
Een orgaan dat een bevoegdheid via attributie heeft gekregen, kan deze bevoegdheid aan
een ander orgaan overdragen. Dit noemen we delegatie.
Onder delegatie wordt verstaan: het overdragen door een bestuursorgaan van zijn
bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een ander die deze onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent.
Om van delegatie gebruik te maken, moet die mogelijkheid in de wet zijn vastgelegd. Het
orgaan dat een bevoegdheid heeft gedelegeerd mag deze niet meer zelf uitoefenen. Ook
mag een orgaan niet aan ondergeschikten delegeren.
Er is sprake van subdelegatie als een orgaan dat door delegatie bevoegdheid heeft gekregen
deze bevoegdheid, binnen door het overdragende orgaan te stellen grenzen, weer
overdraagt aan een ander orgaan.
Subdelegatie mag alleen als de formele wetgever deze mogelijkheid uitdrukkelijk aan de
gedelegeerde wetgever heeft verleend.
Het grote verschil met delegatie is dat bij een mandaat de bevoegdheid en
verantwoordelijkheid bij het oorspronkelijke bestuursorgaan blijft. Er wordt dus geen
bevoegdheid overgedragen. (Denk aan kiesrecht)
Onder mandaat wordt verstaan: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan
besluiten te nemen. (Machtiging)
3.3 Totstandkoming gemeentelijke verordening
Een gemeentelijke verordening is een door de gemeenteraad gemaakt voorschrift, dat
strafbepalingen kan bevatten en dat geldt in de betreffende gemeente.
De gemeenteraad is niet alleen bevoegd, maar zelfs verplicht om in de gemeente de
gemeentelijke verordeningen vast te stellen. Een gemeentelijke verordening wordt
voorbereid door ambtenaren en in overleg met het college van B en W opgesteld. Daarna
vergadert de gemeenteraad erover en stelt de verordening vast al dan niet met wijzigingen.
De gemeenteraad kan in deze gemeentelijke verordeningen ook strafbare feiten opnemen.
De gemeenteraad is de wetgevende macht binnen de gemeente.
Het ontwerp van de gemeentelijke verordening moet voorafgaand ter inzage worden gelegd.
Belanghebbenden kunnen dan het ontwerp beoordelen en hun mening daarover kenbaar
maken. De inzage moet worden aangekondigd.
1. College van B en W stelt ontwerp gemeentelijke verordening op
2. Ter inzage leggen van de ontwerpverordening
, 3. Mogelijkheid voor belanghebbenden hun zienswijze kenbaar te maken
4. College van B en W beoordeelt gemaakte opmerkingen en wijzigt eventueel het ontwerp
5. Gemeenteraad stemt over verordening
6. Bekendmaking verordening is van kracht
3.4 Totstandkoming provinciale verordening
Een provinciale verordening is een door Provinciale Staten gemaakt voorschrift, dat
strafbepalingen kan bevatten en dat geldt in de betreffende provincie.
Provinciale Staten zijn niet alleen bevoegd, maar zelfs verplicht om in de provincie de
provinciale verordeningen vast te stellen. Een provinciale verordening wordt voorbereid
door ambtenaren en in overleg met gedeputeerde staten opgesteld. Daarna vergaderen
provinciale staten erover en stelt de verordening vast al dan niet met wijzigingen.
Provinciale Staten kunnen in deze provinciale verordeningen ook strafbare feiten opnemen.
De Provinciale Staten zijn de wetgevende macht in de provincie.
Het ontwerp van de provinciale verordening moet voorafgaand ter inzage worden gelegd.
Belanghebbenden kunnen dan het ontwerp beoordelen en hun mening daarover kenbaar
maken. De inzage moet worden aangekondigd.
