Les 1
Sociale psychologie: Het wetenschappelijk onderzoek naar de wijze waarop de gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de feitelijke of denkbeeldige
aanwezigheid van andere mensen
- de wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten, gevoelens en
gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of imaginaire
aanwezigheid van andere mensen. (blz4)
Psychologie: De wetenschap van het gedrag en de psychische processen van het individu.
(blz 4)
Sociale invloed: Het effect dat de woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, attitudes of gedrag. (blz 4)
Attitudes: een evaluarie van een attitudeobject zoals mensen, voorwerpen en ideeën. (blz
201)
Empirische methode: De waarneming en/of onderzoek gebaseerde methode voor het
toetsen van hypothesen. (blz 5)
Hypothese: Een als voorlopige waarheid aangenomen maar nog te bewijzen
veronderstelling. (blz 5)
Construct: De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren (blz 6)
Determinant: Bepalende factor in een ontwikkeling of toestand. (blz 7)
Individuele verschillen: Die aspecten van de persoonlijkheid die mensen onderscheiden
van anderen. (blz 7)
Automatisch of autonoom?
● Mensen hebben het idee zelf keuzes te maken
● Het meeste denken en waarnemen gaat echter via een automatische piloot
● Die wordt bepaald door het feit dat we mens zijn tussen andere mensen
● Alle sociale informatie die op ons afkomt, verwerken we grotendeels via
voorgevormd denken (schema`s) en sluiproutes (heuristieken)
○ Onbewust nemen we de kortste weg
Schema`s (voorgevormd denken)
- Mentale structuren die onze kennis over sociale wereld organiseren.
- Deze mentale structuren beïnvloeden de informatie die we opmerken, waarover we
nadenken en wat we ons herinneren.
- Welke schema's worden gebruikt, wordt beïnvloed door priming
Schema`s
- Zijn hardnekkig
- Perseveratie-effect
1
, - Of slaan extreem om bij nieuwe informatie
- Bestraffingseffect
- Bestraffinseffect: Bevinding dat positieve opvattingen over de sociale wereld
waarvan bewezen wordt dat ze onjuist zijn, kunnen omslaan naar zeer
negatieve opvattingen (blz 65)
- Beïnvloeden verwachtingen en het uitkomen van verwachtingen
- Self Fulfilling prophecy
- Pygmalion-effect
- Schema`s: Mentale structuren die mensen gebruiken om hun kennis over de
sociale wereld te organiseren rond thema's of objecten. Deze structuren hebben
invloed op informatie die mensen opwerken, waarover ze nadenken en die ze zich
herinneren. (blz 59)
Beschikbaarheidsheuristiek
- Heuristiek = mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Mentale aanname waarbij mensen een oordeel baseren op het gemak waarmee ze
zich iets voor de geest kunnen halen.
- Beschikbaarheidsheuristiek: Mentale aanname waarbij mensen een oordeel
baseren op het gemak waarmee ze zich iets voor de geest kunnen halen. (blz 74)
Anker- en correctie heuristiek
- Heuristiek = mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Mentale aanname waarbij mensen een getal of waarde als beginpunt gebruiken en
vervolgens onvoldoende op dit ankerpunt corrigeren.
- Ankel- en correctie heuristiek: Mentale aanname waarbij mensen een getal of
waarde als beginpunt gebruiken en vervolgens onvoldoende op dit ankerpunt
corrigeren. (blz 78)
Representativiteitsheuristiek
- Heuristiek = mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Mentale aanname waarbij mensen iets classificeren op grond van de mate waarin
het lijkt op een karakteristiek geval.
