- Welke vormen van misbruik en mishandeling van kinderen bestaan er?
Vormen
Vormen van kindermishandeling en huiselijk geweld komen vaak in combinatie voor. Ook
dierenmishandeling komt voor in gezinnen waar kindermishandeling of huiselijk geweld
speelt.
Lichamelijke mishandeling
Onder lichamelijke kindermishandeling vallen alle vormen van lichamelijk geweld tegen het
kind, zoals slaan, schoppen, bijten, knijpen, krabben, het toebrengen van brandwonden of
het kind laten vallen. Bijzondere vormen zijn het shaken baby syndroom, münchhausen-by-
proxysyndroom, en meisjesbesnijdenis.
Lichamelijke verwaarlozing
Bij lichamelijke verwaarlozing komen ouders of opvoeders gedurende langere tijd
onvoldoende tegemoet aan de lichamelijke basisbehoeften van het kind. Het krijgt niet de
zorg en verzorging waar het gezin zijn leeftijd en ontwikkeling behoefte en recht op heeft.
Psychische mishandeling
Van psychische of emotionele mishandeling is sprake wanneer ouders of andere opvoeders
met hun houding en hun gedrag afwijzing en vijandigheid uitstralen tegenover het kind. Ze
schelden het kind regelmatig uit of maken het kind opzettelijk bang.
Psychische verwaarlozing
Bij psychische of emotionele verwaarlozing schieten de ouders of opvoeders doorlopend
tekort in het geven van positieve aandacht aan het kind. Daarmee negeren ze structureel de
basale behoeften van het kind aan liefde, warmte, geborgenheid en steun.
Seksueel misbruik
Seksueel misbruik bestaat uit alle seksuele aanrakingen die een volwassene een kind
opdringt. Door het lichamelijke of relationele overwicht, de emotionele druk, of door dwang
en geweld van de volwassene kan het kind die aanrakingen niet weigeren.
Getuige van huiselijk geweld
Kinderen die getuige zijn van geweld in het gezin, worden geconfronteerd met geweld in hun
eigen huis. Dat kan gaan om het zien of horen van conflicten tussen hun ouders of ze
worden geconfronteerd met de gevolgen, bijvoorbeeld verwondingen bij de ouder of het
moeten vluchten van een ouder.
- Wie kunnen (bij de door jou gekozen leeftijdscategorie) zoal dader zijn?
Kindermishandeling is het gevolg van een combinatie van uiteenlopende risicofactoren.
Risicofactoren zijn gedragingen, omstandigheden of kenmerken die de kans dat
kindermishandeling zich voordoet vergroten.
, Een signaal van kindermishandeling is niet hetzelfde als een risicofactor. Omgekeerd
kunnen risicofactoren wel een signaalfunctie voor kindermishandeling hebben. Een signaal
is een actueel teken of kenmerk bij een kind of jongere dat er wat aan de hand is. De
verklaring daarvoor kan kindermishandeling zijn, maar er kan ook een andere verklaring
voor zijn.
Problemen en persoonlijkheid van de ouder
Ouders die hun kind mishandelen of verwaarlozen hebben relatief vaak psychische of
psychiatrische problemen. Daarnaast lopen ouders die zelf als kind mishandeld zijn of in hun
jeugd andere negatieve ervaringen in het gezin hebben meegemaakt, een groter risico om
hun eigen kind te mishandelen. Verder zijn gebrekkige opvoedingsvaardigheden en stress in
de opvoeding grote risicofactoren voor kindermishandeling. Het kan zijn dat ouders te hoge
of juist helemaal geen verwachtingen van hun kind hebben, negatief naar hun kind kijken of
er niet in slagen sensitief of empathisch op hun kind te reageren. Ouders willen het vaak wel
anders doen, maar weten niet hoe en het lukt hen om verschillende redenen niet om de
situatie te veranderen.
