Kiezen en Beslissen, samenvatting

Kiezen en beslissen; samenvatting

Inhoud
Libertair paternalisme............................................................................................................................2
Sturen van gedrag (Nudge).....................................................................................................................2
Econ vs. Human......................................................................................................................................2
Systeem 1 & systeem 2...........................................................................................................................2
Relevante begrippen..........................................................................................................................4
Wanneer duwtje in de goede richting?..................................................................................................4
Normatieve beslismodellen....................................................................................................................4
Heuristieken...........................................................................................................................................5
Drie soorten keuzendillema’s.................................................................................................................5
Motivationele keuzebelemmeringen......................................................................................................6
Descriptieve beslismodellen...................................................................................................................6
Prospect theory..................................................................................................................................6
Framing...............................................................................................................................................7
Verkooptechnieken................................................................................................................................7
Beïnvloedingstechnieken (psychologische principes).............................................................................8
Bouwstenen nudging..............................................................................................................................8

, Libertair paternalisme
 Libertair= Vrijheid om te kiezen.
 Paternalisme= beperken van de keuzevrijheid van een persoon, zodat deze naar hun eigen
oordeel beter af is.
 Libertair paternalisme= beïnvloeden van gedrag (met respect voor de keuzevrijheid), zonder
opties te verbieden. Er wordt dus een duwtje in de goede richting gegeven

Sturen van gedrag (Nudge)
 Libertair paternalisme
o Nudge= Duwtje in de goede richting, zonder dat iemand je vertelt wat wel en niet
mag (zonder opties te verbieden).
Overtuiging over bv. dat fastfood slecht is, is niet nodig. Enkel een duwtje in de
richting voor gezond eten is nodig om iemand gezond(er) te laten eten.
 Bv. Holle Bolle Gijs, vliegje in urinoir, vangnet afval, snelheidsmeter
o Criteria:
1. De persoon heeft nog steeds een vrije keuze
2. Er is niets veranderd in belonen en straffen
3. Nudge is altijd voordelig voor degene die de beslissing neemt (die ‘genudged’
wordt)  anders is het een vorm van marketing / reclame
 Belonen en straffen
o Wet- en regelgeving (boetes/straffen)
o Financiële prikkels (subsidies/belonen)

Econ vs. Human
Twee stijlen waarin mensen beslissingen maken. Men kan beide stijlen hanteren.

 Human
o Beslissingen op basis van impulsen – intuïtief en automatisch
o Invloed van psychologische factoren zoals (risico-) perceptie, attitudes, emoties,
leerprocessen en sociale beïnvloeding spelen een grote rol
o De Homo economicus bestaat niet, ‘mensen’ natuurlijk wel
o Psychologisch inzicht helpt om gedrag realistischer te verklaren en voorspellen
 Econ
o Beslissingen op basis van rationele keuzes – rationeel en reflectief
o Econs streven naar nutsmaximalisatie (de hoogste opbrengst met de minste moeite)
 het beste resultaat voor zo min mogelijk moeite
o Homo economicus kiest rationeel en objectief het meest aantrekkelijke alternatief
uit het hele aanbod
o Daarbij gaat eigenbelang voor het belang van anderen (egoïstisch)
o Psychologisch inzicht helpt om gedrag realistischer te verklaren en voorspellen

Systeem 1 & systeem 2
 Systeem 1 (automatisch): ongecontroleerd, moeiteloos, associatief, snel, onbewust en
gebaseerd op ervaring  komt overeen met Human
 Systeem 2 (reflectief): gecontroleerd, moeizaam, deductief, langzaam, bewust en volgt uit
logische regels  komt overeen met Econ