- Representativiteitsheuristiek: Mentale aanname waarbij mensen iets classificeren
op grond van de mate waarin het lijkt op een karakteristiek geval. (blz 76)
Beoordelings Heuristiek (sluiproute)
- Mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Beschikbaarheidsheuristiek
- Representativiteitsheuristiek
- Anker- en correctie heuristiek
- Beoordeling Heuristiek: Mentale aanname die mensen gebruiken om snel en
efficiënt te kunnen oordelen. (blz 73)
Heuristisch-systematisch model van overtuiging: theorie over de twee manieren waarop
persuasieve communicatie tot attitudeverandering kan leiden: door de argumenten
systematisch te verwerken of door gebruik te maken van heuristieken. (blz 219)
2
, Sociale cognitie: Hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker: hoe
mensen sociale informatie selecteren, interpreteren, herinneren en gebruiken om oordelen
te vormen en beslissingen te nemen. (blz 57)
Automatisch denken: Denken dat onbewust, onopzettelijk, onwillekeurig en zonder
inspanning geschiedt. (blz 58)
Scripts: Schema`s over specifieke gebeurtenissen, oftewel de beschrijving van hoe zo'n
gebeurtenis gewoonlijk verloopt. (blz 59)
Toegankelijkheid: Mate waarin schema`s en concepten zich op de voorgrond van ons
bewustzijn bevinden waardoor het waarschijnlijker is dat we ze gebruiken bij onze oordelen
over de sociale wereld. (blz 60)
Zeigarnik Effect: Het fenomeen dat niet voltooide doelen het automatisch denken blijven
beheersen. (blz 69)
Informatie over de basisfrequentie: informatie voor de regelmaat waarmee leden van
verschillende categorieën in de populatie voorkomen. (blz 76)
Analystische denkstijl: Manier van denken waarbij mensen zich richten op de kenmerken
van objecten zonder aandacht te schenken aan de context; deze manier van denken is
gebruikelijk in de westerse wereld. (blz 81)
Holistische denkstijl: Manier van denken waarbij mensen zich richten op het geheel met
name de wijze waarop objecten zich tot elkaar verhouden; deze manier van denken is
gebruikelijk in Oost-Aziatische culturen. (blz 81)
Gecontroleerd denken: Denken dat bewust, opzettelijk en uit vrije wil plaatsvindt en dat
inspanning vereist. (blz 83)
Gedachteonderdrukking: Poging om alle gedachten over iets wat we zo snel mogelijk
willen vergeten, te vermijden. (blz 87)
Barrière van overdreven zelfvertrouwen: Gegeven dat mensen gewoonlijk teveel
vertrouwen op de nauwkeurigheid van hun eigen oordelen. (blz 87)
Zelfvertrouwen: de beoordeling van mensen van wat ze zelf waar zijn; dat wil zeggen: de
mate waarin ze zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien. (blz 157)
Les 2 24-11
Stelling: mensen die lezen over een slimme professor score vervolgens beter op een taak.
- Priming: Je interpreteert het zo dus dan doe je dat
- Priming: Het proces waarbij recente ervaringen de toegankelijkheid van een
schema, kenmerk of concept verhogen. (blz 61)
3
Sociale psychologie: Het wetenschappelijk onderzoek naar de wijze waarop de gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de feitelijke of denkbeeldige
aanwezigheid van andere mensen
- de wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten, gevoelens en
gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of imaginaire
aanwezigheid van andere mensen. (blz4)
Psychologie: De wetenschap van het gedrag en de psychische processen van het individu.
(blz 4)
Sociale invloed: Het effect dat de woorden, daden of alleen al de aanwezigheid van andere
mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, attitudes of gedrag. (blz 4)
Attitudes: een evaluarie van een attitudeobject zoals mensen, voorwerpen en ideeën. (blz
201)
Empirische methode: De waarneming en/of onderzoek gebaseerde methode voor het
toetsen van hypothesen. (blz 5)
Hypothese: Een als voorlopige waarheid aangenomen maar nog te bewijzen
veronderstelling. (blz 5)
Construct: De manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren (blz 6)
Determinant: Bepalende factor in een ontwikkeling of toestand. (blz 7)
Individuele verschillen: Die aspecten van de persoonlijkheid die mensen onderscheiden
van anderen. (blz 7)
Automatisch of autonoom?
● Mensen hebben het idee zelf keuzes te maken
● Het meeste denken en waarnemen gaat echter via een automatische piloot
● Die wordt bepaald door het feit dat we mens zijn tussen andere mensen
● Alle sociale informatie die op ons afkomt, verwerken we grotendeels via
voorgevormd denken (schema`s) en sluiproutes (heuristieken)
○ Onbewust nemen we de kortste weg
Schema`s (voorgevormd denken)
- Mentale structuren die onze kennis over sociale wereld organiseren.
- Deze mentale structuren beïnvloeden de informatie die we opmerken, waarover we
nadenken en wat we ons herinneren.
- Welke schema's worden gebruikt, wordt beïnvloed door priming
Schema`s
- Zijn hardnekkig
- Perseveratie-effect
1
, - Of slaan extreem om bij nieuwe informatie
- Bestraffingseffect
- Bestraffinseffect: Bevinding dat positieve opvattingen over de sociale wereld
waarvan bewezen wordt dat ze onjuist zijn, kunnen omslaan naar zeer
negatieve opvattingen (blz 65)
- Beïnvloeden verwachtingen en het uitkomen van verwachtingen
- Self Fulfilling prophecy
- Pygmalion-effect
- Schema`s: Mentale structuren die mensen gebruiken om hun kennis over de
sociale wereld te organiseren rond thema's of objecten. Deze structuren hebben
invloed op informatie die mensen opwerken, waarover ze nadenken en die ze zich
herinneren. (blz 59)
Beschikbaarheidsheuristiek
- Heuristiek = mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Mentale aanname waarbij mensen een oordeel baseren op het gemak waarmee ze
zich iets voor de geest kunnen halen.
