Gedrag in organisatie
Vermogen
Fysiek en mentaal
Intelligentie is het vermogen om mentale activiteiten (denken, redeneren, problemen
oplossen) uit te voeren. Intelligentie helpt om het werk goed te doen, maar mensen worden
er niet gelukkiger of meer tevreden van in hun werk
Voorwaarde voor alle andere GiO zaken; je moet ongeveer op je eigen niveau werken,
anders stress/ongelukkig/onder belast/overbelast.
Attitude
Een positieve of negatieve houding tegenover dingen, mensen en gebeurtenissen. Het geeft
aan hoe iemand over iets denkt.
Componenten van een attitude:
1. Kennis en info die je hebt over het onderwerp van de attitude. Kunnen feiten zijn of
meningen van anderen die jij bewondert. (Cognitief)
2. Affectief: meest centrale aspect van attitude. Onderwerp van attitude vind je vaak
eerst aangenaam/ onaangenaam.
3. Gedrag: positieve gevoelens of negatieve gevoelens roepen bepaald gedrag op.
Meestal is attitude positief of negatief.
De consistentie van attitudes:
Cognitieve dissonantie ontstaat wanneer 2 of meer attitudes van iemand met elkaar botsen
of wanneer gedrag en attitudes tegen strijdig zijn.
Tegenstrijdige attitudes of attitude en gedrag leidt tot Inconsistentie = ongemakkelijk =
dissonant.
In hoeverre dit een probleem voor iemand is hangt af van: belang, mate invloed, beloning.
Wel last dan oplossen door:
1. Je gaat dan zoeken naar nieuwe info die je attitude ondersteunt (vb. roken slecht- wel
lekker, info dat het toch niet zo slecht is).
2. Veranderen van je attitude of gedrag zodat je geen inconsistentie meer ervaart. (Vb.,
afwijzing voor nieuwe baan, achteraf ga je negatieve gedachten over werk ontwikkelen).
,Individuen streven naar minimale dissonantie in hun gedrag, ingegeven door
- Het belang (fundamentele waarden komen tot uiting)
- De mate van invloed van het individu erover
- En de beloning die erbij betrokken is
Komt gedrag altijd voort uit attitudes?
Moderatorvariabelen: ‘onderdrukkers’ van het verband tussen attitude en gedrag
Belang van de attitude
Mate van specificiteit
Toegankelijkheid
Aanwezigheid sociale druk
Directe ervaring met de attitude
Voornaamste attitudes ten aanzien van werk
Gio onderzoekt 3 attitudes
1. Tevredenheid
2. Betrokkenheid bij werk
3. Organisatiebinding
-Affectieve binding
-extrinsieke (calculerende) binding
-normatieve binding
Waargenomen steun van de organisatie (WSO) is de mate waarin werknemers denken dat
de organisatie hun bijdragen op prijs stelt en zich bekommert om hun welzijn. Voorspelt de
werkuitkomsten zoals werktevredenheid en voorbeeldig werkgedrag
Werktevredenheid:
Bedrijven met tevreden werknemers zijn effectiever.
Tevredenheid komt voort uit vertrouwen.
Tevreden personeel zorgt voor tevreden klanten en andersom.
Verband met ziekteverzuim is gering.
Verband met personeelsverloop is iets sterker.
Verband met ongewenst gedrag is groot.
Vandaar al die werktevredenheidsonderzoeken in bedrijven!
De 3 belangrijkste instrumenten voor werktevredenheid zijn:
Taakontwerp: dus welke eisen worden er gesteld en zijn er voldoende uitdagingen
Selectie: past de persoon bij de aangeboden baan
Begeleiding, beoordeling en beloning
Betrokkenheid: (affectief) mate waarin je je identificeert met je werk; (instrumenteel) het
prestatieniveau dat je wenselijk vindt voor je gevoel van eigenwaarde.
Affectieve binding: verband met verzuim, verloop en prestaties.
, Grote betrokkenheid kan leiden tot flow (opgaan in je werk, alles om je heen vergeten,
energie eindeloos) (Mihaly_Csikszentmihalyi); dit is goed voor werkprestaties! Hoe regel je
dat als werkgever? Je kunt het niet opleggen (doe eens enthousiast! Wees eens in flow!),
maar wel de omstandigheden creëren om die toestand op te wekken.
Oorzaken werktevredenheid
Werkomstandigheden
Persoonlijkheid
Loon
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Voordelen werktevredenheid
Werkprestaties
Klanttevredenheid
Tevredenheid met het leven
Gevolgen ontevredenheid
Exit (vertrek uit organisatie)
Stem (suggesties voor verbetering, probleem bespreken met manager)
Loyaliteit (optimistisch wachten op verbetering, vertrouwen op management ‘om te
doen wat nodig is’
Verwaarlozing (minder hard werken, thuisblijven of steeds te laat komen, meer
fouten maken)
Perceptie
Het proces waarin mensen hun zintuigelijke indrukken ordenen en interpreteren om zin te
geven aan hun omgeving. Het zijn hun waarnemingen van de werkelijkheid, niet de
werkelijkheid zelf
Factoren die perceptie beïnvloeden
Vermogen
Fysiek en mentaal
Intelligentie is het vermogen om mentale activiteiten (denken, redeneren, problemen
oplossen) uit te voeren. Intelligentie helpt om het werk goed te doen, maar mensen worden
er niet gelukkiger of meer tevreden van in hun werk
Voorwaarde voor alle andere GiO zaken; je moet ongeveer op je eigen niveau werken,
anders stress/ongelukkig/onder belast/overbelast.
