Bedrijfskunde Hoofdstuk 1 samenvatting
1.1 Het bedrijf
We komen verschillende organisaties en bedrijven tegen. Deze werken allemaal op verschillende
manieren. Het is belangrijk te onderscheiden welke verschillende types er zijn, omdat dit bepaalt
welke theorieën erop toe te passen zijn. Tussen bedrijven leggen wij het verschil tussen organisaties,
bedrijven en ondernemingen
Een organisatie is een menselijke samenwerking die doelgericht is en als blijvend bedoeld is.
Organisaties die goederen en/of diensten voortbrengen of handeldrijven met het doel deze op een
afzetmarkt te verkopen noemen we een bedrijf. Een bedrijf hebben we met en zonder
winstoogmerk:
Bedrijven zonder winstoogmerk (non-profit organisatie) streven naar levering van goederen
en diensten voor algemeen nut tegen de laagst mogelijke offers. Een ziekenhuis of een
gemeentelijk vervoersbedrijf en een waterleidingmaatschappij zijn voorbeelden van
bedrijven zonder winstoogmerk.
Bedrijven met winstoogmerk (onderneming) Dat betekent dat zij op eigen kracht een
opbrengst van hun producten en/of diensten realiseren die hoger is dan de kosten voor het
product. Dit met de bedoeling om winst te maken. Voorbeelden zijn Mercedes, Unilever of
Philips. Ook MKB-bedrijven kunnen dit zijn.
Een bedrijf is in de kern van een organisatie. Je kunt een bedrijf dan ook zien als een menselijk
samenwerkingsverband dat doelgericht en blijvend is. Deze omschrijving omvat vier belangrijke
kenmerken, waarvan het belangrijk is deze uit te werken, omdat deze exact aangeeft waar het in de
organisatie om draait:
1. Mens in de organisatie; strikt genomen is een roedel wolven ook een organisatie waarin
samengewerkt wordt om te overleven. In bedrijven gaat het om mensen
2. Samenwerking in een organisatie; het gegeven dat mensen zo goed en handig mogelijk met
elkaar samenwerken is een van de interessante opgaven voor de bedrijfskunde. In de historie
is gebleken dat mensen zijn gaan samenwerken omdat zo meer bereikt kon worden.
Samenwerken loont door het zogenoemde synergie-effect. Dit wil zeggen dat het resultaat
van de totale samenwerkingsverband groter is dan een optelling van individuele resultaten.
Neem als voorbeeld een bouwbedrijf. Als 100 mensen aan 1 gebouw werken zal dit niet zo
snel gaan als dat ieder 1 gebouw neemt.
3. Doelgerichtheid binnen een organisatie; een organisatie heeft altijd een doel. Bij Coca-Cola is
het produceren van verschillende frisdranken, voor een zo groot mogelijke koperspubliek,
tegen een zo laag mogelijke kosten. Organisatiedoelen kunnen veranderen, maar om de
eenheid te bewaren zullen er altijd 1 of meer gezamenlijke doel aanwezig moeten zijn.
Anders gaat ieder zijn eigen kant op. Vaak bij een probleem gaat het
PROBLEEM->PROBLEEMANALYSE->PROBLEEMOPLOSSING
4. Continuïteit in een organisatie; Onder normale conditietjes streeft een bedrijf ernaar om te
continueren. Ze blijven investeren om in de toekomst te blijven ontstaan. Soms kan het ook
zo zijn wanneer de doelen zijn nagestreefd, de organisatie wordt opgeheven.
De bedrijfskunde gaat echter meestal uit een going-concerne gedachte. Dit wil zeggen: je
gaat bij het nemen van een managementbeslissing uit van de continuïteit van het bedrijf. Dat
, maakt namelijk uit. Als je niet meer uitgaat van je continuïteit bijvoorbeeld bij een naderend
faillissement, dan kan het zin (bedrijfseconomisch) om machines te verkopen of mensen te
ontslaan. Terwijl bij een bedrijf dat blijft voortbestaan deze optie vrij snel zal blijken zeer
onvoordelig uitpakt. Het grote gedeelte van bedrijfskunde gaat dus over bedrijven die
voorlopig blijven bestaan.