- Beschikbaarheidsheuristiek: Mentale aanname waarbij mensen een oordeel
baseren op het gemak waarmee ze zich iets voor de geest kunnen halen. (blz 74)
Anker- en correctie heuristiek
- Heuristiek = mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Mentale aanname waarbij mensen een getal of waarde als beginpunt gebruiken en
vervolgens onvoldoende op dit ankerpunt corrigeren.
- Ankel- en correctie heuristiek: Mentale aanname waarbij mensen een getal of
waarde als beginpunt gebruiken en vervolgens onvoldoende op dit ankerpunt
corrigeren. (blz 78)
Representativiteitsheuristiek
- Heuristiek = mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Mentale aanname waarbij mensen iets classificeren op grond van de mate waarin
het lijkt op een karakteristiek geval.
- Representativiteitsheuristiek: Mentale aanname waarbij mensen iets classificeren
op grond van de mate waarin het lijkt op een karakteristiek geval. (blz 76)
Beoordelings Heuristiek (sluiproute)
- Mentale strategie of aanname om snel en efficiënt te kunnen beoordelen
- Beschikbaarheidsheuristiek
- Representativiteitsheuristiek
- Anker- en correctie heuristiek
- Beoordeling Heuristiek: Mentale aanname die mensen gebruiken om snel en
efficiënt te kunnen oordelen. (blz 73)
Heuristisch-systematisch model van overtuiging: theorie over de twee manieren waarop
persuasieve communicatie tot attitudeverandering kan leiden: door de argumenten
systematisch te verwerken of door gebruik te maken van heuristieken. (blz 219)
2
, Sociale cognitie: Hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker: hoe
mensen sociale informatie selecteren, interpreteren, herinneren en gebruiken om oordelen
te vormen en beslissingen te nemen. (blz 57)
Automatisch denken: Denken dat onbewust, onopzettelijk, onwillekeurig en zonder
inspanning geschiedt. (blz 58)
Scripts: Schema`s over specifieke gebeurtenissen, oftewel de beschrijving van hoe zo'n
gebeurtenis gewoonlijk verloopt. (blz 59)
Toegankelijkheid: Mate waarin schema`s en concepten zich op de voorgrond van ons
bewustzijn bevinden waardoor het waarschijnlijker is dat we ze gebruiken bij onze oordelen
over de sociale wereld. (blz 60)
Zeigarnik Effect: Het fenomeen dat niet voltooide doelen het automatisch denken blijven
beheersen. (blz 69)
Informatie over de basisfrequentie: informatie voor de regelmaat waarmee leden van
verschillende categorieën in de populatie voorkomen. (blz 76)
Analystische denkstijl: Manier van denken waarbij mensen zich richten op de kenmerken
van objecten zonder aandacht te schenken aan de context; deze manier van denken is
gebruikelijk in de westerse wereld. (blz 81)
Holistische denkstijl: Manier van denken waarbij mensen zich richten op het geheel met
name de wijze waarop objecten zich tot elkaar verhouden; deze manier van denken is
gebruikelijk in Oost-Aziatische culturen. (blz 81)
Gecontroleerd denken: Denken dat bewust, opzettelijk en uit vrije wil plaatsvindt en dat
inspanning vereist. (blz 83)
Gedachteonderdrukking: Poging om alle gedachten over iets wat we zo snel mogelijk
willen vergeten, te vermijden. (blz 87)
Barrière van overdreven zelfvertrouwen: Gegeven dat mensen gewoonlijk teveel
vertrouwen op de nauwkeurigheid van hun eigen oordelen. (blz 87)
Zelfvertrouwen: de beoordeling van mensen van wat ze zelf waar zijn; dat wil zeggen: de
mate waarin ze zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien. (blz 157)
Les 2 24-11
Stelling: mensen die lezen over een slimme professor score vervolgens beter op een taak.
- Priming: Je interpreteert het zo dus dan doe je dat
- Priming: Het proces waarbij recente ervaringen de toegankelijkheid van een
schema, kenmerk of concept verhogen. (blz 61)
3