1. Gedeputeerde Staten stelt ontwerp provinciale verordening op
2. Ter inzage leggen van de ontwerpverordening
3. Mogelijkheid voor belanghebbenden hun zienswijze kenbaar te maken
4. Gedeputeerde Staten beoordeelt gemaakte opmerkingen en wijzigt eventueel het
ontwerp
5. Provinciale Staten stemt over verordening
6. Bekendmaking verordening is van kracht
Hoofdstuk 4 – Begrippen Awb
4.1 Rechtspersonen
Rechtspersonen zijn door het recht gecreëerde organisaties, die rechtshandelingen mogen
verrichten zoals koop en verkoop.
Rechtspersonen kunnen, net als natuurlijke personen, strafbare feiten plegen.
Rechtspersonen kunnen in drie categorieën worden verdeeld:
1. Publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals de staat, de provincies, de gemeenten en de
waterschappen
2. Kerkgenootschappen, zoals de Protestantse Kerk in Nederland, Nederlands
Israëlitisch Kerkgenootschap, Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom
3. Privaatrechtelijke rechtspersonen, zoals verenigingen, coöperaties, onderlinge
waarborgmaatschappijen, naamloze vennootschappen, besloten vennootschappen
met beperkte aansprakelijkheid en stichtingen
Awb = Algemene wet bestuursrecht
De Awb heeft twee hoofddoelstellingen:
1. Het geven van algemene regels van bestuursrecht
2. Het geven van een algemene regeling van het bestuursprocesrecht
Simpeler gezegd: het bestuursrecht bevat regels die de overheid nodig heeft om te kunnen
besturen en regels waarmee de burger zich tegen de overheid kan verweren.
Bestuursrecht is naast de Awb ook te vinden in de Grondwet en in bijzondere wetgeving.
Hoofdstuk 3 – Staatsinrichting
3.1 overheidsorganen
3.1.1 gedecentraliseerde eenheidsstaat
Nederland is een staat omdat op eigen grondgebied een volk woont, dat een eigen gezag
heeft.
Nederland is een gedecentraliseerde staat. Dat betekent dat de centrale overheid een deel
van haar macht heeft afgestaan aan lagere overheidsorganen.
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Een gedecentraliseerde eenheidsstaat is
een staatsvorm waarbij internationaal als eenheid wordt opgetreden en nationaal de macht
is gedecentraliseerd, zodat ook lagere overheden bepaalde bevoegdheden hebben.
3.1.2 Scheiding der machten
In een democratische rechtsstaat (zoals Nederland), is het belangrijk dat niet alle taken en
bevoegdheden bij één persoon of één orgaan liggen.
Bij de Trias Politica worden de volgende drie machten onderscheiden:
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
De wetgevende macht ligt bij de regering en de Staten-Generaal. Die stellen de wetten vast.
De wetgevende macht is verantwoording verschuldigd aan de burgers.
De uitvoerende macht ligt bij de regering die, met haar ambtenaren, de regels uitvoert en
verantwoording schuldig is aan de wetgevende macht.
De rechterlijke macht ligt bij de rechters en het openbaar ministerie. Rechters spreken recht
op basis van wettelijke regels, verdragen, gewoonten en jurisprudentie.
,3.2 Attributie, delegatie en mandaat
Attributie is het toekennen van een nog niet bestaande bevoegdheid door middel van een
wet of verordening. (Aan een wetgevend orgaan)
Een orgaan dat een bevoegdheid via attributie heeft gekregen, kan deze bevoegdheid aan
een ander orgaan overdragen. Dit noemen we delegatie.
Onder delegatie wordt verstaan: het overdragen door een bestuursorgaan van zijn
bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een ander die deze onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent.
Om van delegatie gebruik te maken, moet die mogelijkheid in de wet zijn vastgelegd. Het
orgaan dat een bevoegdheid heeft gedelegeerd mag deze niet meer zelf uitoefenen. Ook
mag een orgaan niet aan ondergeschikten delegeren.
Er is sprake van subdelegatie als een orgaan dat door delegatie bevoegdheid heeft gekregen
deze bevoegdheid, binnen door het overdragende orgaan te stellen grenzen, weer
overdraagt aan een ander orgaan.
Subdelegatie mag alleen als de formele wetgever deze mogelijkheid uitdrukkelijk aan de
gedelegeerde wetgever heeft verleend.