Extra kwetsbaar
Sommige kinderen zijn moeilijker op te voeden dan andere kinderen. Het opvoeden van
kinderen die extra zorg, aandacht en geduld van ouders vragen geeft de ouders
waarschijnlijk meer stress en gevoelens van incompetentie. Dit geldt bijvoorbeeld voor
kinderen die te vroeg geboren zijn of kinderen met een lichamelijke of verstandelijke
handicap. Ook kinderen die problematisch gedrag vertonen, doen een groot beroep op de
opvoedingskwaliteiten en inspanningen van ouders en zijn voor ouders een bron van stress.
Op jonge leeftijd zijn kinderen bovendien fysiek en emotioneel erg afhankelijk van hun
opvoeders, en daarmee extra kwetsbaar voor mishandeling en verwaarlozing.
Leefomstandigheden
Leden van gezinnen waarin kindermishandeling voorkomt, reageren vaak op een negatieve
manier op elkaar. Bij lichamelijke kindermishandeling overheerst geweld in de onderlinge
contacten. Daarnaast wonen gezinnen waarin mishandeling plaatsvindt relatief vaak in
buurten met zwakke sociale verbanden, criminaliteit, drugsproblematiek, armoede en
achterstand. De bredere sociaal-culturele context waarin ouders opvoeden kan ook van
invloed zijn: als geweld in een samenleving meer getolereerd wordt, komt lichamelijke
mishandeling vaker voor dan wanneer dat niet zo is.
Het lijkt erop dat ook alleenstaand ouderschap en gezinsgrootte risicofactoren zijn voor
kindermishandeling. Hoe dat verband precies ligt is niet duidelijk. Het is aannemelijk dat
alleenstaand ouderschap of het hebben van een groot gezin voor een ouder een bron van
stress is en daarmee zijn functioneren als opvoeder beïnvloedt.
Specifiek voor seksueel misbruik
Bij seksueel misbruik spelen deels andere risicofactoren een rol dan bij andere vormen van
kindermishandeling.
- Het gezin: Seksueel misbruik in het gezin kan een uiting zijn van verstoorde
gezinsverhoudingen. Vaak spelen daarin communicatieproblemen, sociale isolatie en
Vormen
Vormen van kindermishandeling en huiselijk geweld komen vaak in combinatie voor. Ook
dierenmishandeling komt voor in gezinnen waar kindermishandeling of huiselijk geweld
speelt.
Lichamelijke mishandeling
Onder lichamelijke kindermishandeling vallen alle vormen van lichamelijk geweld tegen het
kind, zoals slaan, schoppen, bijten, knijpen, krabben, het toebrengen van brandwonden of
het kind laten vallen. Bijzondere vormen zijn het shaken baby syndroom, münchhausen-by-
proxysyndroom, en meisjesbesnijdenis.
Lichamelijke verwaarlozing
Bij lichamelijke verwaarlozing komen ouders of opvoeders gedurende langere tijd
onvoldoende tegemoet aan de lichamelijke basisbehoeften van het kind. Het krijgt niet de
zorg en verzorging waar het gezin zijn leeftijd en ontwikkeling behoefte en recht op heeft.
Psychische mishandeling
Van psychische of emotionele mishandeling is sprake wanneer ouders of andere opvoeders
met hun houding en hun gedrag afwijzing en vijandigheid uitstralen tegenover het kind. Ze
schelden het kind regelmatig uit of maken het kind opzettelijk bang.
Psychische verwaarlozing
Bij psychische of emotionele verwaarlozing schieten de ouders of opvoeders doorlopend
tekort in het geven van positieve aandacht aan het kind. Daarmee negeren ze structureel de
basale behoeften van het kind aan liefde, warmte, geborgenheid en steun.
Seksueel misbruik
Seksueel misbruik bestaat uit alle seksuele aanrakingen die een volwassene een kind
opdringt. Door het lichamelijke of relationele overwicht, de emotionele druk, of door dwang
en geweld van de volwassene kan het kind die aanrakingen niet weigeren.
