Samenvatting politicologie tentamen
H1
Politiek= een situatie waarbij de overheid betrokken is of betrokken zou moeten zijn.
Politiek probleem= Ongewenste en veranderbare situatie waar de overheid bij betrokken is
of zou moeten zijn.
Collectief actie probleem= Mensen gaan hun eigen belang achterna waardoor er een
ongewenste situatie tot stand komt die strijdig is met het eigen belang.
Overheidsingrijpen:
Fysiek, zelf CG tot stand brengen.
Juridisch, handhaving, regelgeving.
Financieel economisch, subsidies, accijnzen.
Communicatie, burgers beïnvloeden door campagnes enz.
Verleiding free riden verkleinen door economische voordelen kleiner te maken.
Moraal normen en waarden, burgers een verantwoordelijkheidsgevoel te geven en een
moreel gevoel.
Verdelingsvraagstuk= hoe worden de overheidsuitgaven verdeeld?
Door legitimiteit worden de opgelegde regels geaccepteerd. Men vindt ze rechtvaardig en
legitiem.
Theoretisch= een zuivere theorie, dus vereenvoudiging, abstrahering en generalisatie.
Empirisch= het toetsen van een theorie aan de feitelijke gegevens.
Normatief= de gewenste politieke orde.
Vergelijkende theorie= vergelijken van politieke verschijnselen op basis van tijd (diachroon)
en plaats (synchroon).
, H2
Systeemmodel: invoer ( wensen en eisen van burgers) > poortwachters > conversie >
uitvoer> terugkoppeling.
Diffuse steun nodig: loyaliteit en steun van de bevolking voor de democratie, rechtspraak en
het parlement.
Poortwachters= houden sommige wensen en eisen tegen en laten andere toe in het
beleidsvormingsproces.
Kritiek:
1. Onduidelijk wie de poortwachters zijn.
2. Te conservatief omdat het model de stabiliteit van het systeem benadrukt.
3. Te optimistisch, normaal zijn er meer barrières.
4. Gebruikt begrippen die geen enkele actor gebruikt.
Beleidsprocesmodel: model van het gehele beleidsproces.
Agendavorming
Beleidsvoorbereiding
Beleidsbepaling
Beleidsuitvoering
Beleidsevaluatie
Kritiek:
1. Nadruk ligt te veel op uitdenken en te weinig op uitvechten.
2. Te weinig theoretisch onderbouwd, weinig aandacht aan het politieke karakter bij
overgang van het ene naar het andere onderdeel.
3. Meer normatief dan empirisch, zo worden sommige onderdelen overgeslagen.
4. Te weinig uitgaan van conflicten bij beleidsvorming.
Barrièremodel: barrières bij tot stand brengen van beleid.
, Hindernissen:
Erkenning van het probleem als een politiek probleem.
Toekennen van hoge prioriteit aan het probleem
Het nemen van besluiten
De uitvoering van het beleid
Kritiek:
1. Compromisvorming en samenwerking krijgt te weinig aandacht.
2. Stabiliteit van het systeem blijft onderbelicht, zonder steun raak het systeem
namelijk ontwricht.
3. Fase van terugkoppeling ontbreekt
Tops:
1. Goed dat wordt aangegeven dat er barrières zijn.
Transactiekostenbenadering: Aan het verhandelen van goederen en diensten zijn kosten
verbonden. De kosten worden vaak onderverdeeld in:
Zoekkosten
Onderhandelingskosten
Controle kosten
Handhavingskosten
Politieke transactiekosten: zijn kosten die de overheid moet maken om informatie te
verzamelen, wetgeving te ontwikkelen, met belangengroepen te onderhandelen en culturele
weerstanden in de samenleving te overwinnen.
Kritiek:
1. Hoe verder de theorie van de neoklassieke economie afgaat , hoe vager de theorie
wordt.
2. Interacties i.p.v. transacties?
3. Beide gezocht relatie tussen overheid en burger zijn ze niet hiërarchisch hetzelfde.
hierdoor kan je niet spreken van transactiekosten.
4. Het is moeilijk om te berekenen wat de kosten precies zijn.
Pad-afhankelijkheidsbenadering: als in het verleden beleidskeuzes gemaakt zijn wordt hier
op voort gebouwd. Er van af wijken en iets nieuws doen is duur.
Lock-in: Als een bepaald beleid gevoerd wordt terwijl er beter beleid beschikbaar is.