Het grote verschil met delegatie is dat bij een mandaat de bevoegdheid en
verantwoordelijkheid bij het oorspronkelijke bestuursorgaan blijft. Er wordt dus geen
bevoegdheid overgedragen. (Denk aan kiesrecht)
Onder mandaat wordt verstaan: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan
besluiten te nemen. (Machtiging)
3.3 Totstandkoming gemeentelijke verordening
Een gemeentelijke verordening is een door de gemeenteraad gemaakt voorschrift, dat
strafbepalingen kan bevatten en dat geldt in de betreffende gemeente.
De gemeenteraad is niet alleen bevoegd, maar zelfs verplicht om in de gemeente de
gemeentelijke verordeningen vast te stellen. Een gemeentelijke verordening wordt
voorbereid door ambtenaren en in overleg met het college van B en W opgesteld. Daarna
vergadert de gemeenteraad erover en stelt de verordening vast al dan niet met wijzigingen.
De gemeenteraad kan in deze gemeentelijke verordeningen ook strafbare feiten opnemen.
De gemeenteraad is de wetgevende macht binnen de gemeente.
Het ontwerp van de gemeentelijke verordening moet voorafgaand ter inzage worden gelegd.
Belanghebbenden kunnen dan het ontwerp beoordelen en hun mening daarover kenbaar
maken. De inzage moet worden aangekondigd.
1. College van B en W stelt ontwerp gemeentelijke verordening op
2. Ter inzage leggen van de ontwerpverordening
, 3. Mogelijkheid voor belanghebbenden hun zienswijze kenbaar te maken
4. College van B en W beoordeelt gemaakte opmerkingen en wijzigt eventueel het ontwerp
5. Gemeenteraad stemt over verordening
6. Bekendmaking verordening is van kracht
3.4 Totstandkoming provinciale verordening
Een provinciale verordening is een door Provinciale Staten gemaakt voorschrift, dat
strafbepalingen kan bevatten en dat geldt in de betreffende provincie.
Provinciale Staten zijn niet alleen bevoegd, maar zelfs verplicht om in de provincie de
provinciale verordeningen vast te stellen. Een provinciale verordening wordt voorbereid
door ambtenaren en in overleg met gedeputeerde staten opgesteld. Daarna vergaderen
provinciale staten erover en stelt de verordening vast al dan niet met wijzigingen.
Provinciale Staten kunnen in deze provinciale verordeningen ook strafbare feiten opnemen.
De Provinciale Staten zijn de wetgevende macht in de provincie.
Het ontwerp van de provinciale verordening moet voorafgaand ter inzage worden gelegd.
Belanghebbenden kunnen dan het ontwerp beoordelen en hun mening daarover kenbaar
maken. De inzage moet worden aangekondigd.
1. Gedeputeerde Staten stelt ontwerp provinciale verordening op
2. Ter inzage leggen van de ontwerpverordening
3. Mogelijkheid voor belanghebbenden hun zienswijze kenbaar te maken
4. Gedeputeerde Staten beoordeelt gemaakte opmerkingen en wijzigt eventueel het
ontwerp
5. Provinciale Staten stemt over verordening
6. Bekendmaking verordening is van kracht
Hoofdstuk 4 – Begrippen Awb
4.1 Rechtspersonen
Rechtspersonen zijn door het recht gecreëerde organisaties, die rechtshandelingen mogen
verrichten zoals koop en verkoop.
Rechtspersonen kunnen, net als natuurlijke personen, strafbare feiten plegen.
Rechtspersonen kunnen in drie categorieën worden verdeeld:
1. Publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals de staat, de provincies, de gemeenten en de
waterschappen
2. Kerkgenootschappen, zoals de Protestantse Kerk in Nederland, Nederlands
Israëlitisch Kerkgenootschap, Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom
3. Privaatrechtelijke rechtspersonen, zoals verenigingen, coöperaties, onderlinge
waarborgmaatschappijen, naamloze vennootschappen, besloten vennootschappen
met beperkte aansprakelijkheid en stichtingen