Getuige van huiselijk geweld
Kinderen die getuige zijn van geweld in het gezin, worden geconfronteerd met geweld in hun
eigen huis. Dat kan gaan om het zien of horen van conflicten tussen hun ouders of ze
worden geconfronteerd met de gevolgen, bijvoorbeeld verwondingen bij de ouder of het
moeten vluchten van een ouder.
- Wie kunnen (bij de door jou gekozen leeftijdscategorie) zoal dader zijn?
Kindermishandeling is het gevolg van een combinatie van uiteenlopende risicofactoren.
Risicofactoren zijn gedragingen, omstandigheden of kenmerken die de kans dat
kindermishandeling zich voordoet vergroten.
, Een signaal van kindermishandeling is niet hetzelfde als een risicofactor. Omgekeerd
kunnen risicofactoren wel een signaalfunctie voor kindermishandeling hebben. Een signaal
is een actueel teken of kenmerk bij een kind of jongere dat er wat aan de hand is. De
verklaring daarvoor kan kindermishandeling zijn, maar er kan ook een andere verklaring
voor zijn.
Problemen en persoonlijkheid van de ouder
Ouders die hun kind mishandelen of verwaarlozen hebben relatief vaak psychische of
psychiatrische problemen. Daarnaast lopen ouders die zelf als kind mishandeld zijn of in hun
jeugd andere negatieve ervaringen in het gezin hebben meegemaakt, een groter risico om
hun eigen kind te mishandelen. Verder zijn gebrekkige opvoedingsvaardigheden en stress in
de opvoeding grote risicofactoren voor kindermishandeling. Het kan zijn dat ouders te hoge
of juist helemaal geen verwachtingen van hun kind hebben, negatief naar hun kind kijken of
er niet in slagen sensitief of empathisch op hun kind te reageren. Ouders willen het vaak wel
anders doen, maar weten niet hoe en het lukt hen om verschillende redenen niet om de
situatie te veranderen.
Extra kwetsbaar
Sommige kinderen zijn moeilijker op te voeden dan andere kinderen. Het opvoeden van
kinderen die extra zorg, aandacht en geduld van ouders vragen geeft de ouders
waarschijnlijk meer stress en gevoelens van incompetentie. Dit geldt bijvoorbeeld voor
kinderen die te vroeg geboren zijn of kinderen met een lichamelijke of verstandelijke
handicap. Ook kinderen die problematisch gedrag vertonen, doen een groot beroep op de
opvoedingskwaliteiten en inspanningen van ouders en zijn voor ouders een bron van stress.
Op jonge leeftijd zijn kinderen bovendien fysiek en emotioneel erg afhankelijk van hun
opvoeders, en daarmee extra kwetsbaar voor mishandeling en verwaarlozing.
Leefomstandigheden
Leden van gezinnen waarin kindermishandeling voorkomt, reageren vaak op een negatieve
manier op elkaar. Bij lichamelijke kindermishandeling overheerst geweld in de onderlinge
contacten. Daarnaast wonen gezinnen waarin mishandeling plaatsvindt relatief vaak in
buurten met zwakke sociale verbanden, criminaliteit, drugsproblematiek, armoede en
achterstand. De bredere sociaal-culturele context waarin ouders opvoeden kan ook van
invloed zijn: als geweld in een samenleving meer getolereerd wordt, komt lichamelijke
mishandeling vaker voor dan wanneer dat niet zo is.
Het lijkt erop dat ook alleenstaand ouderschap en gezinsgrootte risicofactoren zijn voor
kindermishandeling. Hoe dat verband precies ligt is niet duidelijk. Het is aannemelijk dat
alleenstaand ouderschap of het hebben van een groot gezin voor een ouder een bron van
stress is en daarmee zijn functioneren als opvoeder beïnvloedt.
Specifiek voor seksueel misbruik
Bij seksueel misbruik spelen deels andere risicofactoren een rol dan bij andere vormen van
kindermishandeling.
- Het gezin: Seksueel misbruik in het gezin kan een uiting zijn van verstoorde
gezinsverhoudingen. Vaak spelen daarin communicatieproblemen, sociale isolatie en