De interne hoofddoelstelling binnen de bedrijfskunde voor bedrijven geldt: Het voortbestaan
van het bedrijf
De externe hoofddoelstelling van bedrijven is het voorzien in een maatschappelijke behoefte
1.1.3 Vereenvoudigen weergave van de werking van een bedrijf
Nu je weet dat naast bedrijven de theorieen soms ook vallen op organisaties vallen. En we gaan uit
dat het op winst gerichte bedrijf betreft (onderneming) maar wordt vaak voor het woord bedrijf
gekozen in de samenvatting. Bedrijven worden opgericht met bepaalde doelstellingen. Om die
doelstelling te realiseren zal input veranderd moeten worden in output. Zo is het omzettingsproces
van een koffiezetapparaat als volgt te omschrijven: koffiepoeder, water, een filterzakje en voldoende
elektriciteit leiden- en als alles goed gaat – een kan warme koffie. Een dergelijk schema is ook op een
bedrijf over te brengen. Dit wordt het transformatieproces genoemd.
Als voorbeeld nemen we een dienstenorganisatie: Rijschool. Bij deze rijschool kun je volgende
elementen in de input onderscheiden:
- Materialen (in dit geval lesauto`s benzine, boekjes, eventueel een leslokaal)
- Middelen (menselijke arbeid; instructeurs, kapitaal; startkapitaal etc., informatie; prijzen en
wensen van klanten
- Gewenste output (rijbewijzen voor de klant)
- Ongewenste maar niet te vermijden output (niet-toegekende rijbewijzen bij gezakte
kandidaten of uitstoot van de auto`s.
Blackbox-benadering; Met de blackbox benadering beschouwt men het bedrijf als een zwarte doos
waarbij alleen gezien kan worden wat erin en wat eruit komt. De fabrikant en concurrenten zal alleen
het functioneren van het apparaat boeien. Niet wat er allemaal inzit.
1.1 Het bedrijf
We komen verschillende organisaties en bedrijven tegen. Deze werken allemaal op verschillende
manieren. Het is belangrijk te onderscheiden welke verschillende types er zijn, omdat dit bepaalt
welke theorieën erop toe te passen zijn. Tussen bedrijven leggen wij het verschil tussen organisaties,
bedrijven en ondernemingen
Een organisatie is een menselijke samenwerking die doelgericht is en als blijvend bedoeld is.
Organisaties die goederen en/of diensten voortbrengen of handeldrijven met het doel deze op een
afzetmarkt te verkopen noemen we een bedrijf. Een bedrijf hebben we met en zonder
winstoogmerk:
Bedrijven zonder winstoogmerk (non-profit organisatie) streven naar levering van goederen
en diensten voor algemeen nut tegen de laagst mogelijke offers. Een ziekenhuis of een
gemeentelijk vervoersbedrijf en een waterleidingmaatschappij zijn voorbeelden van
bedrijven zonder winstoogmerk.
Bedrijven met winstoogmerk (onderneming) Dat betekent dat zij op eigen kracht een
opbrengst van hun producten en/of diensten realiseren die hoger is dan de kosten voor het
product. Dit met de bedoeling om winst te maken. Voorbeelden zijn Mercedes, Unilever of
Philips. Ook MKB-bedrijven kunnen dit zijn.
Een bedrijf is in de kern van een organisatie. Je kunt een bedrijf dan ook zien als een menselijk
samenwerkingsverband dat doelgericht en blijvend is. Deze omschrijving omvat vier belangrijke
kenmerken, waarvan het belangrijk is deze uit te werken, omdat deze exact aangeeft waar het in de
organisatie om draait:
1. Mens in de organisatie; strikt genomen is een roedel wolven ook een organisatie waarin
samengewerkt wordt om te overleven. In bedrijven gaat het om mensen
2. Samenwerking in een organisatie; het gegeven dat mensen zo goed en handig mogelijk met
elkaar samenwerken is een van de interessante opgaven voor de bedrijfskunde. In de historie
is gebleken dat mensen zijn gaan samenwerken omdat zo meer bereikt kon worden.
