aardrijkskunde
4.1 rivieren
Waterscheiding = de grens tussen twee Regiem = schommelingen in de afvoer van
stroomgebieden een rivier per bepaalde periode
Stroomstelsel = een rivier met al zijn Verstening = door toegenomen verstedelijking
rivieren neemt het oppervlakte van de straten en
wegen toe, waardoor regenwater sneller
Lengteprofiel = de doorsnede van een rivier afspoelt
vanaf de bron tot de monding bestaande uit
boven-, midden- en benedenloop Dijkverzwaring = versteviging en verhoging
van de dijken
Vertragingstijd = de hoeveelheid tijd die
water nodig heeft om na een regenbui in de Ontbossing = het verdwijnen van bos door
rivier te komen menselijke activiteiten
Verval = het hoogteverschil tussen twee Doodtij = de situatie waarin het verschil
punten langs een rivier tussen vloed en eb minimaal is
Verhang = het gemiddelde verval per Springtij = de situatie van hoge vloed en
kilometer lage eb
Debiet = de totale hoeveelheid water die een Neerslagregiem = de verdeling van de
rivier afvoert op een bepaalde plek per hoeveelheid neerslag over een bepaalde
tijdseenheid (sec) periode
Waarom is Nederland kwetsbaar voor overstromingen
Nederland is kwetsbaar voor overstromingen, omdat een groot deel van het land onder de
zeespiegel ligt.
6 redenen voor de grotere dreiging van rivieren
● meer neerslag
● onregelmatigere neerslag
● verstening
● ontbossing
● sedimentatie → afname waterbergend vermogen
● bodemdaling
3 redenen voor de grotere dreiging van de zee
● zeespiegelstijging
● bodemdaling
● meer stormen
(zeespiegelstijging + bodemdaling
= relatieve zeespiegelstijging)
, aardrijkskunde
3 factoren die samen zorgen dat de overstromingskans in de Zuidwestelijke delta en het
IJsselmeergebied op een bepaald moment het grootste is
● Noordwesterstorm
● springtij
● veel neerslag / hoge waterstand van de rivieren (= piekafvoer)
↳ waterpeil stijgt in korte tijd
stroomgebied
= het gebied waarbinnen al het regen- en smeltwater via een hoofdrivier naar de zee stroomt
6 verschillen in het lengteprofiel (boven-, midden- en benedenloop) van een rivier
Bovenloop Middenloop Benedenloop
rotsen en keien grind en stenen zand en klei
verticale erosie horizontale en verticale erosie horizontale erosie
hoge stroomsnelheid gemiddelde stroomsnelheid lage stroomsnelheid
erosie erosie en sedimentatie sedimentatie
groot verval klein verval
klein debiet groot debiet
steile hellingen
bovenloop
= het begin van de rivier; hoog bovenin de bergen waar de rivier ontspringt
middenloop
= middelste deel, waar rivier door een dal loopt (tussen boven- en benedenloop)
benedenloop
= het laagste deel van een rivier, net voordat hij de zee in stroomt
verschillen tussen debiet en regiem van de Maas en de Rijn
Maas (= regenrivier) Rijn (= gemengde rivier)
Debiet: kleiner debiet, want de Maas Debiet: groter debiet, want de Rijn
heeft een kleiner stroomgebied → heeft een groter stroomgebied →
minder afvoer: regenwater meer afvoer: regen- en smeltwater
Regiem: het regiem is onregelmatiger Regiem: het regiem is regelmatiger
→ afhankelijk van hoeveelheid regen → afvoer van regen- en smeltwater
4.1 rivieren
Waterscheiding = de grens tussen twee Regiem = schommelingen in de afvoer van
stroomgebieden een rivier per bepaalde periode
Stroomstelsel = een rivier met al zijn Verstening = door toegenomen verstedelijking
rivieren neemt het oppervlakte van de straten en
wegen toe, waardoor regenwater sneller
Lengteprofiel = de doorsnede van een rivier afspoelt
vanaf de bron tot de monding bestaande uit
boven-, midden- en benedenloop Dijkverzwaring = versteviging en verhoging
van de dijken
Vertragingstijd = de hoeveelheid tijd die
water nodig heeft om na een regenbui in de Ontbossing = het verdwijnen van bos door
rivier te komen menselijke activiteiten
Verval = het hoogteverschil tussen twee Doodtij = de situatie waarin het verschil
punten langs een rivier tussen vloed en eb minimaal is
Verhang = het gemiddelde verval per Springtij = de situatie van hoge vloed en
kilometer lage eb
Debiet = de totale hoeveelheid water die een Neerslagregiem = de verdeling van de
rivier afvoert op een bepaalde plek per hoeveelheid neerslag over een bepaalde
tijdseenheid (sec) periode
Waarom is Nederland kwetsbaar voor overstromingen
Nederland is kwetsbaar voor overstromingen, omdat een groot deel van het land onder de
zeespiegel ligt.
6 redenen voor de grotere dreiging van rivieren
● meer neerslag
● onregelmatigere neerslag
● verstening
● ontbossing
● sedimentatie → afname waterbergend vermogen
● bodemdaling
3 redenen voor de grotere dreiging van de zee
● zeespiegelstijging
● bodemdaling
● meer stormen
(zeespiegelstijging + bodemdaling
= relatieve zeespiegelstijging)
, aardrijkskunde
3 factoren die samen zorgen dat de overstromingskans in de Zuidwestelijke delta en het
IJsselmeergebied op een bepaald moment het grootste is
● Noordwesterstorm
● springtij
● veel neerslag / hoge waterstand van de rivieren (= piekafvoer)
↳ waterpeil stijgt in korte tijd
stroomgebied
= het gebied waarbinnen al het regen- en smeltwater via een hoofdrivier naar de zee stroomt
6 verschillen in het lengteprofiel (boven-, midden- en benedenloop) van een rivier
Bovenloop Middenloop Benedenloop
rotsen en keien grind en stenen zand en klei
verticale erosie horizontale en verticale erosie horizontale erosie
hoge stroomsnelheid gemiddelde stroomsnelheid lage stroomsnelheid
erosie erosie en sedimentatie sedimentatie
groot verval klein verval
klein debiet groot debiet
steile hellingen
bovenloop
= het begin van de rivier; hoog bovenin de bergen waar de rivier ontspringt
middenloop
= middelste deel, waar rivier door een dal loopt (tussen boven- en benedenloop)
benedenloop
= het laagste deel van een rivier, net voordat hij de zee in stroomt
verschillen tussen debiet en regiem van de Maas en de Rijn
Maas (= regenrivier) Rijn (= gemengde rivier)
Debiet: kleiner debiet, want de Maas Debiet: groter debiet, want de Rijn
heeft een kleiner stroomgebied → heeft een groter stroomgebied →
minder afvoer: regenwater meer afvoer: regen- en smeltwater
Regiem: het regiem is onregelmatiger Regiem: het regiem is regelmatiger
→ afhankelijk van hoeveelheid regen → afvoer van regen- en smeltwater
