lOMoARcPSD|11911780
Regeling Biologie Havo
Paragraaf 1
regelkringen er werkingen
een regelkring zorgt ervoor dat alles goed verloopt in een bepaalde baan.
Ook is er in een regelkring een normwaarde aanwezig. Als de hoeveelheid van bijvoorbeeld een stofje
lager is dan de normwaarde dan wordt er een signaal gestuurd naar de maker. De maker van dit
stofje weet nu dat er meer moet gaan komen. Als het stofje in een hogere hoeveelheid aanwezig is
wordt er een signaal naar de maker gestuurd wat zegt dat het moet stoppen met het maken van het
stofje.
In een regelkring kan je 2 soorten terugkoppelingen verwachten. De negatieve terugkoppeling en de
positieve terugkoppeling. De negatieve terugkoppeling is een remming die ontstaat om de toename
van het resultaat te minderen. De positieve terugkoppeling versterkt de toename van het resultaat.
Hormonen
In meercellige organisme vindt communicatie tussen cellen plaats met signaalmoleculen. Deze
worden door bepaalde cellen afgegeven en binden zich aan de receptoren in het membraan
van andere cellen: de doelwitcellen. De binding kan in deze cellen een reactie in gang zetten
of juist stoppen.
Hormoonklieren geven signaalmoleculen af die we hormonen noemen. Hormoonklieren hebben
geen afvoerbuis maar geven de stoffen af aan je bloed. Klieren die hormonen aan het bloed afgeven
noemen we ook wel endocriene klieren. De afgifte van hormonen door cellen heet secretie.
Als hormonen worden afgegeven via afvoerbuizen noemen we dit excretie of uitscheiding. Klieren
met afvoerbuis noemen we exocriene klieren.
Bloed transporteert de hormonen door heel het lichaam. Vanuit de bloedvaten gaan de hormonen
via de weefselvloeistoffen naar alle cellen in een organisme. De hormonen zijn alleen werkzaam in
organen waarvan de cellen hormoonreceptoren bevatten waar de hormonen aan kunnen binden.
Deze organen noemen we doelwitorganen. De concentratie van hormonen in het bloed noemen we
de hormoonspiegel. Doordat hormonen vaak lang in het bloed en weefselvloeistof blijven hangen
duurt het soms wat langer om naar de doelwitorganen te gaan.
, lOMoARcPSD|11911780
Paragraaf
2
Hormonale regulatie
Hypofyse
de hypofyse ligt tussen de beide hersenhelften. Hij bestaat uit 2 delen de voorkwab en de
achterkwab.
De secretie van hormonen door de hypofyse wordt door de hypothalamus geregeld. Dit deel ligt iets
boven de hypofyse. De hypofyse produceert enkel hormonen die een werking hebben op
andere hormoonklieren. De hypofyse produceert onder andere FSH (follikelstimulerend
hormoon) en LH (luteïniserend hormoon). Deze hormonen beïnvloeden de testes en de ovaria.
TSH (thyroïdstimulerend hormoon) uit de hypofyse beïnvloedt de
schildklier. Oxytocine is een hormoon dat door de achterkwab van de
hypofyse wordt afgescheiden en dat bij de geboorte de weeën opwekt en
de melksecretie op gang brengt
Werking ADH ( antidiuretisch hormoon)
Schildklier
De schildklier maakt het hormoon thyroxine. Dit hormoon beïnvloed de stofwisseling en bij kinderen
ook de groei en ontwikkeling van beenderenstelsel en het centrale zenuwstelsel. Jood is noodzakelijk
voor de vorming van thyroxine. Dwerggroei kan een gevolg zijn van een te kort aan thyroxine vaak
heb je bij dwerggroei ook een beperkte geestelijke ontwikkeling. Heb je juist te veel thyroxine dan
neemt de intensiteit van de stofwisseling toe. Dit kan leiden tot gewichtsverlies, toename van eetlust
en rusteloosheid.
De eilandjes van langerhans
De alvleesklier heeft als verteringsklier een exocriene functie. Hij produceert een spijsverteringssap
dat wordt afgegeven aan de twaalfvingerige darm. Verspreid tussen de cellen van de
alvleesklier liggen groepjes cellen met een endocriene functie. Deze worden de eilandjes van
langerhans genoemd. Ze produceren de hormonen insuline en glucagon. De hormonen regelen
dat de glucoseconcentratie van het bloed min of meer gelijk blijft.
Regeling Biologie Havo
Paragraaf 1
regelkringen er werkingen
een regelkring zorgt ervoor dat alles goed verloopt in een bepaalde baan.
Ook is er in een regelkring een normwaarde aanwezig. Als de hoeveelheid van bijvoorbeeld een stofje
lager is dan de normwaarde dan wordt er een signaal gestuurd naar de maker. De maker van dit
stofje weet nu dat er meer moet gaan komen. Als het stofje in een hogere hoeveelheid aanwezig is
wordt er een signaal naar de maker gestuurd wat zegt dat het moet stoppen met het maken van het
stofje.
In een regelkring kan je 2 soorten terugkoppelingen verwachten. De negatieve terugkoppeling en de
positieve terugkoppeling. De negatieve terugkoppeling is een remming die ontstaat om de toename
van het resultaat te minderen. De positieve terugkoppeling versterkt de toename van het resultaat.
Hormonen
In meercellige organisme vindt communicatie tussen cellen plaats met signaalmoleculen. Deze
worden door bepaalde cellen afgegeven en binden zich aan de receptoren in het membraan
van andere cellen: de doelwitcellen. De binding kan in deze cellen een reactie in gang zetten
of juist stoppen.
Hormoonklieren geven signaalmoleculen af die we hormonen noemen. Hormoonklieren hebben
geen afvoerbuis maar geven de stoffen af aan je bloed. Klieren die hormonen aan het bloed afgeven
noemen we ook wel endocriene klieren. De afgifte van hormonen door cellen heet secretie.
Als hormonen worden afgegeven via afvoerbuizen noemen we dit excretie of uitscheiding. Klieren
met afvoerbuis noemen we exocriene klieren.
Bloed transporteert de hormonen door heel het lichaam. Vanuit de bloedvaten gaan de hormonen
via de weefselvloeistoffen naar alle cellen in een organisme. De hormonen zijn alleen werkzaam in
organen waarvan de cellen hormoonreceptoren bevatten waar de hormonen aan kunnen binden.
Deze organen noemen we doelwitorganen. De concentratie van hormonen in het bloed noemen we
de hormoonspiegel. Doordat hormonen vaak lang in het bloed en weefselvloeistof blijven hangen
duurt het soms wat langer om naar de doelwitorganen te gaan.
, lOMoARcPSD|11911780
Paragraaf
2
Hormonale regulatie
Hypofyse
de hypofyse ligt tussen de beide hersenhelften. Hij bestaat uit 2 delen de voorkwab en de
achterkwab.
De secretie van hormonen door de hypofyse wordt door de hypothalamus geregeld. Dit deel ligt iets
boven de hypofyse. De hypofyse produceert enkel hormonen die een werking hebben op
andere hormoonklieren. De hypofyse produceert onder andere FSH (follikelstimulerend
hormoon) en LH (luteïniserend hormoon). Deze hormonen beïnvloeden de testes en de ovaria.
TSH (thyroïdstimulerend hormoon) uit de hypofyse beïnvloedt de
schildklier. Oxytocine is een hormoon dat door de achterkwab van de
hypofyse wordt afgescheiden en dat bij de geboorte de weeën opwekt en
de melksecretie op gang brengt
Werking ADH ( antidiuretisch hormoon)
Schildklier
De schildklier maakt het hormoon thyroxine. Dit hormoon beïnvloed de stofwisseling en bij kinderen
ook de groei en ontwikkeling van beenderenstelsel en het centrale zenuwstelsel. Jood is noodzakelijk
voor de vorming van thyroxine. Dwerggroei kan een gevolg zijn van een te kort aan thyroxine vaak
heb je bij dwerggroei ook een beperkte geestelijke ontwikkeling. Heb je juist te veel thyroxine dan
neemt de intensiteit van de stofwisseling toe. Dit kan leiden tot gewichtsverlies, toename van eetlust
en rusteloosheid.
De eilandjes van langerhans
De alvleesklier heeft als verteringsklier een exocriene functie. Hij produceert een spijsverteringssap
dat wordt afgegeven aan de twaalfvingerige darm. Verspreid tussen de cellen van de
alvleesklier liggen groepjes cellen met een endocriene functie. Deze worden de eilandjes van
langerhans genoemd. Ze produceren de hormonen insuline en glucagon. De hormonen regelen
dat de glucoseconcentratie van het bloed min of meer gelijk blijft.