Samenwerken loont door het zogenoemde synergie-effect. Dit wil zeggen dat het resultaat
van de totale samenwerkingsverband groter is dan een optelling van individuele resultaten.
Neem als voorbeeld een bouwbedrijf. Als 100 mensen aan 1 gebouw werken zal dit niet zo
snel gaan als dat ieder 1 gebouw neemt.
3. Doelgerichtheid binnen een organisatie; een organisatie heeft altijd een doel. Bij Coca-Cola is
het produceren van verschillende frisdranken, voor een zo groot mogelijke koperspubliek,
tegen een zo laag mogelijke kosten. Organisatiedoelen kunnen veranderen, maar om de
eenheid te bewaren zullen er altijd 1 of meer gezamenlijke doel aanwezig moeten zijn.
Anders gaat ieder zijn eigen kant op. Vaak bij een probleem gaat het
PROBLEEM->PROBLEEMANALYSE->PROBLEEMOPLOSSING
4. Continuïteit in een organisatie; Onder normale conditietjes streeft een bedrijf ernaar om te
continueren. Ze blijven investeren om in de toekomst te blijven ontstaan. Soms kan het ook
zo zijn wanneer de doelen zijn nagestreefd, de organisatie wordt opgeheven.
De bedrijfskunde gaat echter meestal uit een going-concerne gedachte. Dit wil zeggen: je
gaat bij het nemen van een managementbeslissing uit van de continuïteit van het bedrijf. Dat
, maakt namelijk uit. Als je niet meer uitgaat van je continuïteit bijvoorbeeld bij een naderend
faillissement, dan kan het zin (bedrijfseconomisch) om machines te verkopen of mensen te
ontslaan. Terwijl bij een bedrijf dat blijft voortbestaan deze optie vrij snel zal blijken zeer
onvoordelig uitpakt. Het grote gedeelte van bedrijfskunde gaat dus over bedrijven die
voorlopig blijven bestaan.
De interne hoofddoelstelling binnen de bedrijfskunde voor bedrijven geldt: Het voortbestaan
van het bedrijf
De externe hoofddoelstelling van bedrijven is het voorzien in een maatschappelijke behoefte
1.1.3 Vereenvoudigen weergave van de werking van een bedrijf
Nu je weet dat naast bedrijven de theorieen soms ook vallen op organisaties vallen. En we gaan uit
dat het op winst gerichte bedrijf betreft (onderneming) maar wordt vaak voor het woord bedrijf
gekozen in de samenvatting. Bedrijven worden opgericht met bepaalde doelstellingen. Om die
doelstelling te realiseren zal input veranderd moeten worden in output. Zo is het omzettingsproces
van een koffiezetapparaat als volgt te omschrijven: koffiepoeder, water, een filterzakje en voldoende
elektriciteit leiden- en als alles goed gaat – een kan warme koffie. Een dergelijk schema is ook op een
bedrijf over te brengen. Dit wordt het transformatieproces genoemd.
Als voorbeeld nemen we een dienstenorganisatie: Rijschool. Bij deze rijschool kun je volgende
elementen in de input onderscheiden:
- Materialen (in dit geval lesauto`s benzine, boekjes, eventueel een leslokaal)
- Middelen (menselijke arbeid; instructeurs, kapitaal; startkapitaal etc., informatie; prijzen en
wensen van klanten
- Gewenste output (rijbewijzen voor de klant)
- Ongewenste maar niet te vermijden output (niet-toegekende rijbewijzen bij gezakte
kandidaten of uitstoot van de auto`s.
Blackbox-benadering; Met de blackbox benadering beschouwt men het bedrijf als een zwarte doos
waarbij alleen gezien kan worden wat erin en wat eruit komt. De fabrikant en concurrenten zal alleen
het functioneren van het apparaat boeien. Niet wat er allemaal inzit.
