Samenvatting Basiskennis taalonderwijs, ISBN: 9789001745363 Nederlands (CU44144)

Samenvatting Nederlands Thema 4
Hoe leren kinderen taal?
Taalverwerving
Taal begint met luisteren,


5 argumenten om apart onderwijs te geven in taal
1. Schriftelijke taalvaardigheid leren kinderen niet spontaan
2. Niet alle kinderen kinnen zich zelfstandig een bepaald niveau van
taalvaardigheid eigen maken
3. Op school leer je een ander soort taalgebruik dan in het dagelijks leven
4. Bepaalde taalvormen leer je alleen met behulp van het taalonderwijs
5. Als je kinderen plezier in het lezen van boeken wilt bijbrengen, dan moet je
daar apart aandacht aan besteden
Bij taalonderwijs ligt de nadruk sterk op het schriftelijke taalgebruik en vaak staat
de taalvorm centraal:
 Hoe schrijf je woorden
 Hoe zijn woorden opgebouwd
 Hoe zitten zinnen in elkaar
Mondelinge taalvaardigheid
 Spreken luisteren en het voeren van allerlei mondelinge gespreksvormen staan
centraal.
Woordenschat
 Het gaat om het aanleren van de betekenis van nieuwe woorden,
uitdrukkingen, zegswijzen en spreekwoorden.
Beginnende geletterdheid
 Hieronder verstaan we het vermogen om schriftelijke taal te begrijpen en
gebruiken. De ontwikkeling van geletterdheid kent 3 stadiums.
1. Ontluikende geletterdheid
 De ontwikkeling van de geletterdheid in de voorschoolse periode 0/4 jaar

2. Beginnende geletterdheid
 Heeft betrekking op de ontwikkeling van de geletterdheid in de groepen
1/3

3. Gevorderde geletterdheid
 De periode na groep 3


Aanvankelijk lezen 
 Willen we de kinderen de beginselen van lezen bijbrengen
 Ze moeten leren welke letters er zijn en moeten in staat zijn om
eenvoudige woorden hardop te lezen.
 Speelt zich af in de eerste helft van groep 3
 Begin van leesonderwijs

, Voortgezet technisch lezen 
 Het doel is de vaardigheid van het decoderen van teksten te vergroten
 Het gaat om vlot en nauwkeurig lezen van een tekst, niet om het begrijpen
van een tekst
Begrijpend lezen 
 Hierbij gaat het om het begrijpen van de tekst en het achterhalen van de
bedoeling
 Je kunt erachter komen of het kind de tekst begrijpt
Stellen 
 Het gaat om het schrijven van teksten
 Kinderen moeten hun gedachtes, ervaringen en waarnemingen kunnen
weergeven in de vorm van verschillende soorten teksten
Jeugdliteratuur 
 Doel om kinderen in aanraking tee brengen met verschillende literaire
genres
 Hun literaire smaak te ontwikkelen en ze laten genieten van het lezen van
jeugdliteratuur
Taalbeschouwing 
 Je wilt kinderen leren te reflecteren op taalvormen, de manier waarop iets
is verwoord en het taalgebruik
 Een belangrijk deel is traditionele grammatica
Spelling 
 Het gaat erom dat kinderen de meest voorkomende woorden correct
kunnen schrijven
 De belangrijkste spellingsregels kunnen toepassen
 Ook het hanteren van de regels voor de interpunctie behoort tot het
spellingsonderwijs
Taalsysteem  taal is communicatie
Verschillende functies van taal:
 De communicatieve of sociale taalfuncties  communicatiemiddel
 Zelfhandhaving  Ze beschermt en verdedigt zichzelf
 Zelfsturing  Ordent met woorden en aankondigen van haar plannen
 Sturing van anderen  Je kunt taal gebruiken om je eigen handelen te
sturen en om het gedrag van andere te sturen
 Structurering van het gesprek  Gebruik maken van taal om
gespreksverloop te beïnvloeden
Conceptualiseren of cognitieve functie 
Je gebruikt taal als een hulpmiddel om je gedachtes te ordenen en greep te
krijgen op de werkelijkheid.