Hoofdstuk 7 Bedrijfsprocessen Organiseren
7.1 het structureren van organisaties
Organiseren definiëren we als managementfunctie die erop gericht is structuur van relaties tussen
medewerkers te creëren, waardoor deze in staat zijn de gestelde doelen te bereiken.
Arbeidsindeling komt erop neer dat we in bedrijven werk moeten verdelen over de mensen. Dit
kunnen we systematisch doen:
a. Eerst delen we al het werk dat in het bedrijf verzet wordt op in de kleinst mogelijke delen. Dit
zijn de individuele taken.
b. De taken worden vervolgens gegroepeerd in functies. (Taken met beveiligen, receptie en
ontvangst personeel stoppen we bij elkaar in functie portier)
c. De verschillende functies worden gegroepeerd in afdelingen
d. Vervolgens worden de afdelingen op verschillende manieren gepositioneerd tot een
structuur.
7.1.1 Taken
In het bedrijf heeft iedereen taken. Een taak is een bevoegdheid, maar ook een plicht, van iemand
om bepaalde activiteiten uit te voeren. Een bevoegdheid is het recht beslissingen te nemen. Taken
moeten zorgvuldig worden samengesteld. Dat wil zeggen dat je moet letten op:
- Taak moet op niveau uitvoerder liggen.
- Taak moet logisch, overzichtelijk en afgerond geheel vormen.
- De taak moet uitdaging bieden.
- De taak mogen geen tegenstrijdigheden bevatten.
Fredrick Herzberg (1959) bedacht drie manieren om werknemers gemotiveerd te houden door hun
taken aan te passen:
- Taakverruiming/job enlargement dit betekent het uitbreiden van het aantal taken dat
iemand heeft maar wel op hetzelfde niveau.
- Taakroulatie/job roulation, dit betreft het wisselen van taken met iemand anders. Vaak
wordt dit periodiek gedaan.
- Taakverrijking / job enrichment, hierbij wordt het takenpakket uitgebreid met moeilijkere
taken van hoger niveau
7.1.2 Functies
Mensen hebben verschillende functies in het bedrijf. Een functie is een geheel van taken dat iemand
moet uitvoeren. Om de functies op juiste wijze te bepalen passen we functieanalyses toe dit doen we
door de 4 a`s.
1. Arbeidsinhoud. Dit betreft de vraag wat ze precies doen
2. Arbeidsomstandigheden. Dit gaat over de omstandigheden waaronder het bedrijf de functie
moet uitvoeren.
3. Arbeidsverhoudingen. Hoeveel macht heeft een functionaris?
4. Arbeidsvoorwaarden. Hierbij gaat het om salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden.
, 7.1.3 Functies groeperen tot afdelingen
Als we eenmaal functies hebben kunnen we deze groeperen tot afdelingen. Dat kan op verschillende
manieren. In het ziekenhuis die je het op specialisme en in de bijenkorf op product. In de theorie kom
je de f- p- m- en g- indeling tegen.
- Functionele indeling (f) hierbij worden functies gegroepeerd naar de functies die uitgeoefend
worden voor het bedrijf. Denk aan inkopen, produceren en verkoop.
- Productindeling (p) hierbij worden mensen bij elkaar gezet die aan een bepaald product
werken. Bij sommige bedrijven worden dit divisies genoemd.
- Marktindeling (m) hierbij worden de mensen per markt bij elkaar gezet.
- Geografische indeling (g) hier worden ze ingezet per geografische inzet.
7.1.4 Organisatiestelses
Een organigram is een soort organisatieplattegrond. Dit kan op verschillende manieren:
Lijnorganisatie
Als er in een bedrijf verschillende niveaus zijn en verantwoordelijkheden spreken we van
een lijnorganisatie. In de lijnstructuur is er eenheid van gezag. Iedereen heeft maar één baas
boven zich.
Voordelen zijn dat de structuur simpel is en iedereen weet waar hij aan toe is. Taken zijn
eenvoudig te verdelen en er is een snelle besluitvorming mogelijk. Het nadeel is als er steeds
meer lagen worden gecreëerd kan de besluitvorming juist traag worden. Ook heeft men
weinig betrokkenheid met het einddoel. Iedereen denkt vanuit zijn hokje.
Belangrijke begrippen aan de lijnorganisatie zijn
- Spanwijdte, dit heeft aan hoeveel mensen een manager direct leiding aan geeft.
- Spandiepte, dit gaat over alle medewerkers aan wie een manager in direct en lagen
daaronder leidinggeeft.
7.1 het structureren van organisaties
Organiseren definiëren we als managementfunctie die erop gericht is structuur van relaties tussen
medewerkers te creëren, waardoor deze in staat zijn de gestelde doelen te bereiken.
Arbeidsindeling komt erop neer dat we in bedrijven werk moeten verdelen over de mensen. Dit
kunnen we systematisch doen:
a. Eerst delen we al het werk dat in het bedrijf verzet wordt op in de kleinst mogelijke delen. Dit
zijn de individuele taken.
b. De taken worden vervolgens gegroepeerd in functies. (Taken met beveiligen, receptie en
ontvangst personeel stoppen we bij elkaar in functie portier)
c. De verschillende functies worden gegroepeerd in afdelingen
d. Vervolgens worden de afdelingen op verschillende manieren gepositioneerd tot een
structuur.
7.1.1 Taken
In het bedrijf heeft iedereen taken. Een taak is een bevoegdheid, maar ook een plicht, van iemand
om bepaalde activiteiten uit te voeren. Een bevoegdheid is het recht beslissingen te nemen. Taken
moeten zorgvuldig worden samengesteld. Dat wil zeggen dat je moet letten op:
- Taak moet op niveau uitvoerder liggen.
- Taak moet logisch, overzichtelijk en afgerond geheel vormen.
- De taak moet uitdaging bieden.
- De taak mogen geen tegenstrijdigheden bevatten.
Fredrick Herzberg (1959) bedacht drie manieren om werknemers gemotiveerd te houden door hun
taken aan te passen:
- Taakverruiming/job enlargement dit betekent het uitbreiden van het aantal taken dat
iemand heeft maar wel op hetzelfde niveau.
- Taakroulatie/job roulation, dit betreft het wisselen van taken met iemand anders. Vaak
wordt dit periodiek gedaan.
- Taakverrijking / job enrichment, hierbij wordt het takenpakket uitgebreid met moeilijkere
taken van hoger niveau
7.1.2 Functies
Mensen hebben verschillende functies in het bedrijf. Een functie is een geheel van taken dat iemand
moet uitvoeren. Om de functies op juiste wijze te bepalen passen we functieanalyses toe dit doen we
door de 4 a`s.
1. Arbeidsinhoud. Dit betreft de vraag wat ze precies doen
2. Arbeidsomstandigheden. Dit gaat over de omstandigheden waaronder het bedrijf de functie
moet uitvoeren.
3. Arbeidsverhoudingen. Hoeveel macht heeft een functionaris?
4. Arbeidsvoorwaarden. Hierbij gaat het om salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden.
, 7.1.3 Functies groeperen tot afdelingen
Als we eenmaal functies hebben kunnen we deze groeperen tot afdelingen. Dat kan op verschillende
manieren. In het ziekenhuis die je het op specialisme en in de bijenkorf op product. In de theorie kom
je de f- p- m- en g- indeling tegen.
- Functionele indeling (f) hierbij worden functies gegroepeerd naar de functies die uitgeoefend
worden voor het bedrijf. Denk aan inkopen, produceren en verkoop.
- Productindeling (p) hierbij worden mensen bij elkaar gezet die aan een bepaald product
werken. Bij sommige bedrijven worden dit divisies genoemd.
- Marktindeling (m) hierbij worden de mensen per markt bij elkaar gezet.
- Geografische indeling (g) hier worden ze ingezet per geografische inzet.
7.1.4 Organisatiestelses
Een organigram is een soort organisatieplattegrond. Dit kan op verschillende manieren:
Lijnorganisatie
Als er in een bedrijf verschillende niveaus zijn en verantwoordelijkheden spreken we van
een lijnorganisatie. In de lijnstructuur is er eenheid van gezag. Iedereen heeft maar één baas
boven zich.
Voordelen zijn dat de structuur simpel is en iedereen weet waar hij aan toe is. Taken zijn
eenvoudig te verdelen en er is een snelle besluitvorming mogelijk. Het nadeel is als er steeds
meer lagen worden gecreëerd kan de besluitvorming juist traag worden. Ook heeft men
weinig betrokkenheid met het einddoel. Iedereen denkt vanuit zijn hokje.
Belangrijke begrippen aan de lijnorganisatie zijn
- Spanwijdte, dit heeft aan hoeveel mensen een manager direct leiding aan geeft.
- Spandiepte, dit gaat over alle medewerkers aan wie een manager in direct en lagen
daaronder leidinggeeft.