Attitude
Een positieve of negatieve houding tegenover dingen, mensen en gebeurtenissen. Het geeft
aan hoe iemand over iets denkt.
Componenten van een attitude:
1. Kennis en info die je hebt over het onderwerp van de attitude. Kunnen feiten zijn of
meningen van anderen die jij bewondert. (Cognitief)
2. Affectief: meest centrale aspect van attitude. Onderwerp van attitude vind je vaak
eerst aangenaam/ onaangenaam.
3. Gedrag: positieve gevoelens of negatieve gevoelens roepen bepaald gedrag op.
Meestal is attitude positief of negatief.
De consistentie van attitudes:
Cognitieve dissonantie ontstaat wanneer 2 of meer attitudes van iemand met elkaar botsen
of wanneer gedrag en attitudes tegen strijdig zijn.
Tegenstrijdige attitudes of attitude en gedrag leidt tot Inconsistentie = ongemakkelijk =
dissonant.
In hoeverre dit een probleem voor iemand is hangt af van: belang, mate invloed, beloning.
Wel last dan oplossen door:
1. Je gaat dan zoeken naar nieuwe info die je attitude ondersteunt (vb. roken slecht- wel
lekker, info dat het toch niet zo slecht is).
2. Veranderen van je attitude of gedrag zodat je geen inconsistentie meer ervaart. (Vb.,
afwijzing voor nieuwe baan, achteraf ga je negatieve gedachten over werk ontwikkelen).
,Individuen streven naar minimale dissonantie in hun gedrag, ingegeven door
- Het belang (fundamentele waarden komen tot uiting)
- De mate van invloed van het individu erover
- En de beloning die erbij betrokken is
Komt gedrag altijd voort uit attitudes?
Moderatorvariabelen: ‘onderdrukkers’ van het verband tussen attitude en gedrag
Belang van de attitude
Mate van specificiteit
Toegankelijkheid
Aanwezigheid sociale druk
Directe ervaring met de attitude
Voornaamste attitudes ten aanzien van werk
Gio onderzoekt 3 attitudes
1. Tevredenheid
2. Betrokkenheid bij werk
3. Organisatiebinding
-Affectieve binding
-extrinsieke (calculerende) binding
-normatieve binding
Waargenomen steun van de organisatie (WSO) is de mate waarin werknemers denken dat
de organisatie hun bijdragen op prijs stelt en zich bekommert om hun welzijn. Voorspelt de
werkuitkomsten zoals werktevredenheid en voorbeeldig werkgedrag
Werktevredenheid:
Bedrijven met tevreden werknemers zijn effectiever.
Tevredenheid komt voort uit vertrouwen.
Tevreden personeel zorgt voor tevreden klanten en andersom.
Verband met ziekteverzuim is gering.
Verband met personeelsverloop is iets sterker.
Verband met ongewenst gedrag is groot.
Vandaar al die werktevredenheidsonderzoeken in bedrijven!
De 3 belangrijkste instrumenten voor werktevredenheid zijn:
Taakontwerp: dus welke eisen worden er gesteld en zijn er voldoende uitdagingen
Selectie: past de persoon bij de aangeboden baan
Begeleiding, beoordeling en beloning
Betrokkenheid: (affectief) mate waarin je je identificeert met je werk; (instrumenteel) het
prestatieniveau dat je wenselijk vindt voor je gevoel van eigenwaarde.
Affectieve binding: verband met verzuim, verloop en prestaties.
, Grote betrokkenheid kan leiden tot flow (opgaan in je werk, alles om je heen vergeten,
energie eindeloos) (Mihaly_Csikszentmihalyi); dit is goed voor werkprestaties! Hoe regel je
dat als werkgever? Je kunt het niet opleggen (doe eens enthousiast! Wees eens in flow!),
maar wel de omstandigheden creëren om die toestand op te wekken.
Oorzaken werktevredenheid
Werkomstandigheden
Persoonlijkheid
Loon
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Voordelen werktevredenheid
Werkprestaties
Klanttevredenheid
Tevredenheid met het leven
Gevolgen ontevredenheid
Exit (vertrek uit organisatie)
Stem (suggesties voor verbetering, probleem bespreken met manager)
Loyaliteit (optimistisch wachten op verbetering, vertrouwen op management ‘om te
doen wat nodig is’
Verwaarlozing (minder hard werken, thuisblijven of steeds te laat komen, meer
fouten maken)
Perceptie
Het proces waarin mensen hun zintuigelijke indrukken ordenen en interpreteren om zin te
geven aan hun omgeving. Het zijn hun waarnemingen van de werkelijkheid, niet de
werkelijkheid zelf
Factoren die perceptie beïnvloeden