Leereffecten
Schaalvoordelen
Verzonken kosten
Opstartkosten
H1
Politiek= een situatie waarbij de overheid betrokken is of betrokken zou moeten zijn.
Politiek probleem= Ongewenste en veranderbare situatie waar de overheid bij betrokken is
of zou moeten zijn.
Collectief actie probleem= Mensen gaan hun eigen belang achterna waardoor er een
ongewenste situatie tot stand komt die strijdig is met het eigen belang.
Overheidsingrijpen:
Fysiek, zelf CG tot stand brengen.
Juridisch, handhaving, regelgeving.
Financieel economisch, subsidies, accijnzen.
Communicatie, burgers beïnvloeden door campagnes enz.
Verleiding free riden verkleinen door economische voordelen kleiner te maken.
Moraal normen en waarden, burgers een verantwoordelijkheidsgevoel te geven en een
moreel gevoel.
Verdelingsvraagstuk= hoe worden de overheidsuitgaven verdeeld?
Door legitimiteit worden de opgelegde regels geaccepteerd. Men vindt ze rechtvaardig en
legitiem.
Theoretisch= een zuivere theorie, dus vereenvoudiging, abstrahering en generalisatie.
Empirisch= het toetsen van een theorie aan de feitelijke gegevens.
Normatief= de gewenste politieke orde.
Vergelijkende theorie= vergelijken van politieke verschijnselen op basis van tijd (diachroon)
en plaats (synchroon).
, H2
Systeemmodel: invoer ( wensen en eisen van burgers) > poortwachters > conversie >
uitvoer> terugkoppeling.
Diffuse steun nodig: loyaliteit en steun van de bevolking voor de democratie, rechtspraak en
het parlement.
Poortwachters= houden sommige wensen en eisen tegen en laten andere toe in het
beleidsvormingsproces.
Kritiek:
1. Onduidelijk wie de poortwachters zijn.
2. Te conservatief omdat het model de stabiliteit van het systeem benadrukt.
3. Te optimistisch, normaal zijn er meer barrières.
4. Gebruikt begrippen die geen enkele actor gebruikt.
Beleidsprocesmodel: model van het gehele beleidsproces.
Agendavorming
Beleidsvoorbereiding
Beleidsbepaling
Beleidsuitvoering
Beleidsevaluatie
Kritiek:
1. Nadruk ligt te veel op uitdenken en te weinig op uitvechten.
2. Te weinig theoretisch onderbouwd, weinig aandacht aan het politieke karakter bij
overgang van het ene naar het andere onderdeel.
3. Meer normatief dan empirisch, zo worden sommige onderdelen overgeslagen.
4. Te weinig uitgaan van conflicten bij beleidsvorming.
Barrièremodel: barrières bij tot stand brengen van beleid.
, Hindernissen:
Erkenning van het probleem als een politiek probleem.
Toekennen van hoge prioriteit aan het probleem
Het nemen van besluiten
De uitvoering van het beleid
Kritiek:
1. Compromisvorming en samenwerking krijgt te weinig aandacht.
2. Stabiliteit van het systeem blijft onderbelicht, zonder steun raak het systeem
namelijk ontwricht.
3. Fase van terugkoppeling ontbreekt
Tops:
1. Goed dat wordt aangegeven dat er barrières zijn.
Transactiekostenbenadering: Aan het verhandelen van goederen en diensten zijn kosten
verbonden. De kosten worden vaak onderverdeeld in:
Zoekkosten
Onderhandelingskosten
Controle kosten
Handhavingskosten
Politieke transactiekosten: zijn kosten die de overheid moet maken om informatie te
verzamelen, wetgeving te ontwikkelen, met belangengroepen te onderhandelen en culturele
weerstanden in de samenleving te overwinnen.
Kritiek:
1. Hoe verder de theorie van de neoklassieke economie afgaat , hoe vager de theorie
wordt.
2. Interacties i.p.v. transacties?
3. Beide gezocht relatie tussen overheid en burger zijn ze niet hiërarchisch hetzelfde.
hierdoor kan je niet spreken van transactiekosten.
4. Het is moeilijk om te berekenen wat de kosten precies zijn.
Pad-afhankelijkheidsbenadering: als in het verleden beleidskeuzes gemaakt zijn wordt hier
op voort gebouwd. Er van af wijken en iets nieuws doen is duur.
Lock-in: Als een bepaald beleid gevoerd wordt terwijl er beter beleid beschikbaar is.
Leereffecten
Schaalvoordelen
Verzonken kosten
Opstartkosten